Thiếu tướng NGUYỄN QUỐC DUẨN - Bí thư Đảng uỷ, Chính uỷ Binh chủng Đặc công
Hội thảo “70 năm Văn nghệ Quân đội: Hành trình của những nhà văn – chiến sĩ” đã diễn ra sáng 1/10/2026 tại BTL Binh chủng Đặc công. Đây là 1 trong 7 hoạt động trọng điểm hướng tới kỉ niệm 70 năm Văn nghệ Quân đội ra số đầu tiên, cũng là hoạt động chào mừng 80 năm ngày toàn quốc kháng chiến (19/12/1946 - 19/12/2026); 82 năm ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam và 82 năm ngày truyền thống Tổng cục Chính trị (22/12/1944 - 22/12/2026). VNQĐ xin trân trọng giới thiệu bài phát biểu chào mừng của Đồng chí Thiếu tướng Nguyễn Quốc Duẫn, Bí thư Đảng uỷ, Tư lệnh Binh chủng Đặc công trong sự kiện này. Tiêu đề do VNQĐ đặt.
Hôm nay, trong không khí mùa thu mát mẻ, trong niềm phấn khởi của cán bộ chiến sĩ Binh chủng Đặc công thi đua lập thành tích hướng tới kỷ niệm 60 năm ngày Truyền thống bộ đội đặc công (19/03/1967 - 19/03/2027); Binh chủng rất vinh dự được đăng cai tổ chức Hội thảo khoa học “70 năm Văn nghệ Quân đội: Hành trình của những nhà văn - chiến sĩ”. Đây là một hoạt động hết sức có ý nghĩa đối với đời sống văn hóa tinh thần của người chiến sĩ đặc công. Hội thảo đã thể hiện tinh thần gắn bó mật thiết, bền chặt của đội ngũ nhà văn quân đội, của Tạp chí Văn nghệ Quân đội với Binh chủng Đặc công trên nửa thế kỷ xây dựng, chiến đấu và trưởng thành. Điều đó thật vô cùng đặc biệt!
Trong suốt hành trình xây dựng, chiến đấu và trưởng thành của bộ đội đặc công, người chiến sĩ đặc công luôn rất yêu văn học nghệ thuật. Trong hành trang của người chiến sĩ đặc công, mỗi trang văn, bài thơ, bài hát, nét vẽ,... đều là người bạn thủy chung, bình dị, nâng cao nét đẹp tâm hồn để người chiến sĩ sẵn sàng chiến đấu, sẵn sàng hy sinh, đã lập nhiều chiến công xuất sắc.
Thiếu tướng Nguyễn Quốc Duẩn phát biểu chào mừng trong không gian hội thảo. Ảnh: PV
Những chiến công xuất sắc của bộ đội đặc công không chỉ có trong Quân sử, rạng rỡ trong những trang vàng truyền thống, mà còn tươi xanh trong từng trang văn, bài thơ, bài hát, nét vẽ của các văn nghệ sĩ trong chiến tranh đến những ngày hòa bình, đổi mới, kỷ nguyên vươn mình hôm nay. Đó là một trong những nét đẹp nhất, bền vững nhất của người chiến sĩ đặc công, nhất là người chiến sĩ trẻ hôm nay. Đồng hành với người chiến sĩ đặc công trên nửa thế kỷ, đội ngũ văn nghệ sĩ với những tác phẩm hữu ích thấm đẫm tinh thần chiến đấu và chiến thắng đã trở thành một phần sức mạnh, bản lĩnh và trí tuệ, niềm tin và lẽ sống của người chiến sĩ đặc công. Bởi vì thế, Hội thảo khoa học: “70 năm Văn nghệ Quân đội: Hành trình của những nhà văn - chiến sĩ” đối với người chiến sĩ đặc công, đối với Binh chủng Đặc công, cũng là để tri ân và ôn lại những dấu mốc, chặng đường, thành tựu chung của người chiến sĩ với đội ngũ văn nghệ sĩ. Các dấu mốc, chặng đường, thành tựu và chiến công của bộ đội đặc công đã và đang trở thành cảm hứng lớn lao, sâu sắc để đội ngũ văn nghệ sĩ quân đội tiếp tục cho ra đời những sáng tác phục vụ bộ đội, phục vụ Nhân dân và Tổ quốc.
Binh chủng Đặc công được thành lập ngày 19/3/1967. Đó là ngày thật đặc biệt bởi chúng tôi đã được vinh dự đón Chủ tịch Hồ Chí Minh, Thủ tướng Phạm Văn Đồng, Đại tướng Võ Nguyên Giáp thay mặt Đảng, Nhà nước, Quân đội đến xem bộ đội trình diễn kỹ, chiến thuật và công bố thành lập Binh chủng Đặc công. Trong buổi lễ trọng thể đó, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã trực tiếp huấn thị cho các chiến sĩ đặc công: “Đặc công tức là công tác đặc biệt, là vinh dự đặc biệt, cần phải cố gắng đặc biệt, các chiến sĩ đặc công được tin tưởng đặc biệt, bất kỳ nhiệm vụ gì, bất kỳ nhiệm vụ đặc biệt nào cũng phải hoàn thành và hoàn thành cho tốt. Bất kỳ khó khăn đặc biệt nào cũng phải vượt qua, cũng phải khắc phục cho kỳ được”.
Cũng từ đó, bộ đội đặc công đã không ngừng lớn mạnh và trở thành một lực lượng “đặc biệt” của Đảng, Nhà nước và Quân đội ta trong gần 60 năm qua. Từ khi thành lập, bộ đội đặc công đã tham gia chiến đấu trên khắp các chiến trường, đã loại khỏi vòng chiến đấu hàng nghìn tên địch, tiêu diệt và làm thiệt hại hàng trăm sở chỉ huy các cấp, phá hủy nhiều vũ khí trang bị kỹ thuật, phương tiện chiến tranh, căn cứ hậu cần của địch... Trực tiếp tham gia chiến đấu trong nhiều chiến dịch lớn như: Cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968, Chiến dịch Đường 9 Nam Lào năm 1971, Cuộc tiến công chiến lược Xuân - Hè 1972. Đặc biệt, trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân 1975, bộ đội đặc công rất vinh dự được giao đánh trận mở màn trong Chiến dịch Tây Nguyên. Trong Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử bộ đội đặc công được giao đánh, chiếm, chốt giữ nhiều cây cầu quan trọng ở các cửa ngõ vào Sài Gòn, bảo đảm hành lang cho các quân đoàn chủ lực của ta thần tốc tiến vào giải phóng Sài Gòn, góp phần làm nên một Mùa xuân đại thắng của dân tộc.
Góp phần vào những chiến công, để có mặt trong ngày thống nhất non sông, bộ đội đặc công đã chiến đấu hy sinh vô cùng dũng cảm. Hàng trăm tập thể và cá nhân đã được Đảng, Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, xứng đáng với 16 chữ vàng truyền thông: “Đặc biệt tinh nhuệ - Anh dũng tuyệt vời; Mưu trí táo bạo - Đánh hiểm thắng lớn”. Ngày 24 tháng 01 năm 2007, Binh chủng Đặc công đã được Đảng, Nhà nước tặng thưởng Huân chương Sao Vàng - Huân chương cao quý nhất của Nhà nước Việt Nam. Đây cũng là niềm tin lớn của Đảng ta, Nhân dân ta đối với bộ đội đặc công.
Theo sát và đồng hành với dấu chân người chiến sĩ đặc công, đội ngũ văn nghệ sĩ trong đó có Tạp chí Văn nghệ Quân đội đã có nhiều tác phẩm văn học về người chiến sĩ đặc công. Người chiến sĩ đặc công trong văn học đã trở thành niềm cảm hứng lớn, mạnh mẽ, đặc biệt, đúng như bản chất của bộ đội đặc công anh hùng trong đội hình Quân đội nhân dân Việt Nam anh hùng. Những câu chuyện từ cuộc sống chiến đấu ùa vào trang viết. Hình tượng người chiến sĩ đặc công anh hùng trở thành những tấm gương cho các thế hệ chiến sĩ học tập, noi theo, trở thành một phần đời sống văn hóa tinh thần của người chiến sĩ. Đó chính là sự hòa quyện, sự trưởng thành nhân văn và bền vững, sự khăng khít gắn bó giữa đội ngũ nhà văn chiến sĩ với người chiến sĩ đặc công trên nửa thế kỷ.
Trong truyền thống của Binh chủng Đặc công, đã có nhiều tác phẩm văn học viết về bộ đội đặc công, trở thành quen thuộc trong hành trang người chiến sĩ. Tiêu biểu phải kể đến: tiểu thuyết Sao Mai của Thiếu tướng, nhà văn Dũng Hà; tiểu thuyết Nắng đồng bằng của Đại tá, nhà văn Chu Lai; tiểu thuyết Những người báo bão của Đại tá, nhà văn Vân Thảo… các bộ phim như: Đêm nước rong; Biệt động Sài Gòn; Điểm cao trước mặt… đều cảm thấy trân trọng và yêu mến người chiến sĩ đặc công. Dù khó khăn gian khổ đến mấy, dù có sự hy sinh mất mát đến đâu thì người chiến sĩ đặc công vẫn luôn thể hiện một tinh thần quật cường và anh dũng. Điều đó đã trở thành mảnh đất màu mỡ của văn học nghệ thuật. Đội ngũ các nhà văn quân đội bởi vì thế luôn gắn bó chặt chẽ với người chiến sĩ đặc công.
Một điều đặc biệt, trong đội ngũ nhà văn quân đội đã từng sống, chiến đấu và sáng tác, xây dựng hình tượng người chiến sĩ đặc công trong văn học có một nhà văn tiêu biểu, từng làm Tổng Biên tập Tạp chí Văn nghệ Quân đội được cấp trên điều động từ Binh chủng Đặc công về Tổng cục Chính trị, làm lãnh đạo và trở thành một trong những Tổng Biên tập tiêu biểu của Văn nghệ Quân đội - đó là thiếu tướng, nhà văn Dũng Hà. Nhà văn Dũng Hà là điển hình của nhà văn trưởng thành trong chiến tranh, từng tham gia các trận chiến đấu ác liệt tại Điện Biên Phủ, gắn bó mật thiết, máu thịt với người chiến sĩ, nhất là người chiến sĩ đặc công, và từ thực tiễn đó đã ùa vào những trang văn sâu sắc của ông, đến với đời sống tinh thần của người chiến sĩ. Thiếu tướng, nhà văn Dũng Hà như cây cầu nối khăng khít, bền chặt, đơm hoa kết trái giữa đội ngũ nhà văn quân đội với người chiến sĩ đặc công. Đó cũng là một điều có ý nghĩa rất sâu sắc giữa Binh chủng Đặc công và Tạp chí Văn nghệ Quân đội.
Dường như, trong mỗi bước trưởng thành của mình, mỗi người chiến sĩ đặc công và nhà văn quân đội các thế hệ luôn rất gần nhau. Ở bên trong người chiến sĩ đặc công và nhà văn quân đội, dường như có một sợi chỉ đỏ xuyên suốt, đó là một trái tim luôn biết yêu thương đến tận cùng, một trí tuệ nhạy bén, tinh nhuệ luôn khao khát rèn luyện, nâng tầm kiến thức và kỹ năng của mình trở thành nghệ thuật. Nghệ thuật cách đánh đặc công và nghệ thuật trong mỗi trang viết của mỗi nhà văn quân đội đều là thứ nghệ thuật mà Nhân dân cần, Tổ quốc cần. Chính bởi như vậy, nhà văn quân đội và người chiến sĩ đặc công từ những buổi đầu tiên, trang viết đầu tiên, tiếp đó là chặng đường trên nửa thế kỷ đã ngày càng lớn mạnh, trưởng thành, lập nhiều chiến công, xứng đáng với niềm tin cậy của Nhân dân và Tổ quốc.
Ở dấu mốc trên nửa thế kỷ, hôm nay, khi Binh chủng Đặc công đăng cai tổ chức Hội thảo khoa học: “70 năm Văn nghệ Quân đội: Hành trình của những nhà văn - chiến sĩ” chính là dịp để người chiến sĩ đặc công và các nhà văn quân đội cùng nhau ôn lại mỗi trang vàng truyền thống, thành tựu và các dấu mốc mà người chiến sĩ đặc công và đội ngũ nhà văn quân đội đã tạo dựng nên trong hành trình xây dựng, chiến đấu và trưởng thành của mình. Điều đó thật sáng đẹp, sâu sắc, hiền hòa, xứng đáng với những hy sinh vô bờ bến của người chiến sĩ trong đó có người chiến sĩ đặc công. Điều đó càng thêm cho người chiến sĩ đặc công hôm nay, đội ngũ các nhà văn quân đội hôm nay có dịp tổng kết, đánh giá, trân trọng những giá trị truyền thống, hình tượng cao đẹp bộ đội Cụ Hồ trong thời đại mới.
Trên tinh thần đó, với sự tâm huyết, công phu, trách nhiệm của mỗi chúng ta, mỗi chiến sĩ đặc công và nhà văn quân đội trong hành trình phía trước của mình chắc chắn sẽ gặt hái về những mùa quả ngọt trong sự tin cậy của Đảng, sự hùng mạnh của quân đội, niềm tin yêu son sắt của Nhân dân.
Trước đó, đoàn đại biểu tham dự hội thảo "70 năm Văn nghệ Quân đội: Hành trình của những nhà văn - chiến sĩ" đã dâng hương tưởng nhớ công lao, sự hi sinh của các anh hùng liệt sĩ đặc công:
Đại biểu tham dự Hội thảo trước nhà tưởng niệm các anh hùng, liệt sĩ đặc công.
Thiếu tướng Nguyễn Quốc Duẩn, Bí thư Đảng uỷ, Chính uỷ Binh chủng sửa hoa trước khi dâng lễ.
Các đại biểu tham dự.
Nhà thơ Hữu Thỉnh, người Nhà số 4 thắp hương tưởng niệm các liệt sĩ đặc công.
PV