Tối 23/8/2026, giữa cơn mưa nặng hạt bất ngờ đổ xuống Khu đô thị Vạn Phúc tại TP. Hồ Chí Minh, hàng chục nghìn khán giả vẫn đứng dưới lá cờ đỏ sao vàng, cùng hát Quốc ca và hòa mình vào những giai điệu về đất nước. Chương trình nghệ thuật chính luận “Tổ quốc trong tim” do báo Nhân dân tổ chức không chỉ tái hiện những trang sử hào hùng của dân tộc, mà còn cho thấy sức sống của lòng yêu nước khi được biểu đạt bằng ngôn ngữ nghệ thuật hiện đại, gần gũi với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.
Lễ chào cờ dưới mưa
Chương trình do Báo Nhân dân phối hợp với Ủy ban nhân dân TP. Hồ Chí Minh tổ chức, là hoạt động chào mừng kỷ niệm 81 năm Cách mạng Tháng Tám thành công và Quốc khánh 2/9, đồng thời tiếp nối thành công của chương trình đầu tiên từng diễn ra tại Sân vận động quốc gia Mỹ Đình vào tháng 8/2025.
Tham dự chương trình có nguyên Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết; Đại tướng Nguyễn Trọng Nghĩa, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam; cùng các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước, các ban, bộ, ngành Trung ương và TP. Hồ Chí Minh.
Ngay từ buổi chiều, những dòng người mặc áo đỏ sao vàng đã đổ về Khu đô thị Vạn Phúc. Nhiều khán giả trẻ mang theo cờ Tổ quốc, băng rôn và các vật phẩm mang biểu tượng Việt Nam, tạo nên một không gian rực đỏ trước giờ khai diễn. Sức hút của chương trình đã được thể hiện từ thời điểm phát vé. Hệ thống ghi nhận hơn 5,7 triệu lượt yêu cầu truy cập và toàn bộ vé trực tuyến được đăng kí hết chỉ sau 1 phút 27 giây. Vé được phát miễn phí và chương trình còn được phát sóng trực tiếp trên các nền tảng số của báo Nhân dân và những kênh chính thức của “Tổ quốc trong tim, giúp đông đảo khán giả trong và ngoài nước theo dõi sự kiện. Sân khấu chính tại Khu đô thị Vạn Phúc có khoảng 40.000 người, trong khi đó điểm cầu truyền hình trực tiếp tại phố đi bộ Nguyễn Huệ thu hút khoảng 30.000 người tham dự.
Lễ chào cờ dưới mưa và những chiến sĩ tham dự chương trình. Ảnh: PV
Khi chương trình bắt đầu, một cơn mưa lớn bất ngờ đổ xuống. Nhưng thay vì rời khỏi khu vực biểu diễn, hàng chục nghìn người vẫn ở lại. Những chiếc áo mưa che đầu, nước mưa chảy trên gương mặt các nghệ sĩ, chiến sĩ và người xem, nhưng tiếng hát, tiếng reo hò và những lá cờ vẫn không ngừng được vẫy trong mưa. Trong hoàn cảnh ấy, lễ thượng cờ trở thành một trong những khoảnh khắc giàu cảm xúc nhất của đêm diễn. Dẫn đầu đoàn thượng cờ là Quân kì Quyết thắng, theo sau là đội tiêu binh gồm 34 chiến sĩ, tượng trưng cho 34 chiến sĩ đầu tiên của Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân, là tiền thân của Quân đội nhân dân Việt Nam. Giữa trời mưa, hàng chục nghìn người cùng đứng nghiêm trang hát “Tiến quân ca”, dõi theo lá cờ đỏ sao vàng được kéo lên. Nghi lễ quen thuộc trong đời sống cộng đồng, khi được đặt giữa một không gian nghệ thuật rộng lớn, đã tạo nên cảm giác thiêng liêng mà gần gũi, Tổ quốc không chỉ hiện diện trong những khái niệm lớn lao mà còn ở tiếng hát, ánh mắt và sự xúc động của mỗi con người.
Phát biểu khai mạc chương trình, ông Lê Quốc Minh, Tổng Biên tập báo Nhân dân, nhấn mạnh: “Nghệ thuật chính luận không phải là bài giảng đặt trên sân khấu”, bởi lịch sử cần được sống lại bằng âm nhạc, hình ảnh và những câu chuyện có thật. Quan niệm ấy cũng trở thành tinh thần xuyên suốt của toàn bộ đêm diễn.
Tái hiện lịch sử bằng ngôn ngữ nghệ thuật hiện đại
Chương trình “Tổ quốc trong tim” năm 2026 được cấu trúc thành ba chương: “Non sông một dải”, “Sắc đỏ tự hào” và “Tổ quốc trong tim”. Ba chương tạo thành một hành trình từ kí ức lịch sử đến hiện tại, từ những hi sinh của các thế hệ đi trước đến khát vọng xây dựng một Việt Nam tự chủ, tự tin và giàu bản sắc.
Chương đầu tiên, “Non sông một dải”, tái hiện hành trình đấu tranh giành độc lập và thống nhất đất nước. Hình tượng Chủ tịch Hồ Chí Minh xuất hiện như một trục tư tưởng và cảm xúc, nối thời khắc khai sinh nước Việt Nam độc lập với ba mươi năm đấu tranh để non sông liền một dải. Những thước phim tư liệu, hoạt cảnh lịch sử, phần trình diễn của các lực lượng vũ trang và âm nhạc được kết hợp nhằm đưa người xem trở lại với các giai đoạn quan trọng của lịch sử dân tộc.
Những ca khúc cách mạng quen thuộc như “Nam Bộ kháng chiến”, “Vì nhân dân quên mình”, “Hò kéo pháo”, “Hành quân xa”, “Bài ca Trường Sơn”, “Bước chân trên dải Trường Sơn”, “Tiến về Sài Gòn”, “Đất nước trọn niềm vui”… được hòa âm, phối khí theo tinh thần mới. Giai điệu truyền thống được đặt trong không gian sân khấu hiện đại, với hệ thống âm thanh, ánh sáng, màn hình LED, nghệ thuật trình chiếu và các đội hình biểu diễn quy mô lớn.
Đáng chú ý, phần diễu binh của các khối lực lượng quân đội và công an không đứng tách biệt như một nghi lễ minh họa, mà trở thành một thành tố của ngôn ngữ sân khấu. Những bước chân đều đặn, sắc phục trang nghiêm và sự xuất hiện của các nữ chiến sĩ, lực lượng gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc đã mở rộng hình ảnh người lính Việt Nam, từ người chiến sĩ trong lịch sử chiến tranh giải phóng đến người bảo vệ Tổ quốc và thực hiện trách nhiệm quốc tế trong thời bình.
Nếu chương thứ nhất đặt trọng tâm vào hành trình giành độc lập, thì chương thứ hai “Sắc đỏ tự hào” lại lấy lá cờ Tổ quốc làm hình tượng trung tâm. Sắc đỏ hiện diện trong sân khấu, phục trang, ánh sáng và hàng vạn lá cờ trên tay khán giả, biểu tượng cho sự hi sinh, niềm tin và tinh thần đoàn kết dân tộc.
Một trong những chi tiết gây xúc động là câu chuyện của cựu chiến binh Nguyễn Thế Nghĩa, người từng bị giam tại nhà tù Phú Quốc. Trong những năm tháng bị đày ải, ông và đồng đội đã dùng chính máu của mình để vẽ nên lá cờ. Câu chuyện không cần đến những kĩ xảo sân khấu choáng ngợp vẫn có sức lay động mạnh mẽ, bởi phía sau biểu tượng là trải nghiệm có thật của một thế hệ từng phải đánh đổi tuổi trẻ, thân thể và cả tính mạng để gìn giữ niềm tin, lí tưởng.
Cuộc gặp gỡ của nhiều thế hệ nghệ sĩ
Chương trình quy tụ gần 20 nghệ sĩ thuộc nhiều thế hệ và phong cách âm nhạc khác nhau, như NSƯT Cao Minh, NSƯT Đăng Dương, Tùng Dương, Võ Hạ Trâm, Hoàng Bách, Noo Phước Thịnh, Hòa Minzy, Hương Tràm, Soobin, Đông Hùng, Lâm Bảo Ngọc, Phạm Anh Duy, Muộii, Izara Thiên Nga, Ali Thục Phương, Candy Ngọc Hà, nhóm OPlus và nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung.
Việc đặt những giọng ca thính phòng, chính thống bên cạnh các ca sĩ trẻ nổi tiếng trên thị trường âm nhạc cho thấy chủ ý rõ ràng của chương trình là không đóng khung nghệ thuật chính luận trong một nhóm công chúng quen thuộc. Các bài hát cách mạng, ca khúc về quê hương và những làn điệu mang âm hưởng dân gian được trao cho những giọng hát của nhiều thế hệ, giúp di sản âm nhạc quá khứ bước vào đời sống đương đại.
Ở chương cuối mang tên “Tổ quốc trong tim”, không khí sân khấu chuyển dần từ trang nghiêm, sâu lắng sang trẻ trung và sôi động. Những ca khúc như “Người Việt”, “Trống cơm”, “Nối vòng tay lớn”, “Bài ca đất phương Nam”, “Về miền Tây”, “Mùa xuân trên TPHCM”… tạo nên một bức tranh văn hóa ba miền, trong đó lòng yêu nước không chỉ được biểu đạt bằng sự tưởng nhớ mà còn bằng niềm vui sống, tinh thần sáng tạo và khát vọng cống hiến.
Sự hòa giọng của hàng chục nghìn khán giả, đặc biệt là người trẻ, cho thấy các ca khúc đi cùng năm tháng vẫn có khả năng tìm được đời sống mới. Khi được phối khí bằng ngôn ngữ âm nhạc hôm nay, đặt trong không gian trình diễn hiện đại và được thể hiện bởi những nghệ sĩ có sức ảnh hưởng đối với giới trẻ, các tác phẩm không mất đi phẩm chất lịch sử và nghệ thuật mà còn được mở rộng khả năng tiếp nhận.
Điều đáng chú ý của “Tổ quốc trong tim” là chương trình không tách rời kí ức khỏi hiện tại. Sau những câu chuyện về chiến tranh, hi sinh và mất mát là hình ảnh một thế hệ trẻ đang sống trong hòa bình, sẵn sàng hát về đất nước bằng tâm thế tự nhiên, tự tin. Lòng yêu nước vì thế không chỉ thuộc về quá khứ mà còn được biểu hiện trong những lựa chọn sống, trong lao động, sáng tạo và trách nhiệm đối với cộng đồng.
Khán giả đội mưa hoà nhịp cùng chương trình, trên tay là những lá cờ Tổ quốc. Ảnh: PV
Từ một đêm diễn đến thương hiệu văn hóa quốc gia
Quy mô của “Tổ quốc trong tim” năm 2026 cho thấy nỗ lực đưa một chương trình nghệ thuật chính luận tiếp cận tiêu chuẩn sản xuất của các đại nhạc hội đương đại. Sân khấu chính dài 124m; tổng khối lượng kết cấu và thiết bị gần 1.500 tấn; khoảng 1.500 người tham gia vào các khâu thi công, sản xuất và biểu diễn.
Không gian của chương trình cũng được mở rộng từ Khu đô thị Vạn Phúc đến Phố đi bộ Nguyễn Huệ. Tại đây, không gian trải nghiệm “Fandom Yêu Nước” được tổ chức với các hoạt động giao lưu, biểu diễn, chụp ảnh và theo dõi chương trình qua màn hình lớn. Cách sử dụng khái niệm “fandom” vốn phổ biến trong văn hóa thần tượng để nói về cộng đồng những người yêu nước cho thấy một phương thức truyền thông mới. Đó là đưa tinh thần dân tộc đến gần giới trẻ bằng chính ngôn ngữ, thói quen và hình thức tương tác của họ.
Mùa đầu tiên của “Tổ quốc trong tim” tại Mỹ Đình từng thu hút hơn 50.000 khán giả trực tiếp và hàng triệu lượt theo dõi trên các nền tảng. Việc đưa mùa thứ hai đến TP. Hồ Chí Minh cho thấy chương trình đang được xây dựng như một thương hiệu văn hóa quốc gia có khả năng dịch chuyển, kết nối các vùng miền và tạo ra cộng đồng công chúng rộng lớn.
Tuy nhiên, giá trị của một “concert quốc gia” không chỉ nằm ở kích thước sân khấu, số lượng nghệ sĩ hay hiệu ứng công nghệ. Quy mô chỉ thật sự có ý nghĩa khi nó nâng đỡ được câu chuyện và cảm xúc. Trong “Tổ quốc trong tim”, những khoảnh khắc được nhớ đến nhiều nhất có lẽ không chỉ là lúc ánh sáng rực rỡ nhất hay khi những khúc ca hào hùng nhất cất lên, mà còn là khi hàng vạn người đứng hát Quốc ca dưới mưa; khi một cựu tù Phú Quốc kể về lá cờ được vẽ bằng máu hay khi hình ảnh người mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Thứ được tái hiện trên sân khấu, cùng nhiều khoảnh khắc ấn tượng khác.
Màn pháo hoa nghệ thuật kéo dài 15 phút khép lại chương trình, thắp sáng bầu trời TP. Hồ Chí Minh và đẩy cảm xúc của khán giả lên cao. Nhưng phía sau vẻ rực rỡ ấy là một thông điệp giản dị rằng hòa bình hôm nay được tạo nên từ những hi sinh của quá khứ và cần được gìn giữ bằng trách nhiệm của các thế hệ hiện tại.
Cơn mưa tối 23/8/2026 có thể là một thử thách ngoài dự kiến, nhưng lại góp phần tạo nên hình ảnh giàu sức biểu tượng cho chương trình. Trong mưa, những lá cờ vẫn tung bay, những bước chân vẫn tiến đều và tiếng hát của hàng chục nghìn người vẫn vang lên. Khi ấy, thông điệp “Tổ quốc chẳng ở đâu xa, Tổ quốc là ở trong tim mỗi người” không còn chỉ là khẩu hiệu của một đêm diễn, mà trở thành một cảm nghiệm được chia sẻ giữa hàng vạn con người.
HÀ THANH VÂN