Tọa đàm khoa học Văn học và lịch sử

Thứ ba - 15/05/2018 02:33
logochuan - Sáng 15/5, Tạp chí Văn nghệ Quân đội, Ban Nhà văn Trẻ - Hội Nhà văn VN, cùng với Khoa Văn trường Đại học Khoa học Huế tổ chức tọa đàm về chủ đề Văn học và Lịch sử. Buổi tọa đàm diễn ra tại Khoa Văn đại học Khoa học Huế.
 
toadam
Nhà văn Nguyễn Bình Phương - Tổng biên tập tạp chí Văn nghệ Quân đội, Trưởng ban Nhà văn Trẻ phát biểu khai mạc tọa đàm
 
Văn học và lịch sử vốn đã có mối liên hệ mật thiết từ trong lịch sử. Gần đây, xu hướng nhà văn viết về đề tài lịch sử lại càng trở nên nổi bật. Lịch sử trong văn chương và những câu chuyện hư cấu lịch sử đang trở thành mối quan tâm, bàn luận của cộng đồng văn chương, giới lí luận phê bình. Làm sao để quyền sáng tạo của nhà văn và quyền bảo lưu của lịch sử được duy trì hay kết hợp? Nguyên nhân vì sao khuynh hướng này lại phát triển như vậy, hạn chế và thành tựu, giới hạn của hư cấu lịch sử,… Tọa đàm là dịp để các nhà văn, nhà nghiên cứu phê bình có thể bàn luận, để hiểu rõ hơn về công việc của nhau, sáng rõ hơn về mối liên hệ giữa văn chương nghệ thuật và lịch sử.

Trong buổi tọa đàm, các nhà nhà văn, nhà nghiên cứu, phê bình đã tập trung vào các vấn đề quan trọng của đề tài văn chương với lịch sử. Nhà văn Uông Triều cho rằng, sự trở lại của đề tài lịch sử là do sự quan tâm của độc giả, tinh thần dân tộc cũng như sự bão hòa của các đề tài hiện đại khác.

Theo PGS.TS Nguyễn Thành, cần phải ý thức về giới hạn của hư cấu. Trong đó, ngưỡng tâm thức dân tộc chính là điều nhà văn cần lưu ý khi sáng tạo. Cùng quan điểm này, PGS.TS Hoàng Văn Hiển – Hiệu trưởng trường ĐH Khoa học Huế, nhấn mạnh đến việc cần phải đặt nhân vật, sự kiện vào bối cảnh cụ thể của nó. Trước vấn đề có tính chất nổi cộm như giới hạn của hư cấu lịch sử, TS. Phan Tuấn Anh lại đề cập đến việc nhà văn cần ý thức được các cấm kị - taboo của dân tộc, cộng đồng - Tự do hư cấu không có nghĩa là không có giới hạn.

Tại cuộc tọa đàm, các nhà nghiên cứu cũng bàn sâu hơn vấn đề giải thiêng trong sáng tạo nghệ thuật. TS. Nguyễn Văn Hùng sau khi giới thuyết về lịch sử văn học viết về đề tài lịch sử đã phân ra làm hai hướng giải thiêng- tích cực và tiêu cực. Đồng thời, khi phê phán hướng giải thiêng tiêu cực, TS. Nguyễn Văn Hùng đã dẫn ra một số trường hợp lợi dụng hư cấu lịch sử để hạ bệ thần tượng, danh nhân lịch sử,…

Nhà văn Phùng Văn Khai trong ý kiến của mình cũng nêu lên những khó khăn về tư liệu khi viết về đề tài lịch sử. Nhà văn Y Ban lại nhấn mạnh đến tài năng của nhà văn khi tiếp cận và thể hiện đề tài lịch sử. TS. Nguyễn Thị Tịnh Thy lại cho rằng nhà văn Việt Nam đã và đang nợ lịch sử và người đọc. Nhà văn Đỗ Tiến Thụy trong ý kiến của mình đã đem đến một phác thảo ngắn về văn chương viết về lịch sử trên Tạp chí Văn nghệ quân đội. Trong đó, Đỗ Tiến Thụy đặc biệt lưu ý đến khía cạnh hư cấu, như một năng lực của nhà văn.

Nhà văn Nguyễn Đình Tú cũng nhấn mạnh đến khả năng thoát ra khỏi cái bóng của lịch sử khi viết về lịch sử. Cũng trong ý kiến của mình, Nguyễn Đình Tú đề cập đến vấn đề nhà văn cần phải chú ý đến nhu cầu của người đọc.

 
toadam1
Cuộc tọa đàm đã thu hút được sự quan tâm của đông đảo các nhà nghiên cứu, phê bình, giảng viên đại học, các nhà văn
 
Tại cuộc tọa đàm, các quan điểm hiện đại về lịch sử cũng được đề cập đến. Chẳng hạn, vấn đề sự nghèo nàn của thuyết lịch sử, quan điểm tân lịch sử,… Các quan điểm này một lần nữa soi chiếu lại các thực hành sáng tạo về đề tài lịch sử của nhà văn. Trong đó, đáng chú ý là một số quan điểm về lịch sử như là diễn ngôn, lịch sử như là một câu chuyện của cá nhân hay kiến tạo một vi lịch sử từ điểm nhìn của văn chương nghệ thuật.

Nhìn chung, trong bối cảnh phát triển khá sôi động của văn chương viết về lịch sử, những ý kiến tại buổi tọa đàm đã đem đến cái nhìn bao quát, và cũng có những điểm nhấn quan trọng về văn học và lịch sử. Cuộc tọa đàm đã thu hút được sự quan tâm của đông đảo các nhà nghiên cứu, phê bình, giảng viên đại học, các nhà văn. 

MẠC DANH

Ảnh: VŨ THÀNH DUY


 
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

 

Những tin cũ hơn

 
Người trong Ngôi nhà xưa bên suối

Người trong Ngôi nhà xưa bên suối

Tôi viết truyện ngắn Ngôi nhà xưa bên suối trong khoảng thời gian gần một tháng, là thời gian kí ức thì gần cả cuộc đời. Không chỉ với ai theo nghiệp văn chương, khi có tuổi hình như con người ta hay sống với hoài niệm. Đời buồn, vui ai chẳng từng, nhưng dù thế nào cũng đều thành vốn sống, chắp cánh ước mơ, hay giúp an ủi lòng mỗi khi cô quạnh. (CAO DUY SƠN)

 
Cám ơn anh bán giày

Cám ơn anh bán giày

Thực tế, bọn bán sách tránh xa bọn bán giày, vì không cùng “phân khúc thị trường”. Nhưng hề gì? Làm nhà văn thật sướng, nhặt anh bán sách nhét vào cạnh anh bán giày, thế là thành truyện. Gì chứ nghề bán sách mình có đầy kinh nghiệm... (TÔ HẢI VÂN)

 
“Con mắt còn có đuôi” của “tình già” hư cấu hay sự thật?

“Con mắt còn có đuôi” của “tình...

Hơn mười năm trước, có người hỏi tôi: Có bao nhiêu sự thật trong bài thơ Tình già của Phan Khôi? Câu hỏi đó đã theo tôi trong suốt một thời gian dài. (PHAN NAM SINH)

 
Napoléon và tấn bi kịch của quyền lực

Napoléon và tấn bi kịch của quyền...

Mối tình đầu của Napoléon (nguyên tác tiếng Pháp Désirée) là một trong số tác phẩm bán chạy nhất của Annemarie Selinko (1914-1986), tiểu thuyết gia người Áo. (NGUYỄN VĂN HÙNG)

 
Hành trình từ Cao Mật ra thế giới

Hành trình từ Cao Mật ra thế giới

Từ vùng đất Cao Mật nhỏ bé, nghèo khó và heo hút của tỉnh Sơn Đông, nhà văn Mạc Ngôn đã bước lên bục cao nhất của văn đàn thế giới với vị thế rất riêng của mình: người kể chuyện dân gian trong thế giới hiện đại. (NGUYỄN VĂN HÙNG)