.NGUYỄN HỘI
Sớm tháng năm, đoàn nhà văn của Tạp chí Văn nghệ Quân đội dời vùng biển Vũng Tàu di chuyển về Cẩm Mỹ, nơi đóng quân của Sư đoàn Bộ binh 302 Anh hùng. Đúng với những gì tôi tìm hiểu về một đơn vị có bề dày truyền thống trong chiến tranh và sẵn sàng chiến đấu trong thời bình, sư đoàn hiện lên giữa vùng “Đà Lạt thu nhỏ” của tỉnh Đồng Nai (cũ) với cảnh quan môi trường “đạt tiêu chuẩn 5 sao” và những người lính ấm áp nghĩa tình…
Từ giảng đường đến thao trường
Dẫn đoàn, Đại úy Trịnh Trọng Yên, Trợ lí Tuyên huấn Sư đoàn nét mặt khá trang nghiêm dè dặt nhưng những nụ cười lại rất chân tình cởi mở khi giới thiệu về cơ cấu tổ chức và truyền thống Sư đoàn 302. Đang vào mùa huấn luyện, lại đúng thời gian trọng tâm đơn vị dồn tổng lực để xây dựng chính quy vững mạnh toàn diện “Mẫu mực tiêu biểu” làm điểm cho Quân khu 7 dự thi toàn quân nên chỗ nào trong Sư đoàn cũng sôi nổi khí thế đua tranh, cờ hoa khẩu hiệu rực rỡ.
Tôi quan sát xung quanh, thấy quả vậy, trưa chủ nhật, trời nắng chang chang vậy mà những chiến sĩ ở Tiểu đoàn 4 vẫn đang hí húi cắt tỉa cây xanh và sơn lại những chiếc chậu cảnh. Nhìn những người lính mình trần, vai lưng cuộn lên những bắp thịt rắn chắc, mấy cô nhà báo đi cùng đoàn đưa mắt nhìn nhau cười khúc khích. Anh em chuyền vai nhau những bao tải đất đỏ nặng trịch để đổi đất bạc màu trong các chậu cảnh, bồn hoa. “Có như vậy cây mới chóng tốt và xanh bền, chứ ở đây tụi em không sử dụng phân bón vô cơ”. - Thiếu tá Hoàng Công Tuấn, Tiểu đoàn trưởng, chàng trai quê gốc Con Cuông, Nghệ An chậm rãi lí giải.
Dù đã từng đoạt giải nhất trong cuộc thi giáo viên huấn luyện giỏi cấp sư đoàn nhưng Tuấn luôn đặt tính tự giác của người học lên trên hết. Cậu chia sẻ, anh em có chủ động, tự tìm hiểu, nghiên cứu thì kết quả huấn luyện mới tốt lên được. Chứ mình cậy mình giỏi, mình bắt anh em phải làm thế này, thế khác, anh em chưa hiểu, máy móc làm theo thì chỉ giải quyết được phần ngọn. Vài bữa anh em nản, kết quả thấp thì trách nhiệm thuộc về mình, không biết huấn luyện.
Tuấn hồ hởi kể cho tôi nghe thêm, là đơn vị có vai trò quan trọng trong phòng thủ tác chiến bảo vệ bờ biển miền Đông Nam Bộ và Quần đảo Trường Sa, Sư đoàn 302 thường xuyên tổ chức các cuộc huấn luyện, diễn tập dài ngày. Đặc biệt, đó là huấn luyện vòng tổng hợp. Chặng đường hành quân gần 100 cây số, nhưng Tuấn và anh em luôn thuộc nằm lòng như thuộc đường chỉ tay. Là cán bộ chỉ huy đơn vị dẫn đầu nên Tuấn thường trực tiếp cùng bộ đội trinh sát đi thực địa trước khi đội hình cấp trên di chuyển. Cả tháng trời bám sát đường hành quân, ăn rừng, ngủ võng, tắm nước sông, anh em mệt rã rời. Hồi Tuấn còn là Đại đội trưởng, có lần anh đã cùng bộ đội hành quân mang vác khẩu cối 82. Mới đi được phần ba quãng đường, một đồng chí trong đội hình đã bị trật khớp bả vai. Anh em phải thay phiên nhau choàng gánh nòng pháo cho đồng chí ấy nhưng chịu không nổi. Thế là một mình Đại đội trưởng “nổi máu yêng hùng” xung phong vác trọn nòng pháo nặng 21kg ấy suốt quãng đường còn lại.
Ngày tạm ổn, đến đêm, toàn đội hình vượt sông, đến giữa dòng, Tuấn đuối sức, cả người và nòng pháo như muốn chìm xuống. Đúng lúc ấy một tiếng nói của người cậu vang lên (cậu của Tuấn là một cán bộ thuộc Tổng cục II, người đã định hướng cho anh “phải thi đỗ vào một trường quân đội. Bởi chỉ có môi trường Quân đội mới đào tạo nên những con người có ý chí sắt đá): “Tuấn! Muốn sống thì phải qua bờ bên kia. Không vượt qua được bài học trong huấn luyện thì chỉ có bỏ xác trên chiến trường thôi con ạ!”.
Hít một hơi thật căng đầy lồng ngực, Tuấn gồng mình lên, sức lực ở đâu lại trở về nguyên vẹn. Vươn cánh tay, đôi bờ vai, cặp giò rắn chắc như cây gỗ lim trên đỉnh Pù Mát quê nhà quẫy mạnh, người anh chuồi về phía trước... liên tục như thế, cơ thể anh như một chiếc phao đẩy nòng pháo nổi lên để sang sông. Đến khi tới bờ bên kia thì bắp chân, bắp tay, các khớp mỏi nhừ... Đến điểm tập kết, bỏ nòng pháo xuống, cả mảng vai của Tuấn bị lột hết lớp da để lộ thớ thịt đỏ au. “Khó khăn là thế nhưng đến lúc nã từng trái pháo vào các mục tiêu giả định nổi bập bềnh trên mặt biển, bao nhiêu cực nhọc của đời lính đều tan biến hết”. Tuấn cười hể hả. Cũng kể từ đó, anh em trong đơn vị đặt cho Đại đội trưởng Tuấn biệt danh gắn liền với chiến tích phi thường: “Tuấn pháo”.
“Tuấn pháo” oách là thế nhưng khi hỏi về tình yêu, đời tư, thì gương mặt anh trầm xuống. Lúc lâu Tuấn kể, khi còn là học viên Trường Sĩ quan Lục quân 2, anh đã có bạn gái ở gần nhà. Những kí ức về cô bạn gái này luôn làm chàng Thiếu tá day dứt mãi. Số là thời học viên, ra ngoài doanh trại đã là một việc khó, về thăm nhà lại càng là một việc khó khăn, hãn hữu. Mỗi lần muốn gọi điện cho người yêu cũng phải sắp xếp thời gian, đắn đo đồng phụ cấp và xếp hàng dài chờ đợi ở căng tin. Mọi chuyện đang diễn ra êm đềm, đến năm cuối, đùng một cái cô người yêu nói lời chia tay không giải thích. Hỏi thăm chị gái, cũng là bạn với người yêu, Tuấn nhận được thông tin: “cô ấy làm ăn buôn bán trên mạng bị làm sao sao ấy”. Cố gắng tìm mọi cách liên lạc nhưng bặt vô âm tín, tính tự ái lên cao, Tuấn cho chìm xuồng luôn. Bẵng đi một thời gian, khi hai người đã đường ai nấy đi, cũng là lúc Tuấn tốt nghiệp ra trường. Với bản chất của một người lính, điều gì cũng phải biết ngọn ngành đầu đuôi, Tuấn âm thầm đi điều tra. Lúc này anh mới biết chính xác, thời điểm ấy, cô bị người ta xâm hại. Buồn tủi, cảm thấy không xứng đáng với tình yêu của người lính, cô chủ động chia tay. Khi Tuấn biết chuyện này thì mọi sự đã rồi, thương cô bạn nhưng chẳng còn cách nào thay đổi được tình hình. Một thời gian không lâu sau, cô ấy đi lấy chồng ngoại quốc, tìm một phương trời xa lạ, lãng quên quá khứ đau buồn. Chuyện đó ám ảnh Tuấn cho đến bây giờ. Nỗi buồn ấy khiến anh luôn sống chậm lại, sâu sắc hơn trong những mối quan hệ tình cảm…
Đại úy Trần Anh Quân, Chính trị viên phó Tiểu đoàn 4, chàng trai quê ở phường Sơn Đông, tỉnh Vĩnh Long, trước đây thuộc thành phố Bến Tre thì chia sẻ: Vốn tính hướng nội, rụt rè nên Quân quyết tâm thi bằng được vào một trường quân đội để khắc phục nhược điểm này của bản thân. Quân có người yêu từ ngày còn học cấp ba nhưng hai đứa chia tay khi Quân đang là học viên năm thứ 3. Thời gian rỗi rãi ở đơn vị, Quân học thêm Anh văn bằng B2, lớp được tổ chức tại hội trường của trung đoàn do giáo viên ngoại ngữ ở trung tâm vào dạy với ước mơ sau này được tiếp tục học lên cao hơn nữa tại các nhà trường trong và ngoài quân đội.
Nhớ những ngày đại dịch…
Thật bất ngờ khi chúng tôi bắt gặp giữa phương Nam một chàng trai dân tộc Tày chính hiệu. Nhà văn Trung Sĩ, người đã từng có thời gian công tác trên vùng núi phía Bắc khẽ khơi mào ôn lại vốn từ bao năm đã không dùng đến: “Chao bảu” (chào anh). Ngay lập tức ông nhận được một tràng sóng ngắn “Chao bảu, noọng đảy gắp bảu muôn lai ạ”. (chào anh, em rất vui được gặp anh ạ!). Khoái chí, ông vỗ đùi đánh đét rồi phá lên cười, nắm chặt tay chàng sĩ quan có nước da đen giòn và thân hình chắc nịch: Thiếu tá Nông Xuân Lực. Sinh năm 1987, quê gốc ở Bắc Kạn nhưng lại được sinh ra và lớn lên trên mảnh đất Thanh Sơn, Đồng Nai bởi anh có bố mẹ vào đây theo diện “đi vùng kinh tế mới”. Xóm nhà bố mẹ Lực ở chủ yếu là những hộ đồng bào dân tộc từ Bắc Kạn vào. Tày có, Dao có, Mường có... “Mấy năm gần đây bà con còn tổ chức cả Lễ hội lồng tồng như ngoài quê để khỏi mất gốc”. Lực khoe. Kỉ niệm đáng nhớ, đáng kể nhất trong quãng đời quân ngũ hơn hai mươi năm của Lực không phải là những cuộc hành quân diễn tập dài ngày, không phải là 6 năm trời đằng đẵng học tạo nguồn dự bị đại học, rồi sĩ quan chính trị để ra trường có công việc ổn định. Cũng không phải những kỉ niệm của 6 năm làm Chính trị viên Tiểu đoàn thì 2 năm đơn vị Quyết thắng, 4 năm đơn vị Tiên tiến còn cá nhân thì 5 năm liền Hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, mà là khoảng thời gian… 60 ngày chống dịch. Khoảng thời gian đó khiến Lực nhận chân giá trị của người lính giữa thời bình và hiểu sâu sắc thêm tình dân tộc, nghĩa đồng bào trong cơn nguy khốn.
Lực kể, khi đó anh được giao phụ trách 14 đồng chí hạ sĩ quan chiến sĩ trong một tổ công tác ở Phường 8, Quận 10, Thành phố Hồ Chí Minh. Nhiệm vụ của tổ là hỗ trợ lực lượng y tế địa phương và đảm nhiệm việc đi chợ mua đồ ăn, hàng tiêu dùng thiết yếu cho bà con trong khu vực cách li (theo Chỉ thị 16/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ). Hằng ngày, mỗi anh em phải chạy đi chạy lại vận chuyển từ 30 đến 40 đơn hàng cho bà con, nhiều nhất vẫn là đồ ăn và thuốc uống. Khi đưa đơn nhờ mua hàng, bà con thường đưa tiền cho anh em trước, sau khi mua xong mới tính toán lại. Nhiều khi có tiền dư, bà con cho anh em nhưng kỉ luật dân vận, tuyệt đối không được nhận bất cứ “cái kim sợi chỉ” nào của dân chứ nói gì đến những đồng tiền ấy. Tuy vậy, kỉ luật dân vận cũng được vận dụng sao cho thật phù hợp. Ấy là trường hợp của chị Hứa Kim Loan, nhà ở bên cạnh Ủy ban nhân dân Quận 10, nơi anh em đóng quân. Khi mới đến công tác, đến bữa tổ của Lực phải đi nhận cơm hộp về để anh em cùng ăn. Người ăn sớm, người ăn muộn, cứ hễ khi nào xong công việc thì chủ động ăn để lấy sức. Chị Loan quan sát, thấy bộ đội vận động liên tục giữa trời Sài Gòn nóng bức mà ăn những phần cơm trong hộp nhựa khô cứng, nguội ngắt sẽ không đảm bảo sức khỏe. Sau nhiều lần đề nghị với Lực nhưng không được chấp thuận, chị Loan đã mạnh dạn xin ý kiến thủ trưởng trong một lần đến kiểm tra công tác. Xúc động trước tình cảm của bà con dành cho người lính, vị thủ trưởng đã đồng ý để chị Loan làm chị nuôi cấp dưỡng cho anh em, còn những hộp cơm cấp phát của bộ đội lại được đem cho những người có hoàn cảnh khó khăn hơn, khi đang còn ấm nóng.
Lực kể, công việc trong thời gian chống dịch không quá vất vả nhưng quá nhiều và lắt nhắt. Mười bốn con người chạy đi chạy lại như con thoi trong khu vực cách li. Khó khăn vất vả như vậy nhưng thực sự không làm anh em mệt mỏi hay nản chí. Nhìn những trường hợp bệnh nặng hay những gia đình có hoàn cảnh khó khăn, anh em chỉ còn biết nuốt những giọt nước mắt vào bên trong mà gắng sức phục vụ bà con. Nhiều hộ gia đình ba bốn người chuyển cả lên bệnh viện tuyến trên, đến khi về thì chỉ là những bình tro cốt… Như hôm ấy, nhóm của Lực được giao một nhiệm vụ đặc biệt. Hơn mười giờ trưa, Lực được lệnh về Ban Chỉ huy quân sự Quận 10 nhận nhiệm vụ. Sau khi nghe đồng chí chỉ huy quán triệt và phân công xong, mở cửa phòng hội trường, bỗng hai hàng tóc mai Lực dựng lên. Dưới làn khói nhang nghi ngút là hàng trăm chiếc thùng xốp trắng phau có ghi dòng chữ “vô cùng thương tiếc các nạn nhân tử vong do Covid-19”; ở giữa thùng dán hình búp sen và đôi hàng câu đối Thuyền từ tiếp dẫn về Tây phương/ Cực Lạc thảnh thơi miền an dưỡng. Biết đây là nhiệm vụ thiêng liêng, hệ trọng, Lực nhanh chóng phân công anh em ngày đêm khói nhang cho hương hồn các nạn nhân. Mặt khác, anh cùng các đồng chí ban công tác mặt trận phường đến từng nhà có nạn nhân để nắm tình hình, động viên và bàn bạc về thời gian, nghi thức đưa hũ tro cốt người thân về với gia đình. Cũng có những trường hợp thân nhân không còn, anh em phải làm thủ tục để trình các cấp chính quyền rồi đưa các hũ tro cốt về các chùa an nghỉ.
Ngày kết thúc nhiệm vụ, không còn phải giãn cách xã hội nữa nên bà con tiễn chân anh em bộ đội rất đông. Nhiều người khóc, nhiều người viết thư, ghi thiệp. Lực đưa cho tôi xem một tấm thiệp màu tím viết nắn nót hai chữ “Thank you” và những lời xúc động: “Ngàn lời cảm ơn các bạn đã dành tình thương cho người dân Sài Gòn. Chúng tôi yêu Sài Gòn, vì thế chúng tôi yêu bạn. Vì bạn là một phần của Sài Gòn”; quà địa phương tặng mỗi người một chiếc khăn rằn và một chiếc áo thun cờ đỏ sao vàng ghi dòng chữ “tôi yêu Sài Gòn”. Khăn và chiếc áo ấy, Lực và anh em vẫn giữ làm kỉ niệm, đến giờ không dám dùng đến…
Nhiệm vụ nào cũng hoàn thành
Chia tay Thiếu tá Nông Xuân Lực, chúng tôi đi tiếp xuống khu tăng gia sản xuất của các đơn vị. Đại úy Trịnh Trọng Yên không giấu được vẻ tự hào về thành tích tăng gia sản xuất của đơn vị nên hồ hởi khoe: 100% đơn vị trong sư đoàn đều duy trì tốt hoạt động tăng gia sản xuất với nhiều mô hình đa dạng như: Trồng rau xanh theo mùa, nuôi gia súc, gia cầm, nuôi cá nước ngọt, trồng cây ăn quả kết hợp trồng cây xanh, cây lấy gỗ tạo không gian xanh, sạch, đẹp. Năm 2025, Sư đoàn 302 đã tự túc 100% nhu cầu rau xanh, thịt lợn, trứng gia cầm; 85% nhu cầu về thịt gia cầm; 35% nhu cầu cá nước ngọt. Các sản phẩm đều có giá thấp hơn giá thị trường cùng thời điểm từ 8 đến 25%. Tính chung cả năm 2025, tổng lợi nhuận thu từ tăng gia sản xuất và dịch vụ của Sư đoàn đạt trên 10 tỉ đồng, đưa thêm vào bữa ăn của bộ đội bình quân trên 2.000 đồng/người/ngày, bảo đảm tốt quân số khỏe, nâng cao chất lượng huấn luyện, khả năng sẵn sàng chiến đấu.
Chúng tôi đi một vòng “vườn rau an toàn khép kín” tại Tiểu đoàn 4, thăm ao thả cá, khu chăn nuôi chuồng trại của sư đoàn, chợt nhận ra cách làm nông nghiệp sạch của bộ đội thật tài tình. Khu vườn rộng cả ngàn mét vuông vậy mà được trùm lưới trắng kín mít. “Chỉ có như vậy, vườn rau mới không bị các loại sâu rầy phá hoại và cũng chỉ có như vậy bộ đội mới sử dụng tối đa các sản phẩm phân bón hữu cơ tái chế từ rau cỏ mục” - Đồng chí Nguyễn Minh Nhựt, chiến sĩ Tiểu đoàn 4 chia sẻ. Nhìn những luống đậu bắp, mồng tơi, rau muống, cà chua, dưa leo và đủ các loại củ quả đang xanh tốt bời bời, chúng tôi chỉ còn biết cúi đầu ngưỡng mộ thành quả lao động của anh em bộ đội.
Và từ bất ngờ này lại đến bất ngờ khác khi Đại úy Yên dẫn chúng tôi đến thăm khu vực chế biến. Ở đây, hậu cần làm được nhiều món ăn ngon miệng, cải tiến thay đổi các món ăn cho bộ đội mà không phải mua ở chợ như làm giá đỗ, đậu phụ, bún, giò chả, dưa chua, có cả khu vực làm bánh mì và nước mắm.
Trên đường chúng tôi trở ra, gặp một đồng chí đang hí húi xịt rửa chuồng trại, Đại úy Yên làm bộ hài hước giơ bàn tay lên nói to: “Chào chủ nhiệm Chờ-neo nhé!”. Người được chào cũng hóm hỉnh đáp lễ: “Không dám, chủ nhiệm Chăn heo chào đồng chí!”. Hai bên cùng phá lên cười. Ngồi phía sau xe máy, nhà thơ Hoàng Thụy Anh bấm vai tôi hỏi, em có hiểu hai người đó đang nói gì không. Tôi bảo: “Hình như Chanel là một thương hiệu nước hoa nổi tiếng phải không chị?”. Hoàng Thụy Anh bảo: “Chị cũng nghĩ như thế, đúng là bộ đội ta hóm hỉnh thật!”.
Tác giả Nguyễn Hội đang trò chuyện với Thiếu tá QNCN Nguyễn Thị Bích Thuỷ (bên trái) trong chuyến thực tế tại Sư đoàn 302
Yên bảo: “Thật bất ngờ, trước khi em giới thiệu với anh chị một chủ nhiệm Chờ-neo đích thực thì chúng ta lại gặp anh ấy. Vui đùa thôi”. Dưới tán cây khế sum suê quả ngọt, Yên giới thiệu với chúng tôi một nữ quân nhân rắn rỏi với hàng chân mày khá đậm, chị Đặng Thị Nguyệt, Nhân viên quân nhu của Trung đoàn 88. Trước khi vào bộ đội vốn đã có nghề làm rẫy, rồi chăn nuôi nên khi được giao nhiệm vụ phụ trách trại heo của Trung đoàn 88, Nguyệt không một chút ngần ngại. Đơn vị không có nhân viên thú y, mày mò, mua sách về nghiên cứu rồi nhờ sự chỉ dẫn của cán bộ thú y địa phương, Nguyệt đã tự mua thuốc về dự phòng, rồi điều trị các loại bệnh cho đàn heo của đơn vị.
Mát tay, đàn heo từ 100 đến 120 con của Trung đoàn 88 cứ lớn nhanh như thổi, đủ cung cấp thịt sạch cho cả đơn vị. Tiếng lành đồn xa, Nguyệt được chỉ huy “nhờ cậy” chỉ dẫn thú y cho đàn heo của các đơn vị khác. Không chỉ chăn nuôi heo của đơn vị, lúc nào Nguyệt cũng duy trì đàn heo trong chuồng nhà mình lên đến 50 con. Đó là nguồn thu nhập ngoài đồng lương để hai vợ chồng nuôi các con ăn học.
Lần đó, đàn heo của Trung đoàn đang mạnh khỏe, bỗng ở chuồng cuối cùng, 5 con có triệu chứng bỏ ăn, sốt rất cao, da nổi những mẩn đỏ rồi xanh tím ở vai và vùng bụng… Đối chiếu với kiến thức tìm hiểu được, Nguyệt mạnh dạn đề xuất với chỉ huy đơn vị cho cách li ngay đồng thời đề nghị cán bộ thú y địa phương đến để làm các thủ tục xét nghiệm. Khi cán bộ thú y đến nơi, họ khá bất ngờ vì rất lâu rồi, bệnh dịch tả Châu Phi mới quay trở lại địa phương. Nhờ Nguyệt phát hiện kịp thời nên đã dập thành công ổ dịch vừa mới phát hiện. Tâm sự với chúng tôi, Nguyệt bảo, em thấy vui khi mình cùng anh em đồng đội làm được những công việc ích lợi. Niềm vui ấy được nhân lên thêm khi trong hai năm liền, 2023, 2024 em đều đạt danh hiệu Chiến sĩ thi đua, còn năm 2025 được nhận Bằng khen của Chính ủy Quân khu về những thành tích trong công tác…
Khoảng lặng nơi sư đoàn
Về Sư đoàn 302 lần này, chúng tôi đăng kí lịch để được gặp những người nằm trong “Danh sách quân nhân và thân nhân mắc bệnh hiểm nghèo, bệnh chữa trị dài ngày” của đơn vị. Danh sách không nhiều, chủ yếu nằm ở phần “thân nhân”, nhưng mỗi người một bệnh, một hoàn cảnh khó khăn khác nhau. Trung tá Lương Quang Nghĩa, Phó Chủ nhiệm chính trị Sư đoàn, người được giao phụ trách mảng công tác này tâm sự: Mặc dù anh chị em có hoàn cảnh khó khăn, nhưng tất cả đều vượt lên trên số phận để hoàn thành mọi nhiệm vụ được giao. Không tin các anh chị cứ tiếp xúc với họ thì sẽ biết.
Người đầu tiên chúng tôi gặp là Thiếu tá Nguyễn Thị Bích Thủy, nhân viên nấu ăn Tiểu đoàn 5, Trung đoàn 88. Cô gái miền sơn cước Hương Sơn, Hà Tĩnh mê màu xanh áo lính từ những ngày còn cắp sách đến trường, nhất là màu xanh ấy lại đang khoác trên vai người anh trai cả Nguyễn Dương Hải, Trung đoàn phó Trung đoàn 88. Học xong cấp ba, Thủy nằng nặc đòi bố mẹ cho vào nhà anh trai, để… ngắm nhìn các chú bộ đội cho thỏa thích. Rồi niềm mong ước ấy lớn dần, Thủy mong một ngày mai may mắn được khoác trên mình bộ quân phục ấy. Ở nhờ nhà anh chị, làm công nhân chờ đợi mấy năm mà địa phương vẫn không có chỉ tiêu tuyển chiến sĩ nữ. Đang trong lúc bố mẹ gọi về quê lấy chồng thì có đợt tuyển công nhân viên quốc phòng vào các đơn vị quân đội làm nhân viên quân nhu. Niềm vui vỡ òa. Mặc dù mới chỉ được một nửa nhưng Thủy đã quyết định nộp đơn ngay và được tuyển dụng. Thế rồi, năm 2017 có đợt chuyển quân nhân chuyên nghiệp, nguyện vọng của Thủy được trọn vẹn hoàn toàn. Nhiều buổi sáng đứng ngắm mình trong gương, nhìn bộ quân phục mới tinh và quân hàm lấp lánh, Thủy mê mẩn mà chưa dám tin hẳn vào mắt mình.
Khẽ chấm giọt nước mắt đang chực trào nơi khóe mắt, Thủy tâm sự về hoàn cảnh gia đình. Một năm sau ngày xây dựng gia đình, Thủy bị lưu thai ở tuần thứ 11. Hai vợ chồng chạy chữa khắp nơi, có thêm một lần nữa nhưng rồi kết quả cũng tương tự ở ngay tuần thứ 3. Sau lần ấy, sức khỏe của Thủy giảm xuống rõ rệt. Một hôm đang nấu ăn mà bụng đau quằn quại, Thủy phải xuống nằm bệnh xá. Đơn vị cho xe chuyển lên bệnh viện tuyến trên khám, Thủy rụng rời chân tay khi nghe bác sĩ thông báo, cô bị nhân xơ cổ tử cung và một khối u ác tính trên ngực.
Tâm sự với chúng tôi, Thủy kể, lúc mới nghe bác sĩ thông báo bệnh tình, Thủy như người mất hồn nhưng rồi được sự động viên của gia đình, của anh em đồng đội cô mau chóng lấy lại tinh thần. Hơn nữa, nhờ phát hiện kịp thời, uống thuốc theo đúng phác đồ nên các chỉ số sức khỏe nhanh chóng trở lại bình thường. Đặc biệt, với khối lượng công việc, phục vụ hơn 500 chiến sĩ mới, trong khi tổ nấu ăn chỉ có 3 nhân viên cộng thêm 15 đồng chí chiến sĩ cũ, hàng ngày, chị em phải thay phiên nhau dậy từ 2 giờ sáng mới kịp bữa ăn cho bộ đội. “Những ngày khô ráo thì còn đỡ chứ như những hôm mưa to gió lớn, vào được đến đơn vị để nấu ăn cho anh em đã là một điều hạnh phúc. Cứ như thế, công việc cuốn mình đi, em không còn nghĩ gì đến bệnh tật nữa”. - Thủy tâm sự.
Không còn khả năng sinh con, vợ chồng Thủy quyết định tìm xin một đứa con nuôi. May sao, khi ý tưởng vừa hình thành thì trong một lần đến chơi nhà người em bán thuốc tây, Thủy nghe một bà mẹ tâm sự, rằng bà đang tìm người để cho đi đứa bé sắp sinh của cô con gái chưa chồng mà “trót dại”. Mọi thủ tục được tiến hành đơn giản, bí mật. Vì bé không có cha, gia đình người mẹ cũng quyết định cho con đi từ khi mới lọt lòng nên vợ chồng Thủy nhận con từ bệnh viện, đặt tên và làm khai sinh như con đẻ. Cháu được đặt tên là Trần Văn Anh Khoa, với mong muốn sau này sẽ là người đỗ đạt, tài giỏi, gặt hái được nhiều thành công và có địa vị trong xã hội. Không phụ công mong mỏi của cha mẹ, bé Anh Khoa ngay từ nhỏ đã thông minh học giỏi và luôn biết làm cho mẹ vui lòng. Mới 9 tuổi nhưng bé đã biết phụ giúp mẹ quét nhà, rửa chén… và ba năm liền đạt học sinh xuất sắc.
Cũng là một quân nhân có hoàn cảnh khó khăn, bệnh tật đặc biệt, Thiếu tá Điền Thị Hương, Nhân viên thống kê Phòng Chính trị Sư đoàn 302 nước mắt chảy tràn trên khóe miệng nói: “Em được sống lại lần thứ hai là nhờ vào sự giúp đỡ của anh em sư đoàn. Nếu em không ở trong môi trường này thì em không thể có được sự giúp đỡ như vậy”. Hương kể, thời gian đó cô đang công tác bình thường, tự nhiên xuất hiện các triệu chứng đau đầu buồn nôn. Tần suất mỗi ngày càng nhiều hơn, lần nào Hương cũng phải cúi gục đầu xuống một lúc lâu mới cảm thấy dễ chịu. Quân y đơn vị giới thiệu lên tuyến trên nhưng đang trong giai đoạn dịch bệnh Covid-19, Hương không đi bệnh viện được. Thế rồi công việc của đơn vị, việc nhà cứ cuốn đi, mãi đến tháng 7/2022, sư đoàn tổ chức khám sức khỏe định kì cho bộ đội, lúc này mới phát hiện nồng độ Creatinin trong máu của Hương ở mức 750μmol/L, có nghĩa là vượt rất nhiều lần cho phép. Sau khi tiến hành làm các xét nghiệm, các bác sĩ kết luận Hương bị suy thận mạn giai đoạn cuối, phải chạy thận nhân tạo 3 lần một tuần. Được người thân và các bác sĩ quân y tư vấn, Hương chuyển tuyến ra bệnh viện Quân y 103, chuyên khoa tuyến cuối trong quân đội, đồng thời cũng là nơi có các bác sĩ hàng đầu cả nước về ghép tạng. May mắn, thời gian không lâu sau Hương được thông báo có một người cùng nhóm máu hiến thận.
Chồng Hương cũng là bộ đội công tác trong sư đoàn, thu nhập của cả hai vợ chồng chỉ có đồng lương nên số tiền hơn một tỉ đồng bệnh viện thông báo là quá lớn. Chẳng còn cách nào khác, chồng cô phải hỏi mượn những người thân có thể. Và, trong những ngày Hương nằm trên giường bệnh chống chọi với tử thần, thì anh em toàn sư đoàn đã tiến hành cuộc vận động quyên góp giúp đỡ cô, tổng số tiền lên đến bốn trăm triệu đồng. Tôi hỏi, khi nằm trên giường bệnh, điều gì khiến Hương tăng thêm sức mạnh để chiến thắng? Khẽ lấy tay lau khô dòng nước mắt, Hương bảo: “Sau khi các bác sĩ tiêm thuốc mê để tiến hành ghép thận, em thấy lửa cháy ngập trời, thấy những bóng hình kinh khủng cầm tay đòi kéo em đi, nhưng ngay trong thời điểm ấy, hình ảnh hai đứa con thơ dại, anh Toàn, chồng em, đang đứng cùng anh em đồng đội giơ cao những cánh tay vẫy gọi. Chúng đã giúp em bừng tỉnh và tăng thêm sức mạnh để trở về với cuộc sống tươi đẹp này. Em quyết tâm phải sống thật khỏe, thật tốt để phục vụ trong quân đội đáp trả những ân tình của đồng chí đồng đội đã dành cho mình”. Ca ghép thận thành công mĩ mãn, Hương lại trở về với công việc hằng ngày, giúp việc cho chỉ huy phụ trách công tác đảng viên của sư đoàn.
Chia tay những người lính Sư đoàn 302, chúng tôi đi dưới tán những cây dầu gần 50 năm tuổi. Một làn gió mát trong khiến những cánh hoa đặc trưng của miền Đông Nam Bộ quay quay tròn rồi rơi đầy trên đất. Nhìn ánh nắng xuyên qua hàng cây thẳng tắp, lòng chúng tôi chợt dâng lên niềm xúc động. Rồi một ý nghĩ bất chợt lóe lên: Những người lính Sư đoàn, dù trong gian khó chiến tranh hay ở giữa thời bình, dù là những gương mặt điển hình tiên tiến hay những đồng chí có hoàn cảnh khó khăn thì họ vẫn cố gắng vươn lên hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao, tô thắm thêm truyền thống một Sư đoàn anh hùng.
N.H