Bác Hồ với các nhà văn Việt Nam và văn học Xô-viết

Thứ hai - 07/11/2016 03:03
.NGUYÊN THANH
                                                                     
Đánh giá về tầm ảnh hưởng của Cách mạng Tháng Mười Nga vĩ đại, Bác Hồ - một trong những vĩ nhân văn hóa thế giới có những nhận xét đúng đắn nhất: “Giống như mặt trời chói lọi, Cách mạng tháng Mười chiếu sáng khắp năm châu, thức tỉnh hàng triệu người bị áp bức bóc lột trên trái đất”. Trong luồng ánh sáng của mặt trời chói lọi ấy có ánh sáng của văn học Xô-viết đã chiếu đến Việt Nam từ rất sớm. 

 
thắt lưng bác

Văn học cách mạng Việt Nam ghi nhận tác phẩm đặc biệt về Cách Mạng Xô-viết có tên Bài ca Cách mạng tháng Mười in ngày 7/11/1931 ở số báo đặc biệt  Lao tù tạp chí trong nhà giam Hỏa Lò, do những người tù cộng sản sáng tác. Lấy cảm hứng từ “Sóng cách mạng vang ầm mặt đất/ Công nông Nga đã phất cờ đầu” bài thơ kêu gọi: “Gương Xô-viết rành rành ra đó/ Xích xiềng kia phá bỏ đi mau”. Cách mạng Tháng Mười, trong đó có các tác phẩm văn học Xô-viết đã góp phần soi đường cho cách mạng Việt Nam tiếp bước để làm cuộc cách mạng vĩ đại: “Biến người nô lệ thành người tự do” (Nguyễn Ái Quốc). Sự ảnh hưởng trước nhất là thay đổi tư tưởng, cái nhìn, như nhà thơ Tố Hữu tâm sự: “Từ năm 1935 tôi mới đọc văn học vô sản như Người mẹ của Gorki, Thép đã tôi thế đấy của Ôxtơrôpxki…Cảm ơn vô cùng những tác phẩm lớn ấy đã làm cho tôi sáng mắt sáng lòng và thúc đẩy tôi đi vào con đường cách mạng và văn chương cách mạng”. Đây cũng là tâm trạng chung của thế hệ nhà văn cách mạng cùng thời với Tố Hữu. 

Nhà văn có ảnh hưởng lớn nhất tới văn học cách mạng Việt Nam trước 1945 là M. Gorki. Giáo sư Đặng Thai Mai nói rất chân thành: “Văn học Việt Nam biết ơn nhiều, biết ơn rất sâu sắc Gorki”. Cả một thế hệ nhà văn trẻ Việt Nam, với Ngô Tất Tố, Nguyên Hồng, Hải Triều, Học Phi, Nguyễn Đình Thi… say mê đọc các tác phẩm văn học Nga. Dễ thấy hình ảnh người mẹ hay đứa trẻ của Gorki có trong bóng dáng nhân vật ở Những ngày thơ ấu, Người đàn bà Tàu của Nguyên Hồng…Những tác phẩm của Gorki, Ôxtơrôpxki, rồi M. Sôlôkhôp với Đất vỡ hoang, Phađêep với Chiến bại… thực sự có sức “khua sóng, khua gió trong lòng người, soi tỏ đường đi nước bước cho bao con người đang quằn quại trong cái xã hội đen tối mù mịt ở nước ta hồi ấy” (Như Phong).

Ngay sau Cách mạng tháng Tám 1945, Sông Đông êm đềm của M. Sôlôkhôp được dịch ở Việt Nam, đặc biệt là cuốn Tỉnh ủy bí mật của A. Phêđôrôp được Bác Hồ dịch trong những ngày đầu kháng chiến. Trong suốt chín năm đuổi, văn học Nga nhất là văn học về đề tài chiến tranh vệ quốc vừa là món ăn tinh thần vừa là sự gợi dẫn, gợi mở các nhà văn Việt Nam sáng tác phục vụ kháng chiến. Nhà văn Vũ Tú Nam từng nói Suối thép của Xêraphimôvich ảnh hưởng đến cách cấu tứ, dựng truyện của ông đến mãi sau này. Nhà văn Nguyễn Văn Bổng khẳng định nhiều nhà văn học tập ý nghĩa nội dung từ tác phẩm Người Xô - viết chúng tôi của B. Pôlêvôi. Tuy nhà văn Lê Khâm không nói nhưng bạn đọc dễ thấy Trước giờ nổ súng chịu ảnh hưởng từ Ngôi sao của P.Kadakêvich…

Không chỉ ảnh hưởng tới các nhà văn, văn học Nga còn tác động tích cực lớn lao tới tâm hồn, tư tưởng, tình cảm của bao thế hệ độc giả Việt Nam. Thi phẩm Đợi anh về của K. Ximônôp được dịch bởi tài năng và tâm hồn đồng điệu  Tố Hữu đã trở nên thân thiết với bất kỳ người Việt nào. Cả một thế hệ thanh niên Việt Nam say mê đọc Đội cận vệ thanh niên của A. Phađêep, như được tiếp thêm ở đó lòng can đảm, đức hy sinh của những người con yêu Tổ quốc...Rồi thơ của Puskin, Maiakôpxki, Lecmontop, Êxênhin…đã góp phần làm lớn lên bao hồn thơ Việt cũng như nhân lên bao tình người, tình đời ở bạn đọc...

Nhờ sự tích lũy tinh hoa tư tưởng của các nhà văn hóa lớn trên thế giới mà Bác Hồ trở thành Danh nhân văn hóa thế giới. Rất khiêm tốn Người vẫn tự nhận mình là học trò của L.Tônxtôi. Người nhắc nhở thanh niên: “Nhà thơ Pháp, đồng chí Vayăng Cutuyariê viết: “Chủ nghĩa Cộng sản là mùa xuân của nhân loại”. Nhà thơ Xô - viết, đồng chí Maiakôpxki viết: Chủ nghĩa cộng sản là tuổi trẻ của thế giới/ Do những người tuổi trẻ xây dựng nên”. Người mong muốn: “Thanh niên Việt Nam hãy hăng hái tiến lên xây dựng chủ nghĩa xã hội, xây dựng chủ nghĩa cộng sản”. Chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa cộng sản là sự gặp gỡ tuyệt vời của các tư tưởng nhân văn đẹp nhất trên thế giới, đậm đà tỏa hương trong văn học Nga Xô-viết, sẽ nở hoa kết trái ở đất nước này và nhiều xứ sở khác!

N.T


 
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

 

Những tin cũ hơn

 
Cám ơn anh bán giày

Cám ơn anh bán giày

Thực tế, bọn bán sách tránh xa bọn bán giày, vì không cùng “phân khúc thị trường”. Nhưng hề gì? Làm nhà văn thật sướng, nhặt anh bán sách nhét vào cạnh anh bán giày, thế là thành truyện. Gì chứ nghề bán sách mình có đầy kinh nghiệm... (TÔ HẢI VÂN)

 
“Con mắt còn có đuôi” của “tình già” hư cấu hay sự thật?

“Con mắt còn có đuôi” của “tình...

Hơn mười năm trước, có người hỏi tôi: Có bao nhiêu sự thật trong bài thơ Tình già của Phan Khôi? Câu hỏi đó đã theo tôi trong suốt một thời gian dài. (PHAN NAM SINH)

 
Napoléon và tấn bi kịch của quyền lực

Napoléon và tấn bi kịch của quyền...

Mối tình đầu của Napoléon (nguyên tác tiếng Pháp Désirée) là một trong số tác phẩm bán chạy nhất của Annemarie Selinko (1914-1986), tiểu thuyết gia người Áo. (NGUYỄN VĂN HÙNG)

 
Hành trình từ Cao Mật ra thế giới

Hành trình từ Cao Mật ra thế giới

Từ vùng đất Cao Mật nhỏ bé, nghèo khó và heo hút của tỉnh Sơn Đông, nhà văn Mạc Ngôn đã bước lên bục cao nhất của văn đàn thế giới với vị thế rất riêng của mình: người kể chuyện dân gian trong thế giới hiện đại. (NGUYỄN VĂN HÙNG)

 
Hai nhân vật - một nguyên mẫu: Sự gặp gỡ thú vị giữa Victor Hugo và Honoré de Balzac

Hai nhân vật - một nguyên mẫu: Sự...

Hiện tượng thú vị này của tự nhiên dễ khiến người ta liên tưởng đến trường hợp hai nhân vật của hai nhà văn lừng danh nước Pháp là Victor Hugo và Honoré de Balzac. (NGUYÊN MINH)

Quảng cáo