Tạp chí văn nghệ quân đội

http://vannghequandoi.com.vn


Lễ cấp sắc của người Dao Quần Chẹt Tuyên Quang

Lễ cấp sắc của người Dao Quần Chẹt xã Thanh Phát, huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang là Lễ cấp sắc có tính giáo dục rất lớn, thể hiện nét văn hóa của người Dao Quần Chẹt cần bảo tồn và phát huy giá trị.
Sách cổ của người Dao
 logoLễ cấp sắc của người Dao Quần Chẹt xã Thanh Phát, huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang được diễn ra trong thời gian hai ngày hai đêm, người được cấp sắc gọi là “con Hương”. Trong mỗi lễ cấp sắc thường có 7 thầy Tào "thầy Cúng", trong đó có 3 thầy chính và 4 thầy phụ, ngoài ra còn có 2 thầy hát là phụ nữ. Các thầy hát, hát ca ngợi thầy cúng và kể tên các vật phẩm trong lế cấp sắc bằng tiếng của dân tộc mình.
Cũng như nhiều ngành Dao khác, người Dao Quần Chẹt quan niệm: Đàn ông đã lập gia đình nếu chưa trải qua lễ cấp sắc thì dù già vẫn coi là trẻ con. Người chưa được cấp đạo sắc là chưa có tên âm, chưa được coi là người trưởng thành, chưa được tham gia vào các công việc hệ trọng của gia đỉnh, của làng, không được giúp việc cho thầy cúng... Người Dao cũng quan niệm rằng có trải qua lễ cấp sắc mới biết lẽ phải trái ở đời, mới đích thực là con cháu Bàn Vương, khi chết hồn mới được đoàn tụ với tổ tiên.
Lễ cấp sắc có tính giáo dục rất lớn, thể hiện qua những lời giáo huấn hướng tới việc thiện, không làm điều ác, các điều giáo huấn được thực hiện bằng lời thề dưới sự chứng kiến của tổ tiên và các quan âm binh nên tính giáo dục càng có giá trị.

 
treo tranh thờ chuẩn bị cho buổi lễ
Buổi lễ bắt đầu với việc thầy Tào treo tranh thờ.
 
Dâng tấu sớ lên ngọc hoàng
Con Hương dưới sự dẫn dắt của thầy Tào ngồi dâng sớ lên Ngọc Hoàng.
 
sớ trình lên ngọc Hoàng
Sớ trình được dâng một cách thành kính.
 
Cấp ghế ngồi cho con hương
Con Hương được cấp ghế ngồi làm lễ.
 
Đọc bùa chú
Trong khi các thầy Tào đọc bùa chú
 
Thầy cúng trình lý lịch của mình lên ngọc hoàng
Thầy Tào cúng trình lí lịch lên Ngọc Hoàng
 
Cấp đèn cho con hương
Cấp đèn sách cho con Hương.
 
Truyền phép cho con hương
Thầy Tào thay mặt bề trên truyền phép cho con Hương.
 
Hóa sớ lý lịch của Con Hương lên Ngọc Hoàng
Sau đó các thầy Tào hóa sớ, lí lịch của con Hương lên Ngọc Hoàng.
 
Con Hương đi về cõi du dương
Con Hương nhận ban phép và thề dưới bàn thờ tổ tông sẽ làm điều thiện, bài trừ điều ác.
 
Gói bánh Ôm phục vụ buổi lễ
Để chuẩn bị cho buổi lễ các thành viên trong gia đình đã tích cực chuẩn bị từ trước đó nhiều ngày.
                                               
nửa đêm vợ con hương được phép ra làm lễ với chồng
Sau lễ cấp sắc con Hương được coi là người trưởng thành, được tham gia vào các công việc hệ trọng của gia đình, làng xóm.
 
Sách cổ của người Dao
Lễ cấp sắc có tính giáo dục rất lớn, thể hiện nét văn hóa của người Dao Quần Chẹt cần bảo tồn và phát huy giá trị.
 
Tổ chức trang: Vũ Thành Duy
Thực hiện: Lê Hồng Đức