Tạp chí văn nghệ quân đội

http://vannghequandoi.com.vn


Phải có "Cồn Cỏ trước tết ông Táo chầu trời" (Hoàng Thụy Lâm)

Phải có
Nhà văn Vũ Sắc kể, năm 1964 cả nước náo nức với chiến công của chiến sĩ ta ở đảo Cồn Cỏ

Nhà văn Vũ Sắc kể, năm 1964 cả nước náo nức với chiến công của chiến sĩ ta ở đảo Cồn Cỏ, người Hà Nội nóng lòng muốn hiểu thêm về “Thái Văn A đứng đó”, về “con cá đua là con cua đá”... nơi hòn đảo lửa xa xôi này. Đứng trước yêu cầu đó, Tổng cục chính trị giao cho Nhà xuất bản Quân đội nhân dân nhiệm vụ: ra sách về Cồn Cỏ. Một nhiệm vụ thật khó khăn mà cũng rất thú vị. Nhưng ai sẽ viết đây, mong Nguyễn Khải, hy vọng ở Nguyễn Khải rất nhiều song người vẫn còn thăm thẳm ở nơi đảo xa chưa thấy về, mà cử người đi tiếp thì không kịp nữa bởi đường đã vời vợi lại bom đạn bời bời!... Thật may, giữa lúc đang bí thì được tin có đồng chí Trần Đăng Khoa là đảo phó đảo Cồn Cỏ ra Hà Nội công tác và đang trú tại trạm 66. Thời cơ thật là “ngàn năm có một”, Vũ Sắc bèn rủ Hồ Phương thay nhau “bám đuổi” nhân chứng sống này. Đang khi công việc xuôi xuôi, giữa thời điểm cái đề cương cuốn sách vừa hoàn thành và cái tên sách Chúng tôi ở Cồn Cỏ cũng đã được đặt thì hay tin Nguyễn Khải vừa hoàn thành Họ sống và chiến đấu và bản thảo đã đặt trên bàn biên tập ở một nhà xuất bản. Nản chí, Hồ Phương đã toan bỏ cuộc không “xông” vào cái đề tài Cồn Cỏ nữa nhưng trước lý lẽ đầy sức thuyết phục của Vũ Sắc - một biên tập viên “cỡ gồng” đầy nhiệt tình, tác giả Cỏ non đã buộc phải lâm vào thế “đâm lao thì phải theo lao”. Một phương án “tác chiến” được gấp rút đề ra: Hồ Phương mỗi ngày phải viết xong một chương, viết đến đâu nhà xuất bản quân đội cho đánh máy đến đó. Như vậy là, khoàng 20 ngày sau toàn bộ bản thảo Chúng tôi ở Cồn Cỏ (Trần Đăng Khoa kể, Hồ Phương ghi) phải có mặt ở nhà in Quân đội. Giám đốc nhà xuất bản còn động viên anh chị em công nhân nhà in bằng mọi cách phải có được 15.000 trong tổng số 30.000 cuốn trước Tết nguyên đán, cụ thể là ngày 23 tháng Chạp Tết ông Táo để kịp thời phục vụ bạn đọc Hà Nội, để các đơn vị bộ đội Hà Nội và vùng phụ cận có sách đọc đón xuân...
Kế hoạch đã được hoàn thành trước thời gian, ngày 20 Tết, Ất Tỵ (1965), quyển mẫu Chúng tôi ở Cồn Cỏ đầu tiên đã được hoàn tất. Đọc Chúng tôi ở Cồn Cỏ, có nhà văn chuyên nghiệp đã phát biểu: “Cồn Cỏ của Nguyễn Khải có cái hay của Khải, Cồn Cỏ của Hồ Phương có cái hay của Phương”. Và một tin vô cùng vinh dự đã đến với tác giả cùng người biên tập là đồng chí thư ký riêng của Bác Hồ cho biết: Bác mệt, phải đọc cho Bác nghe Chúng tôi ở Cồn Cỏ. Nhiều đoạn Bác bảo đọc lại...
Cầm cuốn sách được viết theo kiểu rất con nhà binh trên tay, Hồ Phương xúc động nói cùng Vũ Sắc: “Ước chi mọi biên tập viên đều có “lửa” như ông!”.

H.T.L