Tự hào một dải biên cương lần thứ IV, nơi nghệ thuật nhiếp ảnh khẳng định chủ quyền lãnh thổ, gắn kết tình quân dân và lan tỏa sức mạnh mềm của quốc gia. (Thực hiện: VŨ THÀNH DUY)
Khác với những cuộc thi thông thường, cuộc thi nhiếp ảnh: Tự hào một dải biên cương đã vượt ra khỏi khuôn khổ của một sân chơi nghệ thuật nhiếp ảnh đơn thuần để trở thành một phương thức thông tin đối ngoại mang tầm chiến lược. Nhìn lại chặng đường 4 mùa giải được diễn ra, Lễ trao giải và triển lãm ảnh nghệ thuật cấp Quốc gia Tự hào một dải biên cương lần thứ IV năm 2026 tại Quảng Ninh mang ý nghĩa thông điệp về một biên giới quốc gia thiêng liêng, bất khả xâm phạm không còn là những khẩu hiệu khô cứng, mà được thẩm thấu qua ngôn ngữ không biên giới của nhiếp ảnh.
Các Đại biểu tham quan khu vực triển lãm ảnh.
Bước nhảy vọt từ 7.000 tác phẩm (năm 2020) lên 16.000 tác phẩm ở mùa giải thứ 4 không đơn thuần là sự tăng trưởng về lượng. Hơn 4.000 nghệ sĩ từ khắp 34 tỉnh thành đã biến ống kính của mình thành đôi mắt của hậu phương dõi theo phên dậu Tổ quốc. Mỗi góc máy trải dọc 22 tỉnh biên giới giáp Trung Quốc, Lào và Campuchia là một sự khẳng định vững chắc về chủ quyền lãnh thổ.
Tự hào một dải biên cương lần thứ 4 đánh dấu một bước nhảy vọt về chất lượng và số lượng tác giả, tác phẩm tham dự.
Những tác phẩm đoạt giải cao nhất như Ba Quáng - Một góc biên cương hùng vĩ của Triệu Văn Lịch hay Yêu từng tấc đất biên cương của Giang Sơn Đông không chỉ mãn nhãn về mặt thị giác mà còn lưu giữ hồn cốt của vùng biên. Đó là vẻ đẹp thiên nhiên kì vĩ, bản sắc văn hóa đa dạng của đồng bào, và sự kiên cường bám trụ của những người lính mang quân hàm xanh lẫn người nông dân ngày đêm giữ đất. Nhiếp ảnh đã làm xuất sắc nhiệm vụ mang biên giới về giữa lòng Tổ quốc.
Đồng chí Trịnh Văn Quyết, Uỷ viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương và Đại tướng Nguyễn Trọng Nghĩa, Bí thư Trung ương Đảng, Ủy viên Thường vụ Quân ủy Trung ương, Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị trao bằng khen cho các tác giả đoạt giải Nhất.
Điểm nhấn mang tầm vóc chiến lược của sự kiện được thể hiện rõ nét qua phát biểu chỉ đạo của đồng chí Trịnh Văn Quyết, Uỷ viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương lại lễ trao giải lần thứ 4. Người đứng đầu Ban Tuyên giáo Trung ương đánh giá cao ý nghĩa giáo dục lòng yêu nước của cuộc thi và gửi gắm một thông điệp sâu sắc: "Biên giới quốc gia là thiêng liêng, bất khả xâm phạm; là phên dậu của Tổ quốc, cửa ngõ hội nhập, không gian phát triển và nơi lưu giữ bản sắc văn hóa của cộng đồng các dân tộc Việt Nam. Bảo vệ biên cương bền vững nhất chính là giữ vững lòng dân, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, không ngừng nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của đồng bào, gìn giữ bản sắc văn hóa và bồi đắp niềm tin của Nhân dân vào Đảng, Nhà nước”.
Đồng chí Trịnh Văn Quyết phát biểu tại lễ trao giải Tự hào một dải biên cương lần thứ 4.
Phát biểu của đồng chí Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương là nội dung, là kim chỉ nam cho các sáng tác nghệ thuật. Khi hình ảnh những chiến sĩ bền bỉ tuần tra trong sương sớm hay nụ cười rạng rỡ của đồng bào vùng biên được lan tỏa, chúng trở thành minh chứng sống động cho nỗ lực không ngừng nghỉ của Đảng và Nhà nước. Tác phẩm nhiếp ảnh từ đó vượt lên giá trị thẩm mĩ, trở thành công cụ trực quan củng cố "bức tường thành" lòng dân vững chắc.
Đồng chí Lê Hoài Trung và đồng chí Quản Minh Cường, Uỷ viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành uỷ, Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội Thành phố Quảng Ninh trao giải Nhì cho các tác giả.
Giá trị của cuộc thi không khép lại sau đêm trao giải. Theo định hướng của Đại tướng Trịnh Văn Quyết, việc đưa các triển lãm lưu động về cơ sở, số hóa tác phẩm và phát hành sách ảnh điện tử đa ngôn ngữ là bước đi chiến lược để biến văn hóa thành "sức mạnh mềm". Đây là phương thức sắc bén để đưa hình ảnh một Việt Nam hòa bình, toàn vẹn lãnh thổ đến với kiều bào và cộng đồng quốc tế, trực tiếp phản bác mọi luận điệu xuyên tạc về biên giới, tôn giáo, dân tộc.
Thượng tướng Trương Thiên Tô, Uỷ viên Trung ương Đảng, Phó Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị và Trung tướng Vũ Trung Kiên, Uỷ viên Trung ương Đảng, Tư lệnh Bộ đội Biên phòng trao giải Ba cho các tác giả.
Đồng chí Hoàng Đạo Cương, Thứ trưởng Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch và đồng chí Nguyễn Tường Lâm, Bí thư Trung ương Đoàn, Chủ nhiệm Uỷ ban Kiểm tra Trung ương Đoàn trao giải Khuyến khích cho các tác giả.
Đồng chí Phan Xuân Thuỷ, Phó Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương trao Bằng khen cho 7 tập thể có thành tích xuất sắc trong công tác phối hợp triển khai cuộc thi.
Cuộc thi "Tự hào một dải biên cương" do Ban Tuyên giáo Trung ương chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan tổ chức với chủ trương đưa văn nghệ sĩ thâm nhập sâu hơn vào biên cương, bồi dưỡng tác giả trẻ, tác giả người dân tộc thiểu số sẽ tạo ra một dòng chảy sáng tạo bền vững. Đích đến cuối cùng là xây dựng một kho tư liệu ảnh quốc gia về biên cương chất lượng cao, có bản quyền, chính thức nâng tầm Tự hào một dải biên cương trở thành một thương hiệu văn hóa quốc gia.
VŨ THÀNH DUY