"Tự do thông điệp của mọi thông điệp" (Mùi, tập thơ của Hoàng Vũ Thuật, Nxb Hội Nhà văn, 2014)

Thứ ba - 09/09/2014 01:34

Năm 2010, Hoàng Vũ Thuật trình làng tập thơ với một cái tên rất ấn tượng, rất thị giác: Màu (Nxb Lao động). Đây là một cách thi sĩ muốn nhận diện tôi/ màu gì giữa gương mặt cõi người. Quý II năm 2014, nhà thơ với trữ lượng sống, trữ lượng viết vạm vỡ này lại cho ra mắt bạn đọc thi tập thứ 12 với một cái tên cũng rất ấn tượng, và lần này là rất khứu giác: Mùi (Nxb Hội Nhà văn). Trong Tuỳ viên thi thoại, Viên Mai có viết rằng: “Làm thơ cũng giống với nấu rượu. Thơ và rượu đều có mùi”. Bàng bạc mà vấn vít, quyện bện trong Mùi là một mùi tự do, chính xác hơn là một nỗi khao khát được hít ngửi mùi tự do, một khao khát giản dị chân thành, tất yếu, hiển nhiên tựa như lá hút ánh sáng nhựa truyền lên cây, tựa như nước từ chỗ cao xuống thấp/ khát cần uống đói cần ăn (Tự do).

 

Tự do tư tưởng là sức sống của linh hồn. Từng trang Mùi cứ lần lượt chậm rãi kể sự thật, vẽ nên khuôn mặt sự thật bằng ngôn ngữ nghệ thuật, do vậy, hàm lượng sự thật trong đây được cô nén, giàu có hơn bất cứ mớ dữ kiện thực tế nào. Viết thơ là một cách thế khả dĩ để nhà thơ can dự vào cuộc đời bằng lập trường công dân, bằng tâm thế, tư cách trí thức, kẻ sĩ. Tác giả Mùi đã nỗ lực gọi tên và kiến giải tính chất không bình thường của thực tại, lặn xuống đáy sâu linh hồn nhân loại, khơi vẫy những đối thoại để cùng đồng loài tiệm tiến đến con đường khai phóng: Thế gian này sẽ còn trống nhiều chiếc ghế/ lại thừa hàng trăm chiếc ghế khác (Chiếc ghế bỏ trống). Ở đó loài chim bị chém ngang tiếng hót/ vặt trụi lông/ thiêu trên bếp than vàng rực/ ở đó chim không có quyền bay vào trời rộng/ bơi giữa hồ xanh trong/ chim chỉ biết mua vui yến tiệc (Trước nhà thờ Đức Bà Paris). Bay theo linh giấc mơ nước/ trôi mãi quanh thành cổ/ dấu binh mã về đâu/ bụi mù xám xịt/ sao loài người/ mê ngủ/ hoài thai cùng đảo điên (Ngày mới). Không chiếc thang nào giúp tôi vượt nổi tường rào/ chắn ngang mặt/ để đến với ý tưởng khác (Chim sâu). Chẳng thứ gì vĩnh cửu/ chúa trên cao mấy lần đổi ngôi/ niết bàn hư hư ảo ảo/ mình ta là thật/ hơn mọi sự thật (Mòn mỏi). Buổi chợ đông rì rào/ tôi nghe/ máu xưa chảy phía tây biên ải/ người lính nằm nơi đảo xa/ Tổ quốc dang đôi cánh bay qua ngàn chảo lửa/ sự thật cồn cào từng viên đá lát dưới chân (Hà Tiên)…
“Lịch sử của thế giới chính là tiến trình của ý thức tự do” (Voltaire). “Tự do của mỗi cá nhân không phải là sự ban cho của nền văn minh nhân loại. Đó là cái gì cao quý nhất trước khi có sự khai hoá” (Sigmund Freud). Tác giả Mùi đã phát huy triệt để quyền tự do tâm hồn, tự do tư tưởng của mình để suy tư và phát ngôn, nhằm đấu tranh cho tự do của đồng loài. Thế giới này bày ra như một cuốn sách không trang cuối tục tĩu và thánh thiện đắm say và chán chường. Đằng sau bức họa gương mặt thế giới mà tác giả nỗ lực vẽ là sinh động bức chân dung tự họa của thi sĩ. Đôi mắt đen láy sau cốc rượu vang (Chiếc ghế bỏ trống). Khôi nguyên trái tim ứa ra vệt son tươi rói (Cầu Mirabeau). Ta/ cây lặng im/ bóng dưới nước/ một màu cây (Trà đạo)…
Phải tự do trong tư tưởng thì người nghệ sĩ mới có khả năng vươn mình ra khỏi khuôn sáo để bay vào chân trời sáng tạo. Tôi nhai nhạt nhẽo cuốn sách ngược nội dung/ thuộc làu mĩ từ nằm ngoài chân lí/ chữ nghĩa nhảy dây rười rượi màu son/ ngôn ngữ sắp hàng thẳng tắp biện bày đan lưới (Hai ngày không tôi). Anh đã tin với niềm tin thật thà/ tự do chui ra hai tay áo/ nghiêng mái nhà/ hòn đá cất lên âm thanh núi cao/ sỏi đứng bên nhau hát/ những bài ca con đường// Chân trời nào không tìm kiếm tự do (Người).
Một khi sở hữu tự do, anh biết anh đang tồn tại (Cuống rốn).

HOÀNG ĐĂNG KHOA chọn và giới thiệu

 

Hà Tiên

 

Lược đồi mồi chải trên tóc

rẽ đôi mái đen

óng

mượt

che phủ đường cong sáng láng

chiếc trâm cài linh thiêng

 

Tôi yêu đất nước này như em thánh thiện

trong vòng tay mỗi sớm mỗi chiều

bao nhiêu bài thơ tôi

viết

bao nhiêu bài ca tôi

hát

bèo bọt trước ngàn con sóng

 

Buổi chợ đông rì rào

tôi nghe

máu xưa chảy phía tây biên ải

người lính nằm nơi đảo xa

Tổ quốc dang đôi cánh bay qua ngàn chảo lửa

sự thật cồn cào từng viên đá lát dưới chân

 

Tôi yêu đất nước này như giọt mưa thu

rớt xuống lăng Mạc Cửu

không yên

mặt trời chín ửng

đôi má

 

Tôi yêu những dòng sông chảy ngược

ngọn tàu bay thơm hương châu thổ

em hái về bỏ quên

trước gương soi thấy mình khác lạ

nắng đỏ hay là

nụ hôn

 

Tôi yêu đất nước này bằng trái tim gió

tràn trề

giọng hò đổ mồ hôi ẩn khuất dọc bờ sú vẹt

hai phía mênh mông

câu vọng cổ buồn

rơi

ngực biển

 

Như tiếng thở

mỗi khi gối lên nhau mà thở

hơi nóng hắt ra từ vòm Thạch Động ấm mềm.

 

Chú sóc nhỏ của tôi

 

Đây đảo Tự do(*) đâu phải rừng dày

cây lưa thưa

cây cũng không ra lá

tuyết tan chiều qua

 

Trú nơi nào

hỡi sóc nhỏ

 

Cái đuôi mày xinh quá

chiếc chổi tơ mịn màng

quất nóng lên ngực tao

 

Bộ lông nâu óng mượt

đôi mắt tròn hạt dẻ

mày hay là cô bé

Có mày tao ấm lên

 

Có mày tao tin

thế giới này thánh thiện

sẽ bớt đi phần ác trong mỗi con người

trong mỗi con người

sẽ bớt đi

xấu xí

 

Tao vẫn còn miếng bánh

không tiện vứt xuống đường

ăn cùng tao

sóc nhé

Có mày tao ấm lên.

Tự do

 

Tự do như chữ viết có mắt có chân

bay lên xuyên tường rào xuyên núi xuyên đất

đến và đi không biên giới

 

Tự do vang trong ngôi nhà ấm áp tiếng cười trẻ thơ

nước từ chỗ cao xuống thấp

khát cần uống đói cần ăn

 

Lá hút ánh sáng nhựa truyền lên cây

hiển nhiên khí trời

môi soi vào môi tóc soi vào tóc

 

Là giọt máu của anh và tôi

là bóng từ bi hiện ra khuya khoắt

là vòng tay người yêu dấu

 

Chữ có khi thay

nước có ngày cạn

máu có lúc khô

 

Tự do thông điệp của mọi thông điệp

giản dị chân thành cuộc gặp không định trước

người nằm xuống tự do đứng lên.

-------

(*) Đảo Liberty (tiếng Anh: Liberty Island có nghĩa đảo Tự do) là một hòn

đảo nhỏ không có cư dân nằm trong bến cảng New York tại Hoa Kỳ, được

biết đến nhiều nhất vì là vị trí của tượng Nữ thần Tự do.

Nguồn tin: 363586



 
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

 

Những tin cũ hơn

 
Cám ơn anh bán giày

Cám ơn anh bán giày

Thực tế, bọn bán sách tránh xa bọn bán giày, vì không cùng “phân khúc thị trường”. Nhưng hề gì? Làm nhà văn thật sướng, nhặt anh bán sách nhét vào cạnh anh bán giày, thế là thành truyện. Gì chứ nghề bán sách mình có đầy kinh nghiệm... (TÔ HẢI VÂN)

 
“Con mắt còn có đuôi” của “tình già” hư cấu hay sự thật?

“Con mắt còn có đuôi” của “tình...

Hơn mười năm trước, có người hỏi tôi: Có bao nhiêu sự thật trong bài thơ Tình già của Phan Khôi? Câu hỏi đó đã theo tôi trong suốt một thời gian dài. (PHAN NAM SINH)

 
Napoléon và tấn bi kịch của quyền lực

Napoléon và tấn bi kịch của quyền...

Mối tình đầu của Napoléon (nguyên tác tiếng Pháp Désirée) là một trong số tác phẩm bán chạy nhất của Annemarie Selinko (1914-1986), tiểu thuyết gia người Áo. (NGUYỄN VĂN HÙNG)

 
Hành trình từ Cao Mật ra thế giới

Hành trình từ Cao Mật ra thế giới

Từ vùng đất Cao Mật nhỏ bé, nghèo khó và heo hút của tỉnh Sơn Đông, nhà văn Mạc Ngôn đã bước lên bục cao nhất của văn đàn thế giới với vị thế rất riêng của mình: người kể chuyện dân gian trong thế giới hiện đại. (NGUYỄN VĂN HÙNG)

 
Hai nhân vật - một nguyên mẫu: Sự gặp gỡ thú vị giữa Victor Hugo và Honoré de Balzac

Hai nhân vật - một nguyên mẫu: Sự...

Hiện tượng thú vị này của tự nhiên dễ khiến người ta liên tưởng đến trường hợp hai nhân vật của hai nhà văn lừng danh nước Pháp là Victor Hugo và Honoré de Balzac. (NGUYÊN MINH)

Quảng cáo