Trả lời thư góp ý của PGS.TS Hoàng Bá Thịnh

Thứ ba - 27/12/2011 20:56

Vừa qua Ban biên tập tạp chí Văn nghệ quân đội nhận được thư góp ý của PGS.TS Hoàng Bá Thịnh đang công tác tại trường Đại học khoa học xã hội và nhân văn – Đại học Quốc Gia Hà Nội. Trong bài viết có tiêu đề “Nhặt sạn Văn nghệ quân đội”, PGS.TS Hoàng Bá Thịnh có nêu lên một vài điểm thắc mắc của mình về nội dung bài viết trên một vài số tạp chí Văn nghệ quân đội.


Ban biên tập tạp chí Văn nghệ quân đội xin trả lời những thắc mắc của PGS.TS Hoàng Bá Thịnh như sau.


1. Về "Chuyện tình dưới đáy ba lô" Về lại tình yêu của tác giả Thành Sơn in trên Văn nghệ quân đội số 735 tháng 10 năm 2010.


Về tác phẩm này, PGS.TS Hoàng Bá Thịnh có thắc mắc như sau: Trong VNQĐ số 735, tháng 10 năm 2011 có truyện tình dưới đáy ba lô (Về lại tình yêu) của Thanh Sơn, đây là một tình yêu đẹp của người lính với cô giáo trẻ (mô hình gia đình lý tưởng: chồng bộ đội vợ giáo viên). Nhưng với câu “Quãng đường ngót hai ngàn cây số để tôi tìm anh cũng đã trôi vèo” (tr83) xem ra phi thực tế. Cô gái – nhân vật tôi trong truyện – quê ở Nghệ An, nếu có vào thăm người yêu tận mũi Cà Mau thì cũng chiều dài cung đường cũng chưa đến gần 2000km,đằng này chàng bộ đội lại đóng quân ở Cam Ranh (Khánh Hòa) như cô gái tâm tình ở cuối truyện “Trong căn nhà nhỏ nép mình nơi bán đảo Cam Ranh, chúng tôi cùng vun đắp một gia đình hạnh phúc” nếu cả đi cả về cũng chưa đến chừng đó cây số?... (Trích thư của PGS.TS Hoàng Bá Thịnh)


Thắc mắc trên của PGS.TS Hoàng Bá Thịnh là hoàn toàn có cơ sở về mặt không gian địa lý. Đúng là khoảng cách từ Nghệ An đến Khánh Hòa chưa đến 2000 km mà xấp xỉ 1000km. Theo trang vi.wikipedia.org, khoảng cách giữa Hà Nội – Nghệ An là 291km, khoảng cách Hà Nội – Khánh Hòa là 1278 km.


Như vậy khoảng cách giữa Nghệ An và Khánh Hòa chỉ khoảng 987 km. Với khoảng cách trên thì việc cả đi cả về giữa Nghệ An và Khánh Hòa sẽ lên đến gần 2000 km chứ không thể nếu cả đi cả về cũng chưa đến chừng đó cây số như thắc mắc của PGS.TS Hoàng Bá Thịnh.


Trở lại với vấn đề thắc mắc chính, chúng tôi còn cho rằng tác giả truyện ngắn có ẩn ý khi dùng chữ tìm trong câu văn “Quãng đường ngót hai ngàn cây số để tôi tìm anh cũng đã trôi vèo”. Có lẽ ở đây, tác giả muốn diễn đạt rằng cô gái không phải đi là đến được ngay doanh trại nơi người yêu đóng quân mà cô phải vừa đi vừa hỏi đường xá, phải lộn đi lộn lại hàng chục lần trên những cung đường khác nhau. Quãng đường “tìm” đến doanh trại người yêu này trong tâm trạng nhớ nhung của cô gái…vì vậy cũng không phải là không có lý với con số 2000km.


2. Về truyện ngắn Truyện thầy giáo Phúng trên Văn nghệ quân đội số 730 tháng 8 năm 2011.


Về truyện ngắn này, PGS.TS Hoàng Bá Thịnh viết: Truyện thầy giáo Phúng trên VNQĐ số 730, tháng 8.2011, khi tả cây đa cổ thụ có viết rằng: “Trên cành cây tua tủa các rễ phụ buông xuống như một tấm mành. Có rễ phụ bám xoắn và thân cây nổi u lên gân guốc, sù sì. Đặc biệt có hai chiếc rễ phụ từ hai cành cây đối xứng nhau buông xuống cắm vào lòng đất lớn dần lên to như hai cây cột cái. Ngôi đền ở giữa trông như nằm trong một chiếc ỷ lớn” (tr13) Tôi đọc đi đọc lại, mà không hiểu “chiếc ỷ lớn” nghĩa là gì? Đành tự an ủi mình kiến văn lõm bõm nên không hiểu tác giả nói gì. Nhưng mà, viết văn để cho người đọc không hiểu phải chăng cũng là một thành công?.(Trích thư của PGS.TS Hoàng Bá Thịnh)


Thưa PGS.TS Hoàng Bá Thịnh, chiếc chiếc ghế dựa, bé hơn chiếc ngai. Đây là từ Hán Việt…khá thông dụng. Để hiểu rõ hơn về nghĩa từ , PGS.TS Hoàng Bá Thịnh có thể xem cuốn Từ lâm Hán Việt từ điển của Vĩnh Cao – Nguyễn Phố, Nhà xuất bản Thuận Hóa năm 2001, trang 623 phần bộ mộc, 8 nét hoặc bất cứ từ điển Hán Việt thông dụng (kể cả tra trên mạng) sẽ ra nghĩa từ .


Với nghĩa là chiếc ghế dựa, đặt trong văn cảnh câu văn trên, tác giả đã có một đoạn văn miêu tả rất gợi và không có mục đích để cho người đọc không hiểu như lời của PGS.TS Hoàng Bá Thịnh


3. Về bài viết Văn học hiện thực hôm nay và sự đồng hành của hơn bốn thế hệ viết trên Văn nghệ quân đội số 713 tháng 8 năm 2010


Về bài viết này, PGS.TS Hoàng Bá Thịnh viết: “Văn nghệ quân đội số 713, tháng 8.2010 có bài Văn học hiện thực hôm nay và sự đồng hành của hơn bốn thế hệ viết của Phong Lê. Khoan hãy bàn đến tên bài viết với mấy chữ “hơn bốn thế hệ viết” là những từ “mập mờ”, vì hơn “bốn thế hệ” có nghĩa là từ bốn thế hệ trở lên đến 7,8,10 và hơn thế nữa? Chính tác giả cũng chẳng xác định rõ bốn hay năm thế hệ “đó là sự đồng hành của bốn (hoặc năm) thế hệ viết”. Sự thiếu nhất quán này còn thấy ở việc tính thời gian đất nước thực hiện công cuộc đổi mới. Mở đầu bài viết, tác giả viết rằng “Hôm nay theo tôi quan niệm là một thời gian khá dài, nếu tính từ khởi động của công cuộc Đổi mới với Đại hội Đảng lần thứ VI-1986. Những 24 năm. (tr93), thế nhưng đến gần cuối bài tác giả lại viết “25 năm trong sự nghiệp Đổi mới”… .(Trích thư của PGS.TS Hoàng Bá Thịnh)


Xin thưa, Trong bài viết giáo sư Phong Lê đã nêu lên sự đồng hành của bốn thế hệ người cầm bút tính từ Cách mạng tháng Tám đến thời điểm này. Đó là các thế hệ Nhà văn thời chống Pháp; Nhà văn thời chống Mỹ; Nhà văn trưởng thành trong giai đoạn cuối cuộc kháng chiến chống Mỹ và những năm chiến tranh biên giới; Nhà văn sinh sau 1975… Bốn thế hệ trên đã được nghiên cứu một cách khá toàn diện và cơ bản. Tuy nhiên văn học Việt Nam đương đại còn có sự xuất hiện manh nha của các cây bút 9X… Thế hệ này chưa được định hình một cách rõ ràng nên chưa thể định danh. Do vây, giáo sư Phong Lê sử dụng hơn bốn thế hệ viết là hoàn toàn chính xác. Đây là cách làm việc cẩn trọng của người nghiên cứu.


Về sự nhầm lẫn giữa con số 24 và 25 như trong thư góp ý, đó là một sơ xuất thuộc về lỗi morat. Lỗi này không ảnh hưởng nhiều đến nội dung và chất lượng bài viết. Tạp chí Văn nghệ quân đội sẽ cố gắng làm tốt hơn khâu này để không xảy ra những sai sót như trên.


Trên đây là đôi lời trao đổi lại của ban biên tập tạp chí Văn nghệ quân đội với PGS.TS Hoàng Bá Thịnh. Xin chân thành cảm ơn ông về tình cảm yêu mến dành cho tạp chí. Chúc ông sức khỏe, hạnh phúc.



Ban Biên tập tạp chí Văn nghệ quân đội



 
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

 

Những tin cũ hơn

 
“Con mắt còn có đuôi” của “tình già” hư cấu hay sự thật?

“Con mắt còn có đuôi” của “tình...

Hơn mười năm trước, có người hỏi tôi: Có bao nhiêu sự thật trong bài thơ Tình già của Phan Khôi? Câu hỏi đó đã theo tôi trong suốt một thời gian dài. (PHAN NAM SINH)

 
Napoléon và tấn bi kịch của quyền lực

Napoléon và tấn bi kịch của quyền...

Mối tình đầu của Napoléon (nguyên tác tiếng Pháp Désirée) là một trong số tác phẩm bán chạy nhất của Annemarie Selinko (1914-1986), tiểu thuyết gia người Áo. (NGUYỄN VĂN HÙNG)

 
Hành trình từ Cao Mật ra thế giới

Hành trình từ Cao Mật ra thế giới

Từ vùng đất Cao Mật nhỏ bé, nghèo khó và heo hút của tỉnh Sơn Đông, nhà văn Mạc Ngôn đã bước lên bục cao nhất của văn đàn thế giới với vị thế rất riêng của mình: người kể chuyện dân gian trong thế giới hiện đại. (NGUYỄN VĂN HÙNG)

 
Hai nhân vật - một nguyên mẫu: Sự gặp gỡ thú vị giữa Victor Hugo và Honoré de Balzac

Hai nhân vật - một nguyên mẫu: Sự...

Hiện tượng thú vị này của tự nhiên dễ khiến người ta liên tưởng đến trường hợp hai nhân vật của hai nhà văn lừng danh nước Pháp là Victor Hugo và Honoré de Balzac. (NGUYÊN MINH)

 
Nhân vật Anna Karenina và sự soi chiếu từ nguyên mẫu đời thực

Nhân vật Anna Karenina và sự soi...

Lev Tolstoy - “con sư tử” của văn học Nga thế kỉ XIX - đã tạo ra những tác phẩm vĩ đại từ chất liệu tươi ròng của đời sống. Mỗi nhân vật được ông khắc họa luôn trở thành những điển hình nghệ thuật bất diệt, có tác động sâu đậm đến mọi tầng lớp xã hội. (NGUYỄN THỊ HỒNG​ HOA)

Quảng cáo