Từ một câu ca dao hiểu thêm câu thơ Hàn Mặc Tử

Chủ nhật - 19/05/2013 22:21

TRƯƠNG QUANG CẢM

Xa quê hơn bốn mươi năm, trong một lần về thăm quê- quê tôi xã Tịnh Khê, huyện SơnTịnh, Quảng Ngãi, bất ngờ tôi được nghe một câu ca dao thú vị thật không ngờ:
Cái mặt mủng bầu coi lâu muốn chửi
Cái mặt chữ điền tiền rưỡi cũng mua
Tôi chắc câu ca dao ra đời từ thời xa xưa trong chế độ phong kiến. Bởi câu ca dao nêu lên quan điểm thẩm mỹ khi “ coi mắt” để chọn vợ hay dâu con.Hơn nữa câu ca dao còn nêu lên một quan hệ hôn nhân mua bán thường xảy ra trong xã hội cũ phong kiến. Người mua là một gã đàn ông có tiền, kẻ bị mua là một người phụ nữ có thể nghèo khó. Gã ấy ra vẻ trịch thượng, kẻ cả thị tiền nên lúc thì” muốn chửi ”, lúc thì”cũng mua”Người phụ nữ bị coi như món hàng hoá để người ta săm soi, lật mặt qua ,lật mặt lại để xem họ có ưng ý hay không? Khi đã ưng ý thì “cò kè bớt một thêm hai”sau đó mới ngã giá đồng ý.
Trở lại câu ca dao:”Cái mặt ….cũng mua” Cũng là khuôn mặt nhưng khuôn mặt ‘mủng bầu” thì không có giá trị” coi lâu muốn chửi” còn khuôn mặt chữ điền thì lại giá trị” tiền rưỡi cũng mua”Thế khuôn mặt mủng bầu và khuôn mặt chữ điền là những khuôn mặt ra sao?Mủng là loại đồ được đan bằng tre dùng để đựng lúa gạo ,khoai ngô…Mủng nhỏ hơn thúng. Mủng có nhiều loại mủng: mủng trẹt, mủng sâu, mủng bầu…Mủng bầu có dạng hình tròn, đáy hơi sâu. “Cái mặt mủng bầu “ có nghĩa là khuôn mặt giống như cái mủng bầu. Đó là khuôn mặt có dạng hình tròn, nhiều thịt, còn gọi là mặt thịt nó vun đầy lên như bị sưng. Còn khuôn mặt chữ điền là khuôn mặt giống như chữ “điền”. Đó là khuôn mặt hơi vuông,nhưng không phải có góc cạnh mà đều đặn, cân đối hài hoà. Nếu là khuôn mặt chữ “điền’ thì có phải mất đến “ tiền rưỡi” cũng phải mua cho bằng được vì xứng đáng đồng tiền bát gạo.”Tiền” là đơn vị tiền tệ ở xã hội phong kiến thời xưa. Cứ 1 quan thì bằng 10 tiền. Một tiền thì bằng 60 đồng kẽm.
Vốn là một giáo viên dạy văn, mỗi khi giảng bài Đây thôn Vỹ Dạ của Hàn Mặc Tử đến câu: ”Lá trúc che ngang mặt chữ điền” Tôi từng thao thao bất tuyệt giảng hình ảnh khuôn mặt cô gái ẩn giấu đằng sau cành lá trúc thật đẹp. Lá trúc là loại lá thường thấy ở nông thôn,nó không lớn lắm để mà che khuất hết không thấy gì và nó cũng không nhỏ lắm để mà không che được gì cả.Vì thế ,hình ảnh khuôn mặt người con gái thấp thoáng ẩn hiện sau lá trúc mới thật hấp dẫn quyến rũ và duyên dáng làm sao.
Thêm nữa lá trúc thường biểu tượng cho vẻ đẹp quân tử ,còn khuôn mặt chữ điền là biểu tượng cho vẻ đẹp của khuôn mặt phúc hậu. Tác giả kết hợp lá trúc với khuôn mặt chữ điền để nói lên vẻ đẹp thanh cao, trong trẻo tinh khiết,Không hiếm lần tôi bị hoc sinh vặn hỏi:’Sao biết khuôn mặt người con gái mà không phải người con trai hả thầy” hay:” Em cứ tưởng khuôn mặt chữ điền phải là khuôn mặt của người con trai mới đúng chứ thầy” Tôi cũng ra sức giảng giải để hoc sinh tin đó là khuôn mặt người con gái như tôi hiểu.Nhưng đây đó trong một ít sách báo , thỉnh thoảng cũng có người nói khuôn mặt chữ điền là khuôn mặt của người con trai, làm cho học sinh nửa nghi nửa ngờ.
Từ khi có câu ca dao trên, tôi đã thuyết phục được học sinh một cách có hiệu quả trong bài giảng của mình. Thế mới thấy ca dao nói riêng và văn học dân gian nói chung rất quan trọng giúp ta có kiến thức để hiểu biết thêm văn học hiện đai sau này như thế nào?
T.Q.C

Nguồn: tạp chí Văn



 
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

 

Những tin cũ hơn

 
Người trong Ngôi nhà xưa bên suối

Người trong Ngôi nhà xưa bên suối

Tôi viết truyện ngắn Ngôi nhà xưa bên suối trong khoảng thời gian gần một tháng, là thời gian kí ức thì gần cả cuộc đời. Không chỉ với ai theo nghiệp văn chương, khi có tuổi hình như con người ta hay sống với hoài niệm. Đời buồn, vui ai chẳng từng, nhưng dù thế nào cũng đều thành vốn sống, chắp cánh ước mơ, hay giúp an ủi lòng mỗi khi cô quạnh. (CAO DUY SƠN)

 
Cám ơn anh bán giày

Cám ơn anh bán giày

Thực tế, bọn bán sách tránh xa bọn bán giày, vì không cùng “phân khúc thị trường”. Nhưng hề gì? Làm nhà văn thật sướng, nhặt anh bán sách nhét vào cạnh anh bán giày, thế là thành truyện. Gì chứ nghề bán sách mình có đầy kinh nghiệm... (TÔ HẢI VÂN)

 
“Con mắt còn có đuôi” của “tình già” hư cấu hay sự thật?

“Con mắt còn có đuôi” của “tình...

Hơn mười năm trước, có người hỏi tôi: Có bao nhiêu sự thật trong bài thơ Tình già của Phan Khôi? Câu hỏi đó đã theo tôi trong suốt một thời gian dài. (PHAN NAM SINH)

 
Napoléon và tấn bi kịch của quyền lực

Napoléon và tấn bi kịch của quyền...

Mối tình đầu của Napoléon (nguyên tác tiếng Pháp Désirée) là một trong số tác phẩm bán chạy nhất của Annemarie Selinko (1914-1986), tiểu thuyết gia người Áo. (NGUYỄN VĂN HÙNG)

 
Hành trình từ Cao Mật ra thế giới

Hành trình từ Cao Mật ra thế giới

Từ vùng đất Cao Mật nhỏ bé, nghèo khó và heo hút của tỉnh Sơn Đông, nhà văn Mạc Ngôn đã bước lên bục cao nhất của văn đàn thế giới với vị thế rất riêng của mình: người kể chuyện dân gian trong thế giới hiện đại. (NGUYỄN VĂN HÙNG)

Quảng cáo