Phát triển lĩnh vực văn hóa: Bức tranh còn mờ nhạt

Thứ sáu - 29/09/2017 13:44
Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng, tình hình kinh tế, xã hội còn nhiều khó khăn, ngành văn hóa đã có đóng góp tích cực vào thành tựu chung của đất nước. Tuy nhiên, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Ngọc Thiện cũng thẳng thắn nhìn nhận: “Kết quả chưa thực sự tương xứng với đòi hỏi và nhu cầu đặt ra”.

Kết quả chưa tương xứng

Sáng 27.9, Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, TN, TN và NĐ làm việc với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch để xem xét báo cáo tình hình thực hiện nhiệm vụ chuyên môn và thực trạng lĩnh vực phụ trách năm 2017, dự kiến chương trình công tác năm 2018. Vấn đề được nhiều sự quan tâm là triển khai hoạt động văn hóa nhằm xây dựng con người Việt Nam, bảo tồn và phát huy giá trị truyền thống. Phó Chủ nhiệm (PCN) Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, TN, TN và NĐ Hoàng Thị Hoa nhận định: “So với năm 2016, các lĩnh vực đều có tiến bộ nhưng cũng còn mặt hạn chế. Phong trào toàn dân xây dựng đời sống văn hóa cơ sở có 3 nội dung chính, gồm xây dựng làng văn hóa, gia đình văn hóa và xây dựng con người. Trong quá trình chúng tôi giám sát về thiết chế văn hóa cơ sở thấy kết quả còn mờ nhạt. Nhất là xây dựng mặt bằng đại trà, tiêu chí giá trị con người Việt Nam chưa được đẩy mạnh”.

PCN Hoàng Thị Hoa so sánh: Triển khai xây dựng làng văn hóa trên 20 năm, tới giờ mới đạt hơn 60%. Còn trong mấy năm, thống kê nhà văn hóa xã đã đạt 73% (nhờ chương trình Nông thôn mới) nhưng các nhà văn hóa hoạt động chưa tương xứng, đang lãng phí. Bên cạnh đó là khó khăn của hoạt động văn hóa - nghệ thuật trước sức ép của cơ chế thị trường. Đơn cử, thực hiện Nghị quyết số 40/NQ-CP (tăng cường tự chủ của các đơn vị sự nghiệp), Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chọn 10 đơn vị thuộc khối nhà hát để thí điểm đổi mới cơ chế giao dự toán. Từ năm 2012, Bộ đã chuyển 30% dự toán chi thường xuyên sang thực hiện theo hình thức “giao nhiệm vụ kèm dự toán”. “Thế nhưng, do đặc thù của các đơn vị sự nghiệp trong lĩnh vực văn hóa chủ yếu phục vụ tuyên truyền, duy trì và phát triển các yếu tố văn hóa nền tảng của xã hội mà khả năng xã hội hóa thấp nên hiện tại, nguồn thu rất thấp, hoặc không có khả năng thu và chủ yếu vẫn sử dụng nguồn ngân sách”, Bộ trưởng Nguyễn Ngọc Thiện chỉ ra.

Biểu diễn âm nhạc trên đường phố phục vụ quần chúng Ảnh: Thái Minh

Thời gian qua, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch có nhiều biện pháp bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa, nghệ thuật nhưng kết quả chưa như mong muốn. Theo Báo cáo tình hình thực hiện nhiệm vụ chuyên môn năm 2017: Nhà hát Cải lương Việt Nam không có rạp riêng nên phải đi thuê địa điểm biểu diễn, vé thu không đủ bù đắp chi phí (do ít khán giả) lại đang trong tình trạng thiếu nhân lực kế cận. Hay Dàn nhạc Giao hưởng Việt Nam, Nhà hát Nhạc vũ kịch Việt Nam được tiếp nhận hàng viện trợ ODA của chính phủ Nhật Bản về nhạc cụ nhưng chỉ đáp ứng luyện tập chứ chưa đủ tiêu chuẩn phục vụ biểu diễn chuyên nghiệp… Hoạt động bảo tồn di sản, mỹ thuật, nhiếp ảnh, triển lãm… cũng chung hoàn cảnh. Thế nhưng, theo số liệu báo cáo (năm 2015) của khoảng 50 Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thì tỉ lệ chi cho văn hóa chỉ đạt xấp xỉ 1,8%, lại chưa mang tính bền vững, đồng đều.

Phối hợp liên ngành

Lấy ví dụ về Bảo tàng Quốc gia Việt Nam đề xuất xây dựng với quy mô lớn gây xôn xao dư luận, ĐBQH Dương Trung Quốc cho rằng đây cũng là vấn đề cần cân nhắc. Đất nước trên đà hội nhập, cần có công trình xứng tầm quốc gia, và xu hướng thế giới coi bảo tàng quốc gia là “đầu mối máy cái”, động lực quảng bá hình ảnh đất nước. “Có rất nhiều vấn đề đặt ra với ngành văn hóa mà cần phải nhìn nhận, có cơ chế tháo gỡ thật thấu đáo”, ông Quốc nói. Thực tế, phản ứng của dư luận với một số dự án thuộc lĩnh vực văn hóa đến từ chính vướng mắc trong ngành mà câu hỏi được đặt ra là sự phân bổ nguồn kinh phí cho lĩnh vực này đã thực tương xứng?

Trong kế hoạch phát triển giai đoạn 2016 - 2020, ngành văn hóa, thể thao và du lịch xác định: “Văn hóa phải được đặt ngang hàng với kinh tế, chính trị, xã hội. Văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, là mục tiêu, động lực phát triển bền vững đất nước”. Trong các kiến nghị, Bộ cũng đề xuất tăng mức đầu tư cho văn hóa đạt 2% tổng chi ngân sách nhà nước, bảo đảm nguồn lực cho phát triển. Song  bài toán khó hiện còn là tính liên kết, liên ngành trong quản lý, tổ chức hoạt động. Suy từ lễ hội, hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo và văn hóa luôn gắn liền với nhau. Theo PCN Hoàng Thị Hoa, nếu không liên kết giữa các bộ, ngành thì quản lý khó đi đến thành công cao: “Chúng tôi luôn băn khoăn rằng ngành nào quản lý chắc ngành ấy thì lại có những chỗ trống mà pháp luật cũng không điều chỉnh hết được”.

Trong điều kiện khó khăn chung, bối cảnh xã hội ngày càng phức tạp, thách thức đặt ra với ngành văn hóa càng lớn. Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, TN, TN và NĐ Phan Thanh Bình nhận định, một loạt hệ thống văn bản pháp luật đã và đang hình thành nhằm điều chỉnh các bất cập. Quan trọng là xác định rõ vấn đề trọng tâm: “Nhiều việc đặt ra dễ dẫn đến sự phân tán, không làm đến đầu đến đũa. Ta không thể là những viên bi tròn cứ lăn đều trong khi xã hội cần những hình thù cụ thể để khớp với nhau. Giờ nhìn vào trọng tâm, ta đã vừa lòng với ngày hôm qua nhưng hướng ra ngoài thì thấy vẫn còn khoảng cách. Vậy phải làm cho mọi người cùng chia sẻ từ nhận thức đến quan điểm để phối hợp với nhau”.

Nguồn: Đại biểu nhân dân (Lê Thư)



 
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

 

Những tin cũ hơn

 
Cám ơn anh bán giày

Cám ơn anh bán giày

Thực tế, bọn bán sách tránh xa bọn bán giày, vì không cùng “phân khúc thị trường”. Nhưng hề gì? Làm nhà văn thật sướng, nhặt anh bán sách nhét vào cạnh anh bán giày, thế là thành truyện. Gì chứ nghề bán sách mình có đầy kinh nghiệm... (TÔ HẢI VÂN)

 
“Con mắt còn có đuôi” của “tình già” hư cấu hay sự thật?

“Con mắt còn có đuôi” của “tình...

Hơn mười năm trước, có người hỏi tôi: Có bao nhiêu sự thật trong bài thơ Tình già của Phan Khôi? Câu hỏi đó đã theo tôi trong suốt một thời gian dài. (PHAN NAM SINH)

 
Napoléon và tấn bi kịch của quyền lực

Napoléon và tấn bi kịch của quyền...

Mối tình đầu của Napoléon (nguyên tác tiếng Pháp Désirée) là một trong số tác phẩm bán chạy nhất của Annemarie Selinko (1914-1986), tiểu thuyết gia người Áo. (NGUYỄN VĂN HÙNG)

 
Hành trình từ Cao Mật ra thế giới

Hành trình từ Cao Mật ra thế giới

Từ vùng đất Cao Mật nhỏ bé, nghèo khó và heo hút của tỉnh Sơn Đông, nhà văn Mạc Ngôn đã bước lên bục cao nhất của văn đàn thế giới với vị thế rất riêng của mình: người kể chuyện dân gian trong thế giới hiện đại. (NGUYỄN VĂN HÙNG)

 
Hai nhân vật - một nguyên mẫu: Sự gặp gỡ thú vị giữa Victor Hugo và Honoré de Balzac

Hai nhân vật - một nguyên mẫu: Sự...

Hiện tượng thú vị này của tự nhiên dễ khiến người ta liên tưởng đến trường hợp hai nhân vật của hai nhà văn lừng danh nước Pháp là Victor Hugo và Honoré de Balzac. (NGUYÊN MINH)

Quảng cáo