Như núi đồi nối tiếp nhau...

Thứ ba - 06/06/2017 13:42
ttntt
 
Nhung ky am ngan NT Thanh Long
(Đọc Những kí âm ngân của Nguyễn Thị Thanh Long, Nxb Văn hóa - Văn nghệ Tp Hồ Chí Minh, 2016)   

“Viết về cái gì” nhìn chung không quan trọng bằng “viết như thế nào”. Hay nói một cách khác: “Viết về cái gì” chỉ là bề nổi, còn “viết như thế nào” mới thực sự là bề sâu.

Một nhà thơ khi làm thơ về đề tài màu trắng mà câu chữ mới chỉ dừng ở mức độ hoặc cấp độ so sánh, liên tưởng thông thường, kiểu như: Trắng như mây trắng, trắng như là khói trắng, trắng như là giấy trắng… thì không có gì mới. Người đọc muốn tìm xem cái màu trắng của nhà thơ có gì khác với màu trắng thông thường và không giống với màu trắng mà ai ai cũng hình dung ra kia.

Bởi vậy, sinh thời, nhà thơ Phạm Tiến Duật có lần nói: “Viết về thuộc tính của một vật, một sự vật mà nó vốn có, tức là chưa nói gì”.

Viết đến đây, tự dưng tôi chợt nhớ đến hai câu thơ trong một tứ thơ viết về biển của A. Blok - nhà thơ lớn người Nga thế kỉ XIX: Biển ích kỉ vô cùng/ Vì nhận hết về mình mọi dòng chảy. Rõ ràng ở đây, biển của A. Blok không giống biển hào hiệp, bao la của số đông. Và biển của A. Blok là một thứ biển khác biệt.

Và từ lâu, tôi đã đọc thơ trong tâm trạng và đòi hỏi như vậy, như một thói quen, trong đó có tập thơ mới nhất mang tên Những kí âm ngân của Nguyễn Thị Thanh Long.

Tôi đọc ra được kí ức tuy thiếu thốn mà ấm áp, mang tâm lí “no đói có nhau”: Mẩu khoai nướng quê nhà hôi hổi/ Mùi thảo thơm đắp đổi bao mùa đói (Nhành san hô). Tôi đọc được sự chịu đựng bền bỉ lạc quan của người phụ nữ Phú Thọ nói riêng và người phụ nữ Việt Nam nói chung: Mẹ xâu nhẫn nại kết hoa tháng ngày (Mẹ). Tôi đọc ra được tình cảm của một người con với một người mẹ: Hai tay con dư một vòng tròn (Vườn con gái). Tôi đọc ra được thân phận người trong thân phận lục bình: Thương sông mấy phận lục bình/ Rủi chìm may nổi lênh đênh kiếp người (Mơ xuân). Tôi đọc ra được sự giữ chân tha thiết và không kém phần lãng mạn của một tình yêu: Về đi về đi anh/ Kẻo câu hò mắc cạn/ Ngược dòng cá lẻ bạn/ Điên điển vàng mênh mông (Vàng mênh mông). Tôi đọc ra được cái quá khứ không dễ dàng chối bỏ của mỗi người: Ngày hôm qua vẫn điềm nhiên tồn tại trong mỗi chúng ta/ hoài niệm/ những yêu thương muốn níu kéo trong đời/ những nỗi buồn mà ta trốn chạy/ lại cứ theo ta (Hoài niệm). Tôi đọc ra câu hỏi không dễ có câu trả lời: Đỏ bao nhiêu ớt thì cay/ Vàng bao nhiêu lá thì đầy mùa thu? (Hóa thân); Mưa tức tưởi/ nắng đành hanh/ bao nhiêu bến đợi thì thành tình yêu? (Trăng vỡ); Có giọt nào rơi phía em không? (Có giọt nào rơi phía em không?)…

Đó là những câu thơ đáng nhớ, tương đối đa chiều, có phần phức hợp, nhưng vẫn quy về một mối ở tâm thế. Đó cũng là những chi tiết thơ rất đáng quan tâm. Còn được về tổng thể theo đơn vị bài, theo tôi, phải kể đến: Mắc cạn ở Cà Ty, Những tháng ngày Khau Vai, Trăng vỡ, Hợp pháp, Bốn bánh xe lăn…

Chị tỏ ra rất sòng phẳng khi giúp ta phân biệt giữa vợ chồng thực sự và vợ chồng trên danh nghĩa hợp pháp. Vì thế mà trong Hợp pháp mới có câu kết giống như một lời than thở khiến độc giả giật mình: Còn lại ngôi nhà/ và vợ chồng/ hợp pháp.

Sau Một milimet (2011), Nửa vòng tay (2013) đến Những kí âm ngân (2016), Nguyễn Thị Thanh Long vẫn đầy đặn chân thành, cảm xúc và nữ tính, nhưng tỏ ra bứt phá hơn trong cuộc chạy đua với chính mình.

Chị mong muốn “nấp vào thơ” để “thơ dệt thành lụa”, để “thơ bùng thành lửa” và hướng tới khát vọng: “Núi đồi nối tiếp nhau cái sau lại cao hơn cái trước” như những ý thơ được trích ra từ Tự vấn và Những kí âm ngân vậy.   
                                                      
ĐẶNG HUY GIANG giới thiệu và chọn
 

Lời người dưới mộ
 
Đừng chỉ thắp hương lên mộ chúng tôi
Mà hãy thắp tất cả những vòm cây mặt đất
Hơn hai mươi ngàn oan hồn giờ nương náu nơi đâu?
Họ là những cây dương tuổi đã bạc đầu
Vẫn hiên ngang giữa bốn bề giông bão
Trước cái chết vẫn nhường cơm sẻ áo
Giờ lại nắm tay nhau ru giấc Hàng Dương
Hãy thắp hương cho từng ngọn cỏ lá cây heo hút những con đường
Hãy dành một nén hương cho bến Cầu Tàu
Thả những bông hoa nơi biển xanh Côn Đảo
Những người tù vượt ngục chìm dưới phong ba
Từng viên đá hóa thành bất tử
 
Hãy dành một nén hương cho hai mố cầu Ma Thiên Lãnh
Những oan hồn lơ lửng
Đom đóm về lấp lánh những ngôi sao
Và đừng quên! Bãi sọ người, Chuồng cọp, Chuồng bò, Sở Củi,
                                                                                  Sở Dầu…
 
Giờ cỏ xanh như tuổi các anh nằm
Chầm chậm thôi đường ở đảo không dài
Mà nhang thắp suốt cuộc đời chưa đi hết
Đời sau khóc biển mặn mòi câu hát
Lời người xưa vi vút bốn mùa xanh
Hãy yêu sóng yêu rừng và nắng gió
Mỗi gốc cây ngọn cỏ Côn Đảo có linh hồn.


me va con
 

Vườn con gái
 
Mấy mươi năm làm vợ làm dâu
Thỉnh thoảng mới có dịp về thăm mẹ
Bên kia dốc đời đâu là ngã rẽ
Về lại nhà mình! Làm con gái mẹ thôi!
 
Ngồi xe lăn hơn bảy năm rồi
Thấy con, mẹ cười như đứa trẻ
Hơn tám mươi lại bập bẹ tiếng: Con!
 
Hai tay con dư một vòng tròn
Dòng nước mắt chen nụ cười lấp lóa
Vốn sợ nước như người ở cữ
Khi con về mẹ muốn sạch sẽ hơn
Trong tay con lại biết dỗi hờn
 
Dòng suối mát - mẹ bừng lên sức sống
Nửa cuộc đời góc bể chân trời - chật rộng
Hôm nay con tận tường nơi mình được sinh ra
Cám ơn thượng đế! Tuyệt tác ngọc ngà!
Màu thời gian lõa lồ trên cơ thể mẹ
Ghé tai con thì thầm rất khẽ:
“Bảo bố ra! Để bố thấy bố cười!”
 
Con hiểu rằng
Mẹ chỉ muốn con thôi
 
Dòng suối mát
Hoang sơ vườn con gái.

 
trang

Gọi trăng về

Em
Người đàn bà hàng đêm
Phóng túng
Thả hồn mình vào ánh trăng
Về ngôi nhà cũ
 
Và đêm nay cũng thế
Nấp mình sau màn cửa ngắm anh
 
Ôi! Mùi thuốc quẩn quanh khê nồng bên tấm rèm xanh
Trăng lay khẽ
Biết anh chưa ngủ
Nhớ em
Hay không quen những gì chưa cũ
Nõn nà thịt da, rỗng chỗ ai nằm
 
Liều lĩnh trao một nụ hôn nồng
Lấp xấp mồ hôi mái đầu điểm bạc
Trà mấy tuần mà giờ này đã nhạt
Uống đi anh! Trời sắp sáng mất rồi
 
Em phải về
Không thể níu
Đêm
Trôi
 
Có một làn khói thuốc
Đêm đêm bên ô cửa
Gọi trăng về.
 

 
 
 
 

 


 
Tổng số điểm của bài viết là: 5 trong 1 đánh giá
Xếp hạng: 5 - 1 phiếu bầu
Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

 

Những tin cũ hơn

 
“Con mắt còn có đuôi” của “tình già” hư cấu hay sự thật?

“Con mắt còn có đuôi” của “tình...

Hơn mười năm trước, có người hỏi tôi: Có bao nhiêu sự thật trong bài thơ Tình già của Phan Khôi? Câu hỏi đó đã theo tôi trong suốt một thời gian dài. (PHAN NAM SINH)

 
Napoléon và tấn bi kịch của quyền lực

Napoléon và tấn bi kịch của quyền...

Mối tình đầu của Napoléon (nguyên tác tiếng Pháp Désirée) là một trong số tác phẩm bán chạy nhất của Annemarie Selinko (1914-1986), tiểu thuyết gia người Áo. (NGUYỄN VĂN HÙNG)

 
Hành trình từ Cao Mật ra thế giới

Hành trình từ Cao Mật ra thế giới

Từ vùng đất Cao Mật nhỏ bé, nghèo khó và heo hút của tỉnh Sơn Đông, nhà văn Mạc Ngôn đã bước lên bục cao nhất của văn đàn thế giới với vị thế rất riêng của mình: người kể chuyện dân gian trong thế giới hiện đại. (NGUYỄN VĂN HÙNG)

 
Hai nhân vật - một nguyên mẫu: Sự gặp gỡ thú vị giữa Victor Hugo và Honoré de Balzac

Hai nhân vật - một nguyên mẫu: Sự...

Hiện tượng thú vị này của tự nhiên dễ khiến người ta liên tưởng đến trường hợp hai nhân vật của hai nhà văn lừng danh nước Pháp là Victor Hugo và Honoré de Balzac. (NGUYÊN MINH)

 
Nhân vật Anna Karenina và sự soi chiếu từ nguyên mẫu đời thực

Nhân vật Anna Karenina và sự soi...

Lev Tolstoy - “con sư tử” của văn học Nga thế kỉ XIX - đã tạo ra những tác phẩm vĩ đại từ chất liệu tươi ròng của đời sống. Mỗi nhân vật được ông khắc họa luôn trở thành những điển hình nghệ thuật bất diệt, có tác động sâu đậm đến mọi tầng lớp xã hội. (NGUYỄN THỊ HỒNG​ HOA)

Quảng cáo