Claude Bourrin dành trọn cuộc đời truyền bá kịch Pháp vào Việt Nam

Thứ năm - 30/06/2016 13:32
chu phoong arial moi copy - “Khi đặt chân đến một miền đất mới, người Tây Ban Nha xây tu viện, người Italia xây nhà thờ, người Anh xây ngân hàng và người Pháp xây nhà hát...” - Claude Bourrin viết trong cuốn “Xứ Bắc Kỳ xưa. Sân khấu, thể thao, cuộc sống nhân gian (1884-1889)”.
 
LINH 6188
PGS.TS Corinne Flicker thuyết trình về Claude Bourrin

Corinne Flicker, Phó giáo sư về văn học Pháp thế kỷ XX, Thạc sỹ văn học hiện đại và là chuyên gia về sân khấu kịch Pháp tại Đại học Aix-Marseille đã đọc lại trích dẫn của Claude Bourrin trong buổi thuyết trình khoa học “Nhà hát lớn Hà Nội trong tiến trình hiện đại hóa sân khấu Việt Nam đầu thế kỷ XX” diễn ra chiều 29/6, tại trường Đại học Quốc Gia Hà Nội. Bà lấy lại lời trích dẫn của Claude Bourrin như một sự khẳng định về những thành công, tích cực của nghệ sĩ Pháp trong việc thúc đẩy hoạt động sân khấu ở Đông Dương.

Buổi thuyết trình tập trung nói về chặng đường đời của Claude Bourrin, người đã dành trọn cuộc đời mình để truyền bá kịch Pháp sang Việt Nam, đồng thời đây cũng là dịp điểm lại những vở kịch Pháp nổi tiếng đã du nhập vào Việt Nam được công diễn tại Nhà hát lớn Hà Nội.

Những năm đầu Bourrin tới Bắc Kỳ
Vào những năm 1880, những dấu vết đầu tiên của hoạt động sân khấu Pháp diễn ra ở sân khấu quân đội với vở kịch của Labiche: Một khúc menuet ngọt như đườngNhững cái chuông nhỏ, hài kịch của Mailhac và Halévy. Lúc này, những vở kịch được hưởng ứng nhất chính là vở hài kịch đường phố và nhạc kịch nhỏ.

Lần đầu tiên Bourrin xuất hiện trên sân khấu là ở Đà Nẵng năm 1904 trong vở hài kịch Tourane - Revue, lúc này ông là một nghệ sĩ hài nghiệp dư. Cũng trong 1904, ông đã viết vở kịch Trắng và vàng, bắt đầu cho một sự nghiệp cầm bút hoàn toàn mới.

Trong khoảng thời gian từ năm 1904 đến 1912, người ta gặp lại ông nhiều lần tại các Nhà hát thành phố Hải Phòng, Nhà hát thành phố Hà Nội với vai trò là diễn viên và đạo diễn trong các vở kịch. Điểm nổi bật trong hành trình nghệ thuật không mệt mỏi của Claude Bourrin giai đoạn này là ông đã khánh thành Nhà hát mới thành phố Hà Nội vào năm 1911 trong sự kiện Gala vì lợi ích của Hội Bảo vệ trẻ em lai bị bỏ rơi với sự hợp tác của các nghệ sĩ, nhạc sĩ của Hội âm nhạc Hà Nội trong hai vở kịch Hai người lính dự bị của Ernest Vois và Chuyến du hành của Ông Perrichon của Labiche.

Hoạt động chuyên nghiệp từ năm 1926
Sau khi trở lại Đông Dương năm 1924, từ năm 1926 – 1927 ông đã tổ chức một mùa diễn thành công giúp ông bước vào sự nghiệp sân khấu chuyên nghiệp và ít lâu sau trở thành giám đốc các Nhà hát Đông Dương. Ông tập trung truyền bá các tiết mục của Copeau và tiến hành “canh tân” sân khấu để đem đến những tiết mục phong phú với hình thức tạp kịch đường phố và nhạc kịch nhỏ. Mùa diễn này đã mang đến những tác phẩm đặc sắc như: La Locandiera, Công chúa Turandot, Đám cưới ép buộc và lòng đố kị của kẻ lấm lem, Cỗ xe ngựa của thành Sacrement, Cú đập hay chiến thắng của y học.

Với thành công đó, Bourrin được bổ nhiệm làm giám đốc Nhà hát thành phố Hà Nội và Hải Phòng. Đoàn kịch của ông bắt đầu có những vở kịch mang tính nhân văn sâu sắc với mong muốn trả lại nhiều hơn công lý cho công chúng ở xứ thuộc địa. Bourrin tiếp tục canh tân sân khấu kịch đồng thời bảo vệ một nhà hát vừa phù hợp với đại chúng vừa giữ được giá trị văn học. Ông là người mang các tác phẩm kinh điển lên sân khấu để có thể tiếp cận với nhiều khán giả. Những buổi công diễn có rất nhiều trẻ em, thiếu niên, người lớn, tạo lên một mối liên hệ xã hội mật thiết.

Bourrin đã thành công khi đưa Moliere vào Nhà hát thành phố mà không làm mất lòng những tầng lớp khán giả khác nhau với vở Lòng đố kỵ của kẻ lấm lem – vở hài kịch thoải mãn những khán giả mới tiếp xúc tới những khán giả đã được khai sáng trong nghệ thuật sân khấu. Những thành công Bourrin mang lại trong giai đoạn này đã mang đến cho khán giả Việt Nam một luồng gió hoàn toàn mới, nghệ thuật sân khấu bắt đầu phát triển sôi động và mạnh mẽ. Và Người bệnh tưởng của Moliere là vở kịch Pháp đầu tiên được dịch sang tiếng Việt năm 1920 do Nguyễn Văn Vĩnh biên dịch.

Từ đó, một cách rất tự nhiên, sân khấu cổ điển đã tìm thấy con đường tới công chúng Việt Nam. Cho đến những năm 1930, hậu quả của khủng hoảng kinh tế và sự cạnh tranh của điện ảnh khiến cho nghệ thuật sân khấu bắt đầu lắng lại. Bourrin vẫn tiếp tục đổi mới, sáng tạo bằng những nguyên tắc viết kịch cho kịch hát truyền thống của Việt Nam, dẫn tới sự ra đời của kịch nói Việt Nam, hoạt hình nghệ thuật có một sức sống đáng chú ý.

Claude Bourrin đã dành cả cuộc đời mình cống hiến cho nghệ thuật và đưa sân khấu Pháp vào Đông Dương. Ông đã đặc biệt quan tâm tới nghệ thuật sân khấu truyền thống Việt Nam, là người tạo ra đời sống văn hóa đặc sắc kết nối văn hóa Pháp – Việt, đồng thời góp phần dẫn tới sự ra đời của kịch nói Việt Nam.

Tại buổi thuyết trình, PGS.TS Lê Quân, Phó giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội đã hoan nghênh Viện Quốc tế Pháp ngữ đã có sáng kiến tổ chức buổi thuyết trình. Ông cho biết, “buổi thuyết trình này rất có ý nghĩa, bởi chủ đề của nó liên quan tới một biểu tượng của tình hữu nghị và mối quan hệ hợp tác về văn hóa giữa Việt Nam và Pháp nói riêng, giữa Việt Nam với thế giới nói chung”.

THU LINH
 
 
 


 
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

 

Những tin cũ hơn

 
Cám ơn anh bán giày

Cám ơn anh bán giày

Thực tế, bọn bán sách tránh xa bọn bán giày, vì không cùng “phân khúc thị trường”. Nhưng hề gì? Làm nhà văn thật sướng, nhặt anh bán sách nhét vào cạnh anh bán giày, thế là thành truyện. Gì chứ nghề bán sách mình có đầy kinh nghiệm... (TÔ HẢI VÂN)

 
“Con mắt còn có đuôi” của “tình già” hư cấu hay sự thật?

“Con mắt còn có đuôi” của “tình...

Hơn mười năm trước, có người hỏi tôi: Có bao nhiêu sự thật trong bài thơ Tình già của Phan Khôi? Câu hỏi đó đã theo tôi trong suốt một thời gian dài. (PHAN NAM SINH)

 
Napoléon và tấn bi kịch của quyền lực

Napoléon và tấn bi kịch của quyền...

Mối tình đầu của Napoléon (nguyên tác tiếng Pháp Désirée) là một trong số tác phẩm bán chạy nhất của Annemarie Selinko (1914-1986), tiểu thuyết gia người Áo. (NGUYỄN VĂN HÙNG)

 
Hành trình từ Cao Mật ra thế giới

Hành trình từ Cao Mật ra thế giới

Từ vùng đất Cao Mật nhỏ bé, nghèo khó và heo hút của tỉnh Sơn Đông, nhà văn Mạc Ngôn đã bước lên bục cao nhất của văn đàn thế giới với vị thế rất riêng của mình: người kể chuyện dân gian trong thế giới hiện đại. (NGUYỄN VĂN HÙNG)

 
Hai nhân vật - một nguyên mẫu: Sự gặp gỡ thú vị giữa Victor Hugo và Honoré de Balzac

Hai nhân vật - một nguyên mẫu: Sự...

Hiện tượng thú vị này của tự nhiên dễ khiến người ta liên tưởng đến trường hợp hai nhân vật của hai nhà văn lừng danh nước Pháp là Victor Hugo và Honoré de Balzac. (NGUYÊN MINH)

Quảng cáo