.ĐÀO AN DUYÊN
“Vậy là hải trình huấn luyện đi biển đường dài cho học viên cấp phân đội kết hợp đối ngoại quân sự năm 2025 của “cánh buồm hữu nghị - 286 Lê Quý Đôn” đang ở những hải lí cuối cùng. Trong gần một tháng qua, học viên khóa 66, Tiểu đoàn 5 chúng tôi đã tiếp thu được rất nhiều bài học, rất nhiều kiến thức thực tế bổ ích. Từ những bài học trên cabin hành trình, xuống tới khoang máy dưới vạch mớn nước; từ những bài học về nghiệp vụ lễ tân đối ngoại đến văn hóa ứng xử đối nội, đối ngoại khi tham gia giao lưu với Hải quân các nước bạn; từ những bài học về tác phong của người chỉ huy, bài học về trách nhiệm của trưởng ngành, trưởng bộ phận, cán bộ tàu trong các tình huống sự cố trên biển, tất cả đã giúp chúng tôi trau dồi thêm kiến thức, kĩ năng để hoàn thiện bản thân hơn nữa và sẵn sàng, tự tin làm chủ những con tàu hiện đại của Hải quân nhân dân Việt Nam”.Đó là những dòng cảm nhận của một chàng trai thuộc thế hệ gen Z, Phạm Cao Long, được ghi trong Nhật kí hải trình trên con tàu buồm 286 - Lê Quý Đôn. Long là học viên năm cuối thuộc lớp KĐ26, Đại đội 2, Tiểu đoàn 5, Học viện Hải quân (đứng chân tại phường Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa). Biết đoàn chúng tôi gồm toàn những nhà văn, nhà thơ đến thăm đơn vị, Long không giấu được sự hào hứng khi nói về những dòng nhật kí được ghi trong hải trình đầu tiên vẫn còn đọng đầy dư âm mà mình vừa tham gia. Là học viên đạt nhiều thành tích nổi trội trong học tập, rèn luyện cũng như tham gia các phong trào: giải Ba cuộc thi Tuổi trẻ sáng tạo trong Quân đội lần thứ 25; giải Ba hùng biện Hội thi Olympic các môn khoa học Mác - Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh và nhận thức chính trị - xã hội cấp toàn quân; giải C giải thưởng Nguyễn Phan Vinh của Quân chủng Hải quân; giải Nhất cuộc thi Sáng tạo Khoa học và Công nghệ cho cán bộ, giảng viên trẻ và học viên cấp học viện… Được tham gia hải trình thực hiện nhiệm vụ đối ngoại với Hải quân các nước Trung Quốc và Philippines, kết hợp huấn luyện đi biển đường dài năm 2025 trên tàu buồm 286 - Lê Quý Đôn, đối với Phạm Cao Long là một món quà quý giá. Đó là sự khởi đầu, đặt nền móng vững chắc cho những hải trình gắn với biển sau này, khi Long hoàn thành khóa học.
Nếu Phạm Cao Long còn nhiều bỡ ngỡ với cảm xúc lần đầu vượt sóng khi đang còn là học viên chưa hoàn thành khóa học, thì với Thiếu tá Đoàn Tử Nguyên Ngọc, Thuyền trưởng 286 - Lê Quý Đôn, một chàng trai thế hệ 9x đời đầu, đã gắn bó cùng con tàu tròn 10 năm kể từ hải trình đầu tiên đưa tàu từ Ba Lan an toàn về cập cảng Nha Trang. Nước da nhuốm màu nắng gió biển khơi rắn rỏi, ánh mắt tinh anh và gương mặt cương nghị nhưng thật thân thiện, Ngọc chia sẻ về hải trình đưa tàu buồm 286 - Lê Quý Đôn từ nhà máy đóng tàu tại Ba Lan về nước trong hành trình kéo dài 126 ngày đêm. Toàn bộ kíp tàu gồm 30 người, kíp giảng viên 10 người, và 10 chuyên gia nước bạn đã vượt qua hơn 18.000 hải lí đầy sóng gió, qua nhiều đại dương, vượt qua 4 cơn bão và hơn 11 trận áp thấp nhiệt đới, luôn trong trạng thái phải bảo quản tàu ở tình trạng như mới xuất xưởng để thực hiện công tác bàn giao khi về đến Việt Nam. Đoàn Tử Nguyên Ngọc khi ấy trong kíp giảng viên theo học và trải nghiệm thực tế để về làm công tác giảng dạy tại Khoa Hàng hải của Học viện. Thế rồi duyên nợ với con tàu, sau một năm làm giảng viên, Ngọc quay trở lại tàu với cương vị thuyền phó, và từ năm 2023 được cấp trên tin tưởng giao phó, Ngọc đã đảm nhận vai trò thuyền trưởng. Bằng bản lĩnh của tuổi trẻ, Ngọc đã cùng đồng đội đưa con tàu vượt qua nhiều hải trình với rất nhiều kỉ niệm đáng nhớ được ghi dấu trong cuộc đời thủy thủ. Tròn một thập kỉ qua, Ngọc và đồng đội đã góp phần đưa tàu buồm 286 - Lê Quý Đôn trở thành hình ảnh quen thuộc của Học viện Hải quân, của Quân chủng Hải quân Việt Nam trên Quân cảng Nha Trang cũng như các hải trình xuyên qua các đại dương đến các nước bạn.
Sau hải trình đưa tàu từ Ba Lan về (đó là hải trình dài nhất trong cuộc đời Ngọc cho đến bây giờ), Đoàn Tử Nguyên Ngọc cùng kíp tàu đã lênh đênh trên nhiều hải trình khác. Kỉ niệm đáng nhớ nhất là chuyến công tác đến Indonesia và Brunei năm 2024. Chuyến đi vượt qua vùng Biển Đông và biển Java, một hành trình mới lạ với Ngọc và kíp tàu. Hành trình này cũng rất dài, trải qua 12 ngày đêm, chỉ có duy nhất ngày đầu tiên trời lặng sóng êm, còn lại tất cả những ngày sau đó sóng to gió lớn, cấp 6-7, có lúc lên đến cấp 8-9. Do đặc trưng của thuyền buồm rất dễ bắt gió nên Ngọc và đồng đội không khỏi lo lắng, luôn trong tình trạng căng thẳng và sức khỏe giảm sút do sóng gió lớn. Cho đến tận đêm trước khi cập cảng vào Indonesia, tàu phải thả neo ngoài Vịnh để chờ, cũng trong tình trạng sóng gió rất phức tạp. Do không quen địa hình, anh em kíp tàu phải túc trực xuyên đêm, thường xuyên vận hành máy móc, thả nhổ neo kịp thời để đảm bảo an toàn cho ngày hôm sau cập cảng… Với Ngọc, đó là một đêm thật dài, với bao cảm xúc đan xen. Cuối cùng thì chuyến công tác đã hoàn thành tốt đẹp sau rất nhiều nỗ lực.
Nhắc đến Đoàn Tử Nguyên Ngọc, chỉ huy các cấp cũng như đồng đội đều dành hết lời ngợi khen và tự hào về một sĩ quan trẻ đầy bản lĩnh, quả cảm và thực sự tài năng. Chúng tôi đã hình dung Ngọc tựa như điểm sáng giữa biển khơi thăm thẳm một màu xanh. Với những cống hiến của mình cho Quân chủng, cho Học viện, nhiều năm liền, Ngọc đã được được vinh danh, được các cấp trao tặng Bằng khen và các danh hiệu thi đua khác. Đó là sự ghi nhận và khích lệ những đóng góp của một thuyền trưởng, mà tương lai như cánh buồm căng tràn sức trẻ ngày ngày Ngọc cùng đồng đội căng lên giữa sóng gió biển khơi.
Bước chân lên tàu buồm 286 - Lê Quý Đôn, có lẽ không chỉ riêng đoàn chúng tôi, mà tất cả mọi người đều có chung ấn tượng vô cùng tốt đẹp với Trung úy Nguyễn Lê Hữu Phước, chính trị viên của tàu. Có lẽ với nhiệm vụ chuyên trách về chính trị tư tưởng của cán bộ chiến sĩ, nên ở Phước toát ra sự điềm đạm, sâu sắc và tinh tế, mặc dù còn rất trẻ (Phước sinh năm 2000). Vóc dáng thư sinh, tốt nghiệp Trường Sĩ quan Chính trị, về Học viện công tác chưa đầy 1 năm, mọi thứ đều lạ lẫm với Phước. Khó khăn nhất có lẽ là việc thực hiện bảng bố trí thao tác buồm, phải leo lên những cột buồm cao hơn 40m giữa sóng gió. Cảm giác vừa lo lắng, vừa tự hào, vừa đầy trách nhiệm. Chúng tôi nghe nói rằng lính hải quân lãng mạn hơn ở các quân, binh chủng khác, bởi đặc thù công việc. Họ có những khoảng lặng, đó là những chuyến lênh đênh trên biển, tách mình khỏi nhịp sống thường nhật và thường xuyên tiếp xúc với sóng nước biển khơi. Phước chính là minh chứng cho những điều tai nghe ấy. Trò chuyện với chúng tôi về những hải trình kéo dài hàng tháng trời trên biển, không có sóng điện thoại, cuộc sống bên ngoài tách biệt hẳn, chỉ còn con tàu là mái nhà, thật nhỏ bé giữa trùng khơi bao la sóng biếc. Đó là lúc Phước và đồng đội, ngoài nhiệm vụ, nghỉ ngơi thì dành thời gian đọc sách, trau dồi tiếng Anh, tự học và nghiên cứu thêm về chuyên môn nghiệp vụ. Những chàng lính trẻ không quên phút giây thư thái nhìn ngắm vẻ đẹp biển khơi vào những thời khắc khác nhau, đắm chìm vào những khoảnh khắc bình minh ló rạng hay hoàng hôn buông trên mặt biển.
Một điểm chung, nổi bật ở các chàng lính trẻ mà ai cũng nhận thấy, đó là tinh thần trách nhiệm rất cao, toàn tâm toàn ý với công việc. Với Phạm Cao Long, đó là mong ước sớm hoàn thành thật tốt khóa học để được đem những kiến thức đã được tiếp thu ở trường lớp phục vụ quân đội. Với Nguyễn Lê Hữu Phước, đó là luôn đặt trách nhiệm của một chính trị viên lên trên hết, được làm cùng, ở cùng, ăn cùng, đồng hành cùng bộ đội của mình để thấu hiểu, từ đó xây dựng niềm tin cho tập thể, tiếp tục hành trình thực hiện khao khát làm chủ biển khơi, làm chủ những cơn sóng dữ. Với Đoàn Tử Nguyên Ngọc, ngoài trách nhiệm của người chèo lái con tàu luôn an toàn và đúng hướng, anh còn luôn ý thức xây dựng và giữ gìn hình ảnh người lính Hải quân Việt Nam. Ngọc luôn tâm niệm, mỗi lần thực hiện những chuyến đối ngoại quân sự với các nước bạn, chính là một lần đem hình ảnh của người lính Hải quân, của đất nước và con người Việt Nam đến với bè bạn năm Châu. Trên các hải trình, những người lính trẻ vẫn vừa hoàn thành nhiệm vụ, vừa tự học, tự trau dồi thêm kiến thức, kĩ năng để phát triển bản thân, thích nghi với thời đại mới. Không khỏi xúc động và tự hào khi được biết, tất cả kíp tàu 286, gồm từ chỉ huy cho đến phục vụ đều có thể giao tiếp tốt bằng tiếng Anh với bạn bè quốc tế. Nhiều người tự học thêm văn bằng Cử nhân Ngôn ngữ Anh, có người đạt trình độ IELTS 6.0…
Nhận định về lớp cán bộ trẻ của Học viện Hải quân, Chuẩn Đô đốc Nguyễn Hữu Thoan - Chính ủy Học viện, tin tưởng rằng, họ là lực lượng kế cận tài năng, hoàn toàn có thể đáp ứng được những yêu cầu nhiệm vụ của công việc trong thời kì hội nhập. Từ bước đầu, sau khi tiếp nhận chuyển giao kĩ thuật từ phía chuyên gia nước ngoài, giờ đây, Học viện đã có thể tự đào tạo cán bộ trẻ, đáp ứng được nội dung các công việc khác nhau trên tàu buồm 286.
Bằng trí tuệ và bản lĩnh của tuổi trẻ, các chàng trai Học viện Hải quân nói chung, kíp tàu 286 Lê Quý Đôn nói riêng đang viết tiếp những hải trình mà thế hệ đi trước đã tạo tiền đề. Vừa kế thừa, vừa sáng tạo, những hải trình mới vẫn đang tiếp diễn, đầy bản lĩnh nhưng không kém phần lãng mạn, mê say. Đó thực sự là những hải trình truyền cảm hứng và có sức lay động trên vạn dặm biển khơi.
Rời tàu buồm 286 Lê Quý Đôn trong một ngày nắng sóng sánh óng vàng trên biển Nha Trang, bước chân chúng tôi như còn mãi bâng khuâng với những vần thơ rắn rỏi của Phạm Cao Long: Chí lớn vươn khơi giàu khát vọng/ Tuổi trẻ nhiệt huyết ngàn ước mong/ Mai này sóng vỗ ngời trang sử/ Trí trai đất Việt sáng Thăng Long!.
ĐÀO AN DUYÊN