Trao đổi với tác giả Đỗ Huy Thanh và Lê Văn Hy

Thứ hai - 14/10/2013 03:47

Tác giả Đỗ Huy Thanh trong chùm thơ bốn bài gửi tới Văn nghệ Quân đội, Người Biên Tập băn khoăn nhất ở bài Lời thánh hiền vang lên trong thơ Bác được viết từ cảm hứng khi đọc cuốn sách Tấm lòng của Bác của Nhà xuất bản Công an Nhân dân - 2005. Viết về Bác Hồ dường như là cảm hứng bất tận của các nhà thơ. Từ những cây đa cây đề như Tố Hữu, Chế Lan Viên đến lớp nhà thơ chống Mỹ và các tác giả hiện nay đều dành những tình cảm chứa chan, tha thiết, nồng ấm nhất khi viết về Bác. Cũng chính bởi như thế, nên làm thơ về Bác Hồ tưởng dễ mà khó xiết bao. Nó đòi hỏi không những sự rung động chân thật mà nội dung và cách thể hiện phải mới mẻ, để gây sự chú ý và lôi cuốn người đọc. Ở bài thơ trên, Đỗ Huy Thanh mặc dầu nhiều cảm xúc song lại triển khai mộc mạc quá, thành ra đơn giản, thô sơ, thiếu đi chất thơ. Tác giả viết:
Người trở về U Đon
Bằng con đường đi bộ
Leo núi và băng rừng
Lại gánh hai thùng sắt
Đựng quần áo, đồ đạc
Tránh mưa núi, vắt rừng.
Ở một khổ khác:
Người ra đi vào thu
Khi cây rừng rụng lá
Trời lại càng nắng to
Gập nghềnh cùng sỏi, đá
Đôi chân Bác sưng lên
Rớm máu và tấy đỏ
Muốn gánh dùm cùng Bác
Bác bảo: Sẽ quen đi.

Người Biên Tập mặc dù thấy dụng ý của tác giả muốn thể hiện sự giản dị, những khoảnh khắc đời thường nhất, con người nhất của Bác nhưng vẫn không khỏi có chút băn khoăn . Nếu bài này là văn xuôi, văn vần thì có thể chấp nhận được. Với thơ, dù mộc mạc đến đâu vẫn phải có chất thơ. Có chất thơ, thơ mới sống được. Bởi vì thế thơ càng giản dị càng khó vậy.
Vẫn theo mạch ấy, tác giả viết:
Quả nhiên, mấy ngày sau
Bác đi nhanh, đi gọn
Đôi thùng vẫn đung đưa
Từ U Đon - Xa Vang
70 km đường dài
Bác đi hết một ngày.

Đến đây, Người Biên Tập từ băn khoăn chuyển sang tiếc nuối cho bài thơ. Cũng chính vì sự tiếc nuối mà mong tác giả Đỗ Huy Thanh tiếp tục cộng tác với Văn nghệ Quân đội ở các tác phẩm tiếp theo.


Với bạn Lê Văn Hy quê ở Lê Xá, Thị trấn Mỹ Lộc, huyện Mỹ Lộc, tỉnh Nam Định, trong chùm thơ năm bài gửi tới Người Biên Tập đọc đi đọc lại, nhiều lúc thấy rất mừng song để trở thành tác phẩm hoàn chỉnh thì chưa ổn. Ở bài Những phút giây thư giãn, tứ thơ của bạn rất vững, hình ảnh thơ khá tốt nhưng cách triển khai, đặc biệt là việc lựa chọn từ ngữ vẫn còn dễ dãi quá. Khổ đầu tiên bạn viết:
Nếu không có những phút giây thư giãn
Giữa đợt hành quân đi bộ đường trường
Sao có thể vượt qua ngàn cây số
Từ hậu phương đi tới tiền phương?

Khổ mở đầu như thế tuy chưa hay nhưng đã gợi ra một tứ thơ. Đáng tiếc ở chỗ, các khổ tiếp theo bạn rơi vào kể lể việc kiếm rau rừng, lấy măng lồ ô, tìm cua cá, đọc thư, hát hò một cách hơi dài dòng khiến bài thơ bị dàn trải, thiếu sức nặng, thiếu sự hàm súc, cô đọng.
Tuy nhiên, khổ cuối bạn đã kết khá gọn gàng, nhất quán theo mạch thơ, theo khổ đầu. Đó cũng là điều đáng trân trọng.
Ai có hiểu những phút giây thư giãn?
Ở chiến trường mang ý nghĩa bao la
Tình đồng đội, đồng hương, đồng chí
Đều hòa chung một bản hùng ca.

Trong bài Mộng chiến trường, mặc dù lấy câu đề dẫn của nhà thơ Tố Hữu: Mà vẫn bâng khuâng mộng chiến trường nhưng giọng điệu bài thơ rõ ràng bị ảnh hưởng nặng nề, thậm chí có chỗ lặp lại với giọng điệu của các nhà thơ trong phong trào Thơ mới:
Có phải anh đang mộng chiến trường?
Bao chục năm rồi vẫn vấn vương
Nhớ đêm gùi gạo ven đồn địch
Trảng trống rừng thưa vai cáng thương!

Ai hỏi vì sao, hỏi tại sao?
Đường ra mặt trận lắm gian lao
Vì Miền Nam ngày vui toàn thắng
Mộng chiến trường xưa mãi tự hào.

Viết đến đây, Người Biên Tập mong muốn rằng, bạn Lê Văn Hy cần tìm tòi với hình thức và câu chữ mới hơn nữa để các bài thơ vốn giàu cảm xúc và đã được dụng công của mình có thể sử dụng như một tác phẩm hoàn chỉnh.
Mong những bài thơ mới của bạn

NGƯỜI BIÊN TẬP



 
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

 

Những tin cũ hơn

 
Cám ơn anh bán giày

Cám ơn anh bán giày

Thực tế, bọn bán sách tránh xa bọn bán giày, vì không cùng “phân khúc thị trường”. Nhưng hề gì? Làm nhà văn thật sướng, nhặt anh bán sách nhét vào cạnh anh bán giày, thế là thành truyện. Gì chứ nghề bán sách mình có đầy kinh nghiệm... (TÔ HẢI VÂN)

 
“Con mắt còn có đuôi” của “tình già” hư cấu hay sự thật?

“Con mắt còn có đuôi” của “tình...

Hơn mười năm trước, có người hỏi tôi: Có bao nhiêu sự thật trong bài thơ Tình già của Phan Khôi? Câu hỏi đó đã theo tôi trong suốt một thời gian dài. (PHAN NAM SINH)

 
Napoléon và tấn bi kịch của quyền lực

Napoléon và tấn bi kịch của quyền...

Mối tình đầu của Napoléon (nguyên tác tiếng Pháp Désirée) là một trong số tác phẩm bán chạy nhất của Annemarie Selinko (1914-1986), tiểu thuyết gia người Áo. (NGUYỄN VĂN HÙNG)

 
Hành trình từ Cao Mật ra thế giới

Hành trình từ Cao Mật ra thế giới

Từ vùng đất Cao Mật nhỏ bé, nghèo khó và heo hút của tỉnh Sơn Đông, nhà văn Mạc Ngôn đã bước lên bục cao nhất của văn đàn thế giới với vị thế rất riêng của mình: người kể chuyện dân gian trong thế giới hiện đại. (NGUYỄN VĂN HÙNG)

 
Hai nhân vật - một nguyên mẫu: Sự gặp gỡ thú vị giữa Victor Hugo và Honoré de Balzac

Hai nhân vật - một nguyên mẫu: Sự...

Hiện tượng thú vị này của tự nhiên dễ khiến người ta liên tưởng đến trường hợp hai nhân vật của hai nhà văn lừng danh nước Pháp là Victor Hugo và Honoré de Balzac. (NGUYÊN MINH)

Quảng cáo