Khảo mít

Thứ hai - 08/08/2016 13:24
. ĐỖ VĂN NHÂM
Bữa nọ dọn tủ áo, gặp lại đồng tiền năm hào đã ố vàng cùng vài thứ giấy tờ trong một túi ni lon nhỏ. Năm hào thủa ấy mua được bát phở mậu dịch không người lái, nghĩa là không có thịt. Chợt nhớ bà cụ Khâm và hai người bạn thời nhóc con, chuyện liên quan đến một cây mít.

Cây mít ấy ở góc vườn, giữa đống rơm và đầu hồi nhà bà cụ Khâm là một cổ thụ. Nghe nói do cụ cố nhà ấy, sinh thời thịnh vượng đông con nhiều cháu, mua ở chợ Viềng xuân đem về trồng. Nó lớn cực nhanh, hạ thổ mới dăm năm đã bói hai chục quả to như giành tích. Mít chín cây hương tỏa khắp xóm, ra tận đồng làng. Không biết vì đất màu mỡ, giống cây mắn đẻ hay do chăm sóc, hoặc linh khí phiên chợ mua rủi bán may mỗi năm chỉ họp độc một phiên, mà nên. Có những đồn thổi khác nữa. Có điều, từ khi chú Khâm thoát li, đã ba năm, nó không chịu hoa quả gì hết, đến cả cái dái mít chát sít sìn sịt cũng không. Cây mít lâu không quả. Ba thằng: Tôi, thằng Quý và thằng Danh chịu nhạt miệng liền mấy mùa hè. Buồn đã đành, lại thương bà cụ Khâm. Thời cụ về làm dâu, gia cảnh đã kém lắm, được mỗi chú Khâm, cụ ông lại đoản thọ. Giờ bà cụ thui thủi một mình, tháng đôi lần đi chợ, lần nào cũng mua quà cho chúng tôi, mùa nào thức ấy, dù chả nhiều nhặn gì. Buồn, chúng tôi tụ tập trong sân, cạnh gốc mít, đánh khăng đánh đáo và tán dóc. Người lớn bảo, gần gốc mít dưới chân đống rơm, có một căn hầm, cụ chủ nhà này thường cất giấu của nả, phòng Tây đi càn. Mấy bận giặc càn, khi thì bí thư với đội phó du kích, đận thì xã đội trưởng với hội trưởng phụ nữ đều một nam một nữ ẩn trong hầm mấy ngày. Lại nghe, hồi chú Khâm còn ở nhà, tối thường đưa cô phó bí thư chi đoàn vào chỗ đấy, mít với người dính chặt vào nhau. Cây, như người vậy, thính của và hơi đàn ông đàn bà, nên sai hoa sai quả. Chuyện là do thằng Danh nghe được, kể lại. Tôi thì biết chắc thực có một căn hầm, thời Pháp thuộc nhà cụ Khâm vẫn tránh bom ở đây, giờ sạt lở một góc, tôi đã chui vào bắt dế. Thằng Quý bảo, chuyện thằng Danh tầm phào, hồi chú Khâm ở nhà, toàn tè vào gốc, cây mít không ngon không sai quả mà được à. Chú Khâm đi thì tao, thằng Danh cãi, ngày nào tao cũng vào đấy. Xóe, xóe, xóe. Xì, nước đái trẻ con ăn thua gì, tôi bảo, từ giờ ba thằng - ba thằng nhóc tì phải bằng một người lớn chứ, chúng ta tè thay chú Khâm, được không! Được quá chứ lị. Nói là làm, ba thằng cùng vạch quần, dù cuối cùng, chỉ hai vòi có nước, thằng Danh rặn đỏ cả mặt, một chốc nó kéo quần. Mặt vẫn đỏ bừng, hừ một tiếng rõ to: Chúng mày nghe đây, đâu phải cái gì cũng cố mà được đâu. Thằng Quý khịt mũi phán, từ giờ, phải để dành nhá! Ừ, thì để dành. Vậy là, từ sáng sớm hôm sau, lúc tan buổi học hoặc chăn trâu về, chúng tôi đều phóng vào đấy. Gốc mít, từ đó, lúc nào cũng khai mù mịt. Một trưa, bà cụ Khâm gọi chúng tôi sang, bảo: Mai sang khảo mít cho bà nhé. Khảo như thế nào ạ? Bà cụ tay trỏ lên cây, tay chặt dứ dứ vào gốc, một đứa hỏi, một đứa giả nhời, như thế, như thế…

 
Unripe Breadfruit


Nghe chưa! Vậy mấy năm bà không khảo ư. Có khảo, có khảo. Cơ mà cây mít này bướng, nó không sợ đàn bà. Khảo hôm nay không được ư. Không được, không được. Phải là ngày mai, ừ ừ, trưa mai. Nhớ chưa! Chúng tôi vâng dạ một chập, đánh chén hết rá ổi đào, rồi chuồn. Thì ra là vậy, ngày mai, mùng năm tháng năm, đúng tết giết sâu bọ, ở nhà tôi, mẹ sắm lễ xôi chè với nải chuối và mấy quả chanh. Trong căn nhà bà cụ Khâm cũng thoáng mùi hương khói. Ba thằng liếm mép, nhí nháy nhau. Bà cụ hừm một tiếng bảo, nhanh tay nhanh chân lên cho bà, chốc xong mới thụ lộc. Vâng, nhanh ngay đây ạ.

Thằng Danh, chỉ cần ba lần nhún đã tót lên lưng chừng cây. Tôi và thằng Quý, đứa dao, đứa vồ, đua nhau bổ vào gốc mít: Mít kia, mít kia. Dạ, dạ. Sao mày không ra quả? Dạ, dạ... Là vì... Huỵch huỵch, phập phập. Mày nhớ nước đái chú Khâm hử? Mả bố mày, bà cụ quát. Thằng Quý ăn nói vậy hử! Huỵch, huỵch. Phập, phập. Dao vồ lại bổ vào cây. Mít kia, mít kia! Dạ, dạ. Mày nhớ cô bí thư chi đoàn phải không? Thằng bỏ làng! Bà cụ lại tru tréo, ra chúng mày không biết khảo hử? Khục khục… Thằng Quý bụm miệng cố không phát ra tiếng cười. Phập huỵch phập phập lại tiếp tục vồ. Sao ba năm nay mày không ra quả, hử? Dạ, dạ. Là tại con quên ạ. Quên? Quên! Bố mày, thằng Danh, bà dặn rồi cơ mà! Lại huỵch huych, phập phập. Mít kia, mít kia. Dạ, dạ. Sang năm nhớ ra quả, nghe không! Dạ, dạ. Nhớ ạ, nhớ ạ! Ra nhiều vào nhé! Vâng ạ. Nhiều. Nhiều là bao nhiêu? Một trăm. Một trăm được chưa ạ? Được. Một trăm. Mà to vào đấy. Ừ, to bằng nào? Dạ... bằng... bằng... nắm tay ạ! Giời ơi, mả bố mày, Danh ơi là Danh ơi! Bằng nắm tay thì ăn gì. Xuống!

Thằng Danh chưa kịp tiếp đất, bà cụ Khâm đã sấn tới, hăm hở trèo, tấm váy cứng quèo kêu sột soạt. Ba chúng tôi phải hè nhau đẩy lên cũng chỉ tới được chạc cây gần nhất. Ba thằng, hai dao một vồ, lại huỵch huỵch, phập phập. Mít kia, mít kia. Đây, mít đây, mít đây. Sang năm nhớ ra quả, nghe chưa! Ừ, tao nhớ, à quên… Mít nhớ rồi. Sai vào đấy. Một trăm quả nhé! Ừ, một trăm! To vào, to vào. To bằng nào? To bằng… Bà cụ dạng chân chèo, cao giọng: To bằng… Thình lình thằng Quý ôm bụng cười: Chuột, một con chuột. Đâu, đâu? Tôi và Danh, dao và vồ lăm lăm trong tay. Đấy, đấy! Nó trỏ ngược lên cây. Ồ, không. Ếch, ếch. Đâu, đâu? Trên cây ý. Trong… váy bà…

Mả bố mày! Bà cụ Khâm nhảy xuống, ngã vào chân đống rơm, gượng dậy ngay được, giật con dao trong tay tôi. Thằng Quý tót qua bờ rào. Bà lão vừa thở vừa nói: Thôi, vào mà ăn xôi mí chè. Hai đứa ba bát. Không cho cái thằng giời đánh kia nữa. Chốc, bà bảo bố nó. Có mà nhừ đòn. Thằng Quý rốt cuộc bình an vô sự, bà cụ Khâm vốn vậy, khẩu xà tâm Phật. Cuộc khảo mít ứng nghiệm, năm sau quả chi chít từ gốc lên, cả những cành bằng bắp chân cũng nhóc nhách quả, có điều, đúng như lời thằng Danh, trái nào trái nấy chỉ to hơn vốc tay. Mít đầu mùa chín cây một lứa hàng chục quả, bà cụ Khâm gọi ba thằng sang, trẩy xuống. Mả bố chúng mày, hôm ấy bà dặn thế mà không ăn nhời. Dưng mà mít ngon, nhỉ! Ăn đi, ăn khỏe vào! Vâng, mít rất ngon, mỗi quả chỉ dăm ba múi, vàng hươm, giòn, ngọt và thơm, những giọt mật trong lòng nhóng nhánh màu hổ phách.

Từ bữa đó, chúng tôi được ăn cây mít ấy thêm năm mùa nữa, lần lượt Quý và Danh đi bộ đội. Trước đó ít lâu, khi Mĩ đã bom ngoài Nam Định, chúng tôi sửa chữa lại căn hầm cho cụ. Hôm tôi nhập ngũ, bà cụ Khâm đến chơi, nâng bàn tay tôi lên, xòe ra, đặt vào đấy năm hào, ấp lại bảo, bà cho lấy may, đi rồi về với u mày. Tôi không dám xin, là định thế. Nhìn bà cụ, nhìn u tôi, hai đôi mắt đều sóng sánh, tôi dạ, rồi khoác ba lô lên, bước nhanh. Năm năm sau, tôi về, mùa mít đã qua. Danh và Quý đều nằm lại với rừng. Chú Khâm đi thoát li, nghe nói xí nghiệp làm ăn thất bát phải giải thể, lại đụng chiến tranh hồi 1979, gia đình tứ tán, bây giờ thì không nghe tăm tích gì nữa. Bà cụ Khâm mất đã lâu, cây mít cũng theo chủ mà đi. Mãn tang cụ, một năm mưa thuận, gió hòa, ít sâu ít dịch bệnh, tự nhiên rụng lá, trơ cành, rồi đứng như giời đày suốt từ đầu hạ đến cuối thu, Một đêm nọ, không mưa không gió, bỗng “rụp” một tiếng. Cây đổ, vẽ một quỹ đạo lạ thường, khi gần tới đầu hồi, nó lảng ra, vật xuống giữa vườn, cây cối chỉ lất phất vài cành nhỏ và ít lá bị bứt theo. Vuông thổ cư ấy, chủ mới trồng hai hàng chè xanh, vài luống rau, còn lại là hoa và cây cảnh. Tôi hỏi, chủ nhà không biết mẹ con bà cụ Khâm. Lại hỏi hai liệt sĩ vốn người ở ngõ này, vỗ trán một lúc mới ồ ồ à. Làng tôi vậy đó, nhiều người nhiều chuyện mới rờ rỡ như hôm qua, hôm kia đang mờ dần, khuất dần đi!
Đ.V.N
 


 
Tổng số điểm của bài viết là: 33 trong 10 đánh giá
Xếp hạng: 3.3 - 10 phiếu bầu
Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

 

Những tin cũ hơn

 
Cám ơn anh bán giày

Cám ơn anh bán giày

Thực tế, bọn bán sách tránh xa bọn bán giày, vì không cùng “phân khúc thị trường”. Nhưng hề gì? Làm nhà văn thật sướng, nhặt anh bán sách nhét vào cạnh anh bán giày, thế là thành truyện. Gì chứ nghề bán sách mình có đầy kinh nghiệm... (TÔ HẢI VÂN)

 
“Con mắt còn có đuôi” của “tình già” hư cấu hay sự thật?

“Con mắt còn có đuôi” của “tình...

Hơn mười năm trước, có người hỏi tôi: Có bao nhiêu sự thật trong bài thơ Tình già của Phan Khôi? Câu hỏi đó đã theo tôi trong suốt một thời gian dài. (PHAN NAM SINH)

 
Napoléon và tấn bi kịch của quyền lực

Napoléon và tấn bi kịch của quyền...

Mối tình đầu của Napoléon (nguyên tác tiếng Pháp Désirée) là một trong số tác phẩm bán chạy nhất của Annemarie Selinko (1914-1986), tiểu thuyết gia người Áo. (NGUYỄN VĂN HÙNG)

 
Hành trình từ Cao Mật ra thế giới

Hành trình từ Cao Mật ra thế giới

Từ vùng đất Cao Mật nhỏ bé, nghèo khó và heo hút của tỉnh Sơn Đông, nhà văn Mạc Ngôn đã bước lên bục cao nhất của văn đàn thế giới với vị thế rất riêng của mình: người kể chuyện dân gian trong thế giới hiện đại. (NGUYỄN VĂN HÙNG)

 
Hai nhân vật - một nguyên mẫu: Sự gặp gỡ thú vị giữa Victor Hugo và Honoré de Balzac

Hai nhân vật - một nguyên mẫu: Sự...

Hiện tượng thú vị này của tự nhiên dễ khiến người ta liên tưởng đến trường hợp hai nhân vật của hai nhà văn lừng danh nước Pháp là Victor Hugo và Honoré de Balzac. (NGUYÊN MINH)

Quảng cáo