Gắn bó với công tác giáo dục, đào tạo tại Trường Sĩ quan Chính trị, Thượng tá Lê Thị Huyền, Chủ nhiệm Bộ môn, Khoa Văn hóa - Ngoại ngữ, không chỉ được biết đến là giảng viên trực tiếp giảng dạy môn Lịch sử dân tộc và Cơ sở văn hóa Việt Nam, mà còn là người dành nhiều tình cảm cho Nhà trường, người lính và các thế hệ học viên qua những vần thơ dung dị, giàu cảm xúc. Qua thơ của cô, hình ảnh người chính trị viên được phác họa không bằng những khái niệm khô cứng mà bằng những việc làm cụ thể, những phẩm chất gần gũi và trên hết là một trái tim biết yêu thương, sẻ chia với bộ đội.
Thượng tá Lê Thị Huyền bên các học viên Trường Sĩ quan Chính trị.
Từ giảng đường đến những vần thơ
Nhiều năm gắn bó với giảng đường Trường Sĩ quan Chính trị, Thượng tá Lê Thị Huyền có điều kiện đồng hành cùng nhiều thế hệ học viên trong học tập, rèn luyện. Trên bục giảng, cô truyền đạt kiến thức về lịch sử, văn hóa dân tộc; đồng thời góp phần bồi dưỡng cho học viên tình yêu quê hương, đất nước, niềm tự hào về truyền thống và ý thức trách nhiệm của người sĩ quan chính trị. Những điều mắt thấy, tai nghe, những câu chuyện về người lính và mái trường dần trở thành chất liệu tự nhiên trong sáng tác của cô.
Trong bài thơ Hương lính, hình ảnh người học viên được bắt đầu từ những không gian thân thuộc: sân trường, giảng đường, thao trường. Tháng năm hoa phượng nở /Rực rỡ khoảng sân trường/ Giảng đường khi chiều buông/ Thoảng đâu đây hương lính. Hương lính ấy được kết tinh từ tuổi trẻ, màu áo xanh và những năm tháng học tập, rèn luyện dưới mái trường. Thao trường chăm rèn luyện/ Hương lính đượm bốn mùa/ Giảng đường trang sách mở/ Nuôi dưỡng nghìn ước mơ. Qua đó, quá trình trưởng thành của người học viên hiện lên vừa có tri thức, vừa có bản lĩnh, ý chí và trách nhiệm.
Theo Đại tá Trần Minh Điệp, Phó chủ nhiệm Khoa Văn hóa - Ngoại ngữ: “Thơ của đồng chí Lê Thị Huyền có một nét riêng là luôn xuất phát từ những điều rất gần gũi trong đời sống giảng dạy, học tập và rèn luyện của Nhà trường. Qua những hình ảnh bình dị, đồng chí đã chuyển tải tình cảm của người thầy đối với học viên, đồng thời làm nổi bật những phẩm chất cần có của người cán bộ chính trị. Đó là sự kết hợp giữa tri thức, bản lĩnh, trách nhiệm với sự gần gũi, chân thành và tình yêu thương đồng chí, đồng đội”.
Phác họa người chính trị viên từ những việc cụ thể
Nếu Hương lính ghi lại thanh xuân dưới mái trường thì Chính trị viên đa tài lại trực tiếp phác họa hình ảnh người cán bộ chính trị qua những công việc thường ngày. Trong thơ Lê Thị Huyền, người chính trị viên có thể là “bí thư” tận tâm, “thủ lĩnh đoàn” nhiệt huyết, “tuyên truyền viên” sắc bén; khi cần lại trở thành “họa sĩ”, “ca sĩ”, “diễn viên” hay “bình luận viên”. Cách thể hiện có phần dí dỏm nhưng cho thấy yêu cầu toàn diện đối với người cán bộ chính trị trong thực tiễn đơn vị.
Đằng sau những “nghề tay trái” ấy là yêu cầu quan trọng hơn: người chính trị viên phải biết lắng nghe và thấu hiểu bộ đội. “Biết lắng nghe, biết chia sẻ bao điều/ Thầm kín ẩn sâu nơi trái tim người lính”. Bởi muốn làm tốt công tác tư tưởng, trước hết phải gần gũi, hiểu bộ đội, biết chia sẻ để xây dựng sự đồng thuận, đoàn kết. Mục đích cuối cùng là “Gắn kết bên nhau thêm thắm tình đồng chí/Nuôi dưỡng tâm hồn, thêm vững vàng ý chí”.
Không chỉ nhấn mạnh năng lực, Trái tim người chính trị viên đi sâu vào phẩm chất của người cán bộ. Theo tác giả, để trở thành một chính trị viên tốt, bên cạnh kiến thức và bản lĩnh còn cần “một trái tim, một tấm lòng ấm áp/ Một tình thương ẩn sâu nơi đáy mắt”. Đó là sự quan tâm đến hoàn cảnh gia đình, nỗi nhớ quê hương, những nhọc nhằn sau giờ huấn luyện và cả những tâm tư khó nói thành lời. Hình ảnh “Một bàn tay ấm áp lúc đông về/ Khẽ đặt nhẹ lên đôi vai chiến sĩ” gợi lên một quan niệm giản dị mà sâu sắc: cán bộ chính trị không chỉ tuyên truyền, giáo dục, tổ chức mà còn phải biết động viên, chia sẻ, chăm lo đời sống tinh thần của bộ đội.
Từ mái trường đến những nơi gian khó
Tình cảm của Thượng tá Lê Thị Huyền dành cho học viên còn thể hiện rõ trong Tiến bước. Thời khắc tốt nghiệp, sau năm năm học tập, rèn luyện, người học viên mang theo hành trang trở về đơn vị: Cây súng với cây đàn/ Là hành trang tiến bước. Từ mái trường, họ về các quân khu, quân đoàn, quân binh chủng, đến những miền biên giới, biển đảo của Tổ quốc. Lời thơ như lời tiễn, đồng thời là niềm tin của người thầy dành cho học trò: Chẳng so bì sau trước/ Chẳng sợ những gian truân/Đời lính vốn phong trần/Nhận về mình phần khó.
Thượng sĩ Hoàng Minh Quân, học viên lớp CT28I, Tiểu đoàn 6, chia sẻ: “Qua những bài thơ của cô Huyền, em cảm nhận hình ảnh người chính trị viên không chỉ là người có kiến thức, bản lĩnh mà còn phải gần gũi, biết lắng nghe và chia sẻ với bộ đội. Những câu thơ về mái trường, thao trường khiến chúng em hiểu hơn giá trị của những năm tháng học tập, rèn luyện hôm nay, từ đó có thêm động lực phấn đấu, sẵn sàng nhận và hoàn thành nhiệm vụ ở bất cứ nơi đâu”.
Lưu giữ truyền thống, thanh xuân người lính bằng thơ
Tình yêu học viên trong thơ Lê Thị Huyền gắn liền với tình yêu Nhà trường. Trong Hành trình 50 mùa xuân, chặng đường xây dựng, trưởng thành của Trường Sĩ quan Chính trị được nhìn qua hình ảnh các thế hệ cán bộ, giảng viên, học viên. Đó là những năm tháng gian khó nhưng giàu ý chí: Sáng bục giảng, chiều thao trường nắng đổ/ Ngọn đèn đêm soi tỏ bóng dáng thầy. Từ những ngày tháng ấy, Nhà trường từng bước trưởng thành, không ngừng nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ.
Trong dòng chảy 50 năm, hình tượng người chính trị viên tiếp tục được tác giả khắc họa: Năm mươi năm chung sức tạc dáng hình/ Người chính trị viên công bình, thân thiết/ Gương mẫu, ân cần, chân thành, nhiệt huyết. “Dáng hình” ấy không tự nhiên mà có, mà là kết quả của quá trình giáo dục, đào tạo, rèn luyện và trưởng thành; là sự tiếp nối những giá trị được các thế hệ Nhà trường dày công vun đắp.
Điểm gặp gỡ trong các sáng tác của Thượng tá Lê Thị Huyền là hình ảnh Nhà trường luôn gắn với con người. Hương lính lưu giữ những năm tháng tuổi trẻ; Chính trị viên đa tài cho thấy yêu cầu toàn diện của cán bộ chính trị; Trái tim người chính trị viên nhấn mạnh sự thấu hiểu, sẻ chia; Tiến bước gửi gắm niềm tin vào những học viên ngày tốt nghiệp; còn Hành trình 50 mùa xuân đặt tất cả trong dòng chảy truyền thống của Nhà trường. Qua đó, một quan niệm nhất quán được thể hiện: người chính trị viên phải có tri thức, bản lĩnh, trách nhiệm và tình thương; vừa vững vàng về chính trị, vừa gần gũi với bộ đội.
Với Thượng tá Lê Thị Huyền, thơ không thay thế bài giảng mà là một cách khác để lưu giữ những điều cô chứng kiến, cảm nhận trong nhiều năm gắn bó với Nhà trường. Những sân trường, giảng đường, thao trường; những ngày tốt nghiệp, chia tay; những thế hệ học viên từ mái trường tỏa đi khắp các đơn vị... tất cả trở thành chất liệu cho những vần thơ: Ngày xa trường, trong ta/ Hương hoa lính thoảng qua/ Mà đậm đà, nhớ mãi.
Bằng những vần thơ giản dị, Thượng tá Lê Thị Huyền đã góp phần lưu giữ một phần đời sống, truyền thống và thanh xuân của Trường Sĩ quan Chính trị; đồng thời phác họa hình ảnh người chính trị viên từ một góc nhìn giàu tình cảm. Đó là người cán bộ được tôi luyện từ giảng đường và thao trường, trưởng thành trong thực tiễn, vững vàng về bản lĩnh, tận tụy với nhiệm vụ và luôn có một trái tim biết yêu thương, sẻ chia với đồng chí, đồng đội. Đó cũng là “dáng hình” mà những người thầy, người cô hôm nay đang góp phần vun đắp cho mỗi học viên dưới mái trường đào tạo cán bộ chính trị của Quân đội...
TUẤN HẢI - NGUYỄN THUỶ
VNQD