Thơ Vladimir Nabokov

Thứ Hai, 04/02/2019 00:04

Thơ Vladimir Vladimirovich Nabokov (1899 - 1977)

Vladimir Nabokov đã sáng tác nhiều thơ trước khi trở thành một nhà văn nổi tiếng. Trong cuốn tự truyện của mình Nói, kí ức (Speak, Memory, 1967) ông viết “Mùa hè năm 1914… khi sự xúc động dữ dội của những câu thơ đầu tiên nhập vào tôi”. Còn trong lời giới thiệu của cuốn Thơ và những vấn đề (Poems and Problems, 1970) ông kể lại: “Một số lượng đều đặn của những bài thơ bắt đầu ứa ra từ tôi trong những năm tuổi trẻ, từ hơn nửa thế kỉ trước…”. Những bài thơ của Nabokov lần đầu tiên xuất hiện trong tuyển tập thơ Stikhi (1916) trong thời gian gia đình ông vẫn còn ở Nga. Sau Cách mạng Tháng Mười, năm 1919, khi cùng gia đình di cư đến Tây Âu, Nabokov tiếp tục viết và xuất bản những bài thơ của mình trên các tạp chí bằng tiếng Nga mà bố của ông là biên tập viên. Vào tháng 12 năm 1922, 36 bài thơ của ông đã được đưa vào Tuyển tập (The Cluster), và tháng 1 năm 1923, 156 bài thơ khác của ông được đăng trên tạp chí The Empyrean Path.

Khi Chiến tranh Thế giới lần 2 xảy ra, Nabokov cùng gia đình sang Mĩ. Năm 1952 ông cho ra đời tập thơ mỏng: Stikhotvoreniia 1929 - 1951 với 15 bài thơ tiếng Nga được viết trong giai đoạn 1930 - 1940. Năm 1959 ra tập Thơ (Poems) với 14 bài được viết bằng tiếng Anh (đã được đăng trên tờ NewYorker). 14 bài thơ này được xuất bản lại trong tập Thơ và Những vấn đề (1970) cùng với 39 bài thơ Nga mà Nabokov đã dịch cho tạp chí. Tới năm 1979, tức hai năm sau khi ông mất, những bài thơ đó được tái xuất bản trong tuyển tập các bài thơ Nga khác, với tựa đề đơn giản Stikhi hoặc Poems.

Ba bài thơ dưới đây của Nabokov được chọn dịch từ cuốn Vladimir Nabokov, Thơ tuyển (Vladimir Nabokov, Selected Poems (2012) do Thomas Karshan biên soạn, xin giới thiệu cùng bạn đọc.

(Lời giới thiệu có tham khảo từ cuốn Vladimir Nabokov, Selected Poems do Thomas Karshan chủ biên (2012) – Nd.)

Cho tuổi trẻ của tôi

Chúng ta đã từng tin chắc rằng, anh và em, trong một tồn tại

thống nhất; nhưng giờ đây anh liếc nhìn lại - thì

thật kinh ngạc - sao mà khách quan, sao mà hư ảo trong

cách mà em trở thành, tuổi trẻ của anh

 

Khi ai đó để ý, giống như một lớp sương khói của

một con sóng giữa em và anh, giữa chỗ cạn và chỗ

chết đuối - hoặc anh thấy con đường lùi xa, và em

từ phía sau khi em nhấn pedal đạp thẳng vào hoàng hôn

 

Em không còn là anh nữa, em là một phác thảo, một đề tài

của bất kì chương sách đầu tiên nào - nhưng đã bao lâu chúng ta tin

trong sự liền mạch của con đường từ hẻm núi ẩm ướt

đến hoa thạch thảo trên núi.

 

Hành hình

Vào những đêm nào đó khi tôi nằm xuống

chiếc giường của tôi bắt đầu trôi về nước Nga

lúc này tôi đang bị dẫn tới một khe núi,

tới một khe núi để bị giết

 

Tôi đi bộ - trong bóng tối, từ một chiếc ghế

nơi chiếc đồng hồ và những que diêm nằm

tiến vào mắt tôi, như mõm súng kiên định,

mặt đồng hồ phát sáng nhìn chằm chằm

 

Dùng hai bàn tay che ngực và cổ -

nó sẽ nổ tung ngay lập tức, bây giờ!

tôi không dám nhìn đi chỗ khác

khỏi cái đường tròn lửa vô tri

 

Tiếng tích tắc của đồng hồ kết nối

với ý thức đóng băng

sự bảo hộ may mắn

tôi giành lại được từ nỗi lưu vong

 

Nhưng ước gì hỡi em, trái tim tôi,

rằng tất cả điều đó là sự thực:

nước Nga, những vì sao, đêm hành hình

và khe núi những chùm hoa rơi ngập.

 

Tiếng êm

Trong thị trấn ven biển, vào một đêm

có những đám mây sà thấp và mỏi mệt, em mở

cánh cửa - từ xa

những tiếng thì thầm tràn ra

 

Nào lắng nghe thật kĩ và nhìn rõ

âm thanh của sóng biển thở trên đất liền,

che chở trong đêm

những linh hồn đang lắng nghe

 

Cuối ngày dài biển rì rào câm bặt

mà giờ đây ngày tháng tự nhiên trôi

(phát tiếng kêu leng keng

như cốc rỗng trên kệ kính)

 

Và một lần nữa giữa sự im lặng mất ngủ

mở cánh cửa sổ, rộng hơn, rộng hơn,

và với biển cả em cô đơn

trong một thế giới mênh mông và điềm tĩnh

 

Không phải tiếng biển… vẫn là đêm

tôi nghe thấy một thanh âm vang dội khác:

tiếng êm ái của tổ quốc tôi

hơi thở và nhịp đập con tim đất nước.

 

NGUYỄN THỊ THÚY HẠNH

dịch từ bản tiếng Anh

VNQD
Thống kê
Bài đọc nhiều nhất
Nhân vật "Vườn Maria" và số phận của họ

Nhân vật "Vườn Maria" và số phận của họ

Tôi đến nước Đức được hai năm thì nước này thống nhất. Rồi tôi thất nghiệp, khi nhà máy Cộng hoà dân chủ Đức được bán cho Ấn Độ.

Về hai nguyên mẫu và ba nhân vật của "Vương quốc mộng mơ"

Về hai nguyên mẫu và ba nhân vật của "Vương quốc mộng mơ"

Hầu hết truyện ngắn có nhân vật là người; nếu là con vật, đồ vật thì phải có tính cách và chính tính cách làm chúng trở thành nhân vật. Ông già và biển cả của Hemingway có hai nhân vật: ông già đánh cá và con cá kiếm. Có những truyện ngắn xuất hiện đến hàng chục nhân vật. (NGUYỄN TRƯỜNG)

Người trong Ngôi nhà xưa bên suối

Người trong Ngôi nhà xưa bên suối

Tôi viết truyện ngắn Ngôi nhà xưa bên suối trong khoảng thời gian gần một tháng, là thời gian kí ức thì gần cả cuộc đời. Không chỉ với ai theo nghiệp văn chương, khi có tuổi hình như con người ta hay sống với hoài niệm. Đời buồn, vui ai chẳng từng, nhưng dù thế nào cũng đều thành vốn sống, chắp cánh ước mơ, hay giúp an ủi lòng mỗi khi cô quạnh. (CAO DUY SƠN)

Cám ơn anh bán giày

Cám ơn anh bán giày

Thực tế, bọn bán sách tránh xa bọn bán giày, vì không cùng “phân khúc thị trường”. Nhưng hề gì? Làm nhà văn thật sướng, nhặt anh bán sách nhét vào cạnh anh bán giày, thế là thành truyện. Gì chứ nghề bán sách mình có đầy kinh nghiệm... (TÔ HẢI VÂN)