Một tập thơ song ngữ ấn tượng

Thứ sáu - 15/02/2013 12:07

Nhân đọc "Nắng bạch dưong" của Tô Ngọc Thạch, NXB Thế giới, 2012.
Ấn tượng về tập thơ song ngữ "Bạch dương là loài cây thân gỗ, sống ở vùng khí hậu ôn đới phương Bắc. Cây cao xanh, nhiều cành lá, đẹp và có sức sống mãnh liệt, là loại quốc thụ của Nga, nên người ta gọi nước Nga là xứ sở của bạch dương. Cũng vì thế, nhà thơ Tô Ngọc Thạch lấy tên "Nắng bạch dương" (NXB Thế Giới, 2012) đặt cho tập thơ dịch song ngữ Nga - Việt đầu tiên của mình.
Tập thơ dày 152 trang, in khổ 13,5 x 20,5 cm trên giấy tốt, bìa được họa sĩ Nga thiết kế khá ấn tượng, trang nhã và hiện đại, làm người đọc có cảm tình ngay từ khi cầm cuốn sách. Phần lời giới thiệu còn được một hội viên Hội Nhà văn Nga chắp bút.
Nhưng điều đáng nói hơn là 54 bài thơ của 17 nhà thơ Nga, in song ngữ Nga -Việt, mà theo những người thạo tiếng Nga tôi có dịp trao đổi đều cho rằng từ việc chọn những bài thơ Nga để dịch, đến việc chuyển ngữ từng bài đều thể hiện rõ năng lực tiếng Nga và khả năng cảm thụ thi ca Nga của dịch giả, nhà thơ Tô Ngọc Thạch. Điều đó là có cơ sở, bởi Tô Ngọc Thạch có thời gian dài sống, học tập và làm việc ở Liên Xô (trước đây). Hiện anh vẫn có nhiều bạn bè (cả người Việt và người Nga) ở bên đó. Thỉnh thoảng do công việc, anh vẫn qua lại Nga nên mối quan hệ thân thiết giữa anh và những người bạn ở Nga luôn là nguồn khích lệ anh đến với văn học Nga nói chung và thơ Nga nói riêng. Trên www.tongocthach.vn có hẳn mục chuyên giới thiệu thơ của các nhà thơ Nga gồm nguyên bản và phần dịch của chính chủ nhân trang web. Từ những bài anh dịch đăng tải trên www.tongocthach.vn gần chục năm nay, với số lượng có tới hàng trăm bài, dịch giả, nhà thơ Tô Ngọc Thạch chỉ chọn 54 bài để in trong tập thơ chuyển ngữ đầu tiên của mình. Nội điều ấy đã đủ cho thấy cách làm việc cẩn thận, khoa học của người dịch và cũng là nhà thơ, hội viên Hội Nhà văn Việt Nam - người tới nay đã có 6 tập thơ, 1 tập văn xuôi được xuất bản.
Bằng những bài thơ song ngữ trong tập, người đọc dễ nhận ra Tô Ngọc Thạch như một hướng dẫn viên nhiệt tình dẫn du khách vào vườn thơ mênh mông, điệp trùng và kỳ ảo trên đất nước Nga qua từng giai đoạn, từ thế kỷ 19 đến nay. Bắt đầu là đại thi hào A. Pushkin, rồi Lermontov, Tyuchev; sang đầu thế kỷ 20, với Esenin và những nhà thơ giai đoạn cuối thế kỷ 20 đến nay: Kaputikyan, Gamzatov, Dinoviev…Với con mắt của một nhà thơ, trong mênh mông trùng điệp thơ Nga, Tô Ngọc Thạch đã tỉa ra được những bài "thơ hay của mọi thời" để chuyển ngữ sang thơ Việt. Mở đầu là đại thụ Pushkin được anh chọn dịch nhiều nhất (9 bài), khép lại tập thơ là nữ thi sĩ trẻ, hội viên Hội Nhà văn Nga từ năm 2001 - E.Bezrukova với 3 bài thơ được chuyển ngữ. Đấy không phải là sự ngẫu nhiên mà nằm trong ý tưởng nung nấu của dịch giả, nhà thơ Tô Ngọc Thạch: Muốn qua những tác phẩm thơ dịch mang đến cho người yêu thơ ở Việt Nam một bức tranh đa thanh, đa sắc của vườn thơ Nga trùng điệp.
Dường như trong tập song ngữ này, Tô Ngọc Thạch muốn làm cuộc "thử nghiệm" trong cách chọn thơ, dịch thơ, cố gắng qua bản chuyển ngữ của mình giúp người đọc thấy được tài năng của từng nhà thơ Nga và cái hay ở mỗi bài thơ của từng tác giả. Những bài thơ của các thi sĩ Nga được Tô Ngọc Thạch chuyển ngữ sang thơ Việt với những thể khác nhau. Đầu tiên là bài lục bát "Bức tượng ở hoàng thôn" của A. Pushkin: "Chiếc bình đựng nước buông rơi/ Bởi nàng sơ ý bên trời đá nghiêng/ Nàng ngồi với nét sầu riêng/ Tay cầm mảnh vỡ giữa miền bâng quơ/ Lạ thay chẳng cạn bao giờ/ Nước từ bình vỡ bất ngờ trào tuôn". Bài thơ được Việt hóa khá hay cả về ý tứ và nhịp điệu. Còn đây là bài thơ tứ tuyệt "Nước tầng sâu thẳm" của Baimunđuzova Tatiana: "Nước tầng sâu thẳm/Êm đềm ngược xuôi/ Những người thông thái/ Lặng lẽ trong đời". Qua những vần thơ ấy, người đọc phần nào có thể thấy một sự đồng cảm, đồng điệu giữa dịch giả, cũng là nhà thơ, với những thi sĩ mà mình chọn dịch.
Nguồn: VNCA (Cao Năm)


 
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

 

Những tin cũ hơn

 
Người trong Ngôi nhà xưa bên suối

Người trong Ngôi nhà xưa bên suối

Tôi viết truyện ngắn Ngôi nhà xưa bên suối trong khoảng thời gian gần một tháng, là thời gian kí ức thì gần cả cuộc đời. Không chỉ với ai theo nghiệp văn chương, khi có tuổi hình như con người ta hay sống với hoài niệm. Đời buồn, vui ai chẳng từng, nhưng dù thế nào cũng đều thành vốn sống, chắp cánh ước mơ, hay giúp an ủi lòng mỗi khi cô quạnh. (CAO DUY SƠN)

 
Cám ơn anh bán giày

Cám ơn anh bán giày

Thực tế, bọn bán sách tránh xa bọn bán giày, vì không cùng “phân khúc thị trường”. Nhưng hề gì? Làm nhà văn thật sướng, nhặt anh bán sách nhét vào cạnh anh bán giày, thế là thành truyện. Gì chứ nghề bán sách mình có đầy kinh nghiệm... (TÔ HẢI VÂN)

 
“Con mắt còn có đuôi” của “tình già” hư cấu hay sự thật?

“Con mắt còn có đuôi” của “tình...

Hơn mười năm trước, có người hỏi tôi: Có bao nhiêu sự thật trong bài thơ Tình già của Phan Khôi? Câu hỏi đó đã theo tôi trong suốt một thời gian dài. (PHAN NAM SINH)

 
Napoléon và tấn bi kịch của quyền lực

Napoléon và tấn bi kịch của quyền...

Mối tình đầu của Napoléon (nguyên tác tiếng Pháp Désirée) là một trong số tác phẩm bán chạy nhất của Annemarie Selinko (1914-1986), tiểu thuyết gia người Áo. (NGUYỄN VĂN HÙNG)

 
Hành trình từ Cao Mật ra thế giới

Hành trình từ Cao Mật ra thế giới

Từ vùng đất Cao Mật nhỏ bé, nghèo khó và heo hút của tỉnh Sơn Đông, nhà văn Mạc Ngôn đã bước lên bục cao nhất của văn đàn thế giới với vị thế rất riêng của mình: người kể chuyện dân gian trong thế giới hiện đại. (NGUYỄN VĂN HÙNG)

Quảng cáo