Trong suốt chiều dài lịch sử vẻ vang của Quân đội nhân dân Việt Nam, Binh chủng Đặc công luôn ngời sáng như một biểu tượng của ý chí kiên cường, mưu trí táo bạo và những chiến công hiển hách. Góp phần quan trọng vào bề dày truyền thống vẻ vang ấy là hình ảnh và sự cống hiến bền bỉ, tận tụy của các thế hệ tướng lĩnh, cán bộ chủ chốt của Binh chủng. Tiêu biểu về sự kế tục trong số đó là Thiếu tướng Trịnh Xuân Chuyền - nguyên Bí thư Đảng ủy, Chính ủy Binh chủng Đặc công.
Trước khi đảm nhận trọng trách Bí thư Đảng ủy, Chính ủy Binh chủng Đặc công vào năm 2011, Thiếu tướng Trịnh Xuân Chuyền đã trải qua một chặng đường dài tôi luyện qua thực tiễn chiến đấu và công tác cơ sở. Hành trình ấy đã bồi đắp cho ông sự thấu cảm sâu sắc với tâm tư của người lính đặc công cũng như đặc thù huấn luyện vô cùng khắc nghiệt của lực lượng. Trưởng thành từ người chiến sĩ trực tiếp cầm súng, bước lên giảng đường đại học, rồi miệt mài trên bục giảng với tư cách là giáo viên bộ môn Tâm lý - Giáo dục quân sự tại trường sĩ quan thuộc Quân chủng Phòng không - Không quân, ông tích lũy được một vốn sống và tri thức phong phú. Bằng năng lực vượt trội, ông tham gia công tác tuyển sinh quân sự và được cấp trên tín nhiệm bổ nhiệm làm Trưởng ban Tuyên huấn Trường Trung cao cấp Phòng không (1987). Năm 1993, sau khi tốt nghiệp xuất sắc khóa học tại Học viện Chính trị - Quân sự, ông được điều động về Phòng Kế hoạch Tổng hợp thuộc Văn phòng Tổng cục Chính trị. Qua từng nấc thang quân ngũ, ông đã tôi giũa bản lĩnh vững vàng cùng bề dày kinh nghiệm sắc bén về công tác Đảng, công tác chính trị trong môi trường quân sự đặc thù.
Với xuất phát điểm chuyên sâu tại cơ quan tham mưu chiến lược về công tác Đảng, công tác chính trị trong Quân đội nhân dân Việt Nam, ông đã rèn giũa được những phẩm chất cốt lõi: sự thận trọng, tỉ mỉ, trung thực, tính nguyên tắc cao cùng ý thức đoàn kết, thống nhất. Đó chính là bệ phóng vững chắc để ông hoàn thành xuất sắc chức trách, nhiệm vụ của Trưởng phòng Kế hoạch - Tổng hợp, Văn phòng Tổng cục Chính trị - một trung tâm phối hợp hiệp đồng, đáp ứng được yêu cầu lãnh đạo, chỉ đạo của cấp trên.
Thiếu tướng Trịnh Xuân Chuyển.
Trước khi được điều động về Binh chủng Đặc công, ông từng giữ chức vụ Phó Chánh Văn phòng Tổng cục Chính trị, Phó Chỉ huy trưởng về Chính trị Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Quảng Ninh (thuộc Quân khu 3). Dấu ấn nổi bật trong giai đoạn này là sau hơn 10 năm công tác tại cơ quan tham mưu chiến lược, chuyên trách về công tác Đảng, công tác chính trị và công tác kế hoạch tổng hợp, ông có điều kiện đi sâu sát thực tiễn để học hỏi và tích lũy thêm nhiều kinh nghiệm quý báu. Từ việc chỉ đạo sát sao công tác quân sự địa phương, xây dựng khu vực phòng thủ gắn với phát triển kinh tế - xã hội ở vùng biên cương Đông Bắc của Tổ quốc, ông đã để lại nhiều dấu ấn đậm nét. Thành tựu nổi bật nhất ở giai đoạn này là lực lượng vũ trang tỉnh Quảng Ninh đã phối hợp chặt chẽ với các đơn vị quân đội đóng chân trên địa bàn tích cực đi đầu hưởng ứng phong trào của địa phương trong việc chung tay "xóa nhà tạm, nhà dột nát" cho đồng bào nghèo tại các huyện Bình Liêu, Ba Chẽ, Hải Hà... Kết quả thiết thực này đã được Đảng bộ, chính quyền và nhân dân địa phương đánh giá cao và ghi nhận, ngợi khen.
Thiếu tướng Trịnh Xuân Chuyền sinh năm 1955, tại Lạng Giang, Bắc Giang - nay thuộc tỉnh Bắc Ninh. Một vùng quê từ ngàn xưa vốn mang trong mình một cốt cách đặc biệt: vừa tinh tế, hào hoa trong nghĩa tình đượm nồng, lại vừa kiên trung, bất khuất trước mọi bão giông lịch sử. Khi bước vào hàng ngũ lãnh đạo Bộ Tư lệnh Binh chủng, mọi quyết sách và chỉ đạo của ông đều mang hơi thở thực tiễn sâu sắc, hướng thẳng vào đời sống của đơn vị, giải quyết đúng những trăn trở, vướng mắc từ cơ sở. Qua đó, ông góp phần tạo sự đồng thuận, đoàn kết và thống nhất cao trong lãnh đạo, chỉ huy cũng như toàn thể cán bộ, chiến sĩ trong Binh chủng và lực lượng đặc công toàn quân.
Trong giai đoạn 2011 - 2015, trên cương vị Bí thư Đảng ủy, Chính ủy Binh chủng, Thiếu tướng Trịnh Xuân Chuyền đã cùng tập thể Bộ Tư lệnh và các cơ quan tham mưu cho Bộ trưởng Bộ Quốc phòng ban hành Thông tư 60, trong đó xác định: Binh chủng Đặc công là đơn vị đầu ngành chống khủng bố toàn quân. Một nhiệm vụ mới đầy nặng nề nhưng cũng là dấu mốc nâng tầm vị thế, vai trò, trách nhiệm của Binh chủng, đáp ứng yêu cầu chiến lược trong giai đoạn phát triển mới.
Hướng tới kỷ niệm 45 năm ngày truyền thống Binh chủng Đặc công (19/3/2012), dựa trên thành quả phấn đấu bền bỉ trong suốt chặng đường xây dựng, chiến đấu và trưởng thành của toàn lực lượng với những đóng góp thiết thực qua các hành trình đầy vẻ vang, tháng 1 năm 2012, Binh chủng vinh dự được Nhà nước trao tặng Huân chương Độc lập hạng Nhất. Tiếp nối mốc son tự hào ấy, với ý chí vượt khó vươn lên và những chiến công đặc biệt xuất sắc, Binh chủng một lần nữa được phong tặng danh hiệu cao quý: Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân lần thứ hai. Phần thưởng cao quý này chính là sự ghi nhận xứng đáng, là lời tri ân sâu sắc dành cho lớp lớp các thế hệ cán bộ, chiến sĩ toàn lực lượng - những người đã và đang kiêu hãnh viết tiếp trang sử vàng ngời sáng của Binh chủng Đặc công anh hùng.
Đối với Thiếu tướng Trịnh Xuân Chuyền, xây dựng lực lượng đặc công trước hết và trên hết phải là xây dựng con người, mà cốt lõi là bản lĩnh chính trị kiên định. Ông luôn quán triệt sâu sắc lời huấn thị của Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại khi Người cùng Thủ tướng Phạm Văn Đồng, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đến xem bộ đội trình diễn kỹ chiến thuật và công bố thành lập Binh chủng Đặc công vào ngày thành lập (19/3/1967): "Đặc công tức là công tác đặc biệt, là vinh dự đặc biệt, cần phải cố gắng đặc biệt... Bất kỳ nhiệm vụ gì, bất kỳ nhiệm vụ đặc biệt nào cũng phải hoàn thành và hoàn thành cho tốt." Trong tâm trí ông, lời huấn thị ấy không chỉ là di sản tinh thần vô giá mà còn là kim chỉ nam cho mọi hành động, mọi bước đi của Bộ đội Đặc công qua các thời kỳ lịch sử. Dưới sự lãnh đạo của tập thể Đảng uỷ, công tác giáo dục chính trị, tư tưởng trong toàn Binh chủng được đẩy mạnh với nhiều nội dung, hình thức phong phú, thiết thực. Ông đặc biệt chú trọng việc bồi đắp cho cán bộ, chiến sĩ lòng dũng cảm phi thường, trí sáng tạo bản lĩnh vượt lên mọi khó khăn, thử thách, sẵn sàng nhận và hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao.
Một trong những dấu ấn của Thiếu tướng Trịnh Xuân Chuyền là tư duy đổi mới mạnh mẽ công tác thi đua - khen thưởng. Ông nhận thức sâu sắc rằng thi đua không thể chạy theo thành tích, hình thức, mà phải thực sự trở thành mục tiêu, động lực, thúc đẩy hoàn thành nhiệm vụ chính trị trọng tâm của đơn vị. Ông luôn quan tâm triển khai các phong trào thi đua hướng thẳng vào hiệu quả thực tế, tập trung giải quyết dứt điểm các khâu yếu, việc khó tại từng đơn vị cơ sở. Bất cứ nơi nào còn tồn đọng khó khăn trong huấn luyện, kỹ chiến thuật, hay quản lý kỷ luật, nơi đó có sự quan tâm chỉ đạo sát sao của ông.
Song song với công tác xây dựng Đảng và công tác chính trị, Thiếu tướng Trịnh Xuân Chuyền cùng tập thể Đảng uỷ, Bộ Tư lệnh Binh chủng luôn chú trọng lãnh đạo công tác huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu. Ông luôn yêu cầu phải đổi mới nội dung, chương trình huấn luyện sát với thực tế chiến tranh hiện đại, địa bàn tác chiến đa dạng và yêu cầu nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền biển, đảo, biên giới. Các trung tâm huấn luyện chuyên sâu, lực lượng chống khủng bố, lực lượng gìn giữ hòa bình Liên Hợp Quốc dưới thời kỳ ông công tác đều được cấp trên và Bộ Tư lệnh quan tâm xây dựng, củng cố và phát triển vững chắc.
Thiếu tướng Trịnh Xuân Chuyển thời gian còn công tác tại Binh chủng Đặc công. Ảnh: TL
Năm 2014, đặt ra những thử thách vô cùng khắc nghiệt khi Binh chủng được giao tuyển chọn, huấn luyện, chuẩn bị lực lượng cho nhiệm vụ đấu tranh trực diện, kiên cường bảo vệ chủ quyền biển đảo trước hành vi xâm phạm nghiêm trọng của giàn khoan Hải Dương 981. Giữa “tâm bão” sóng gió ấy, bằng bản lĩnh thép, ý chí quyết chiến quyết thắng và thứ vũ khí tối tân nhất là lòng yêu nước vô bờ bến, toàn lực lượng luôn ở trạng thái sẵn sàng cao nhất cho mọi phương án tác chiến, kiên định giữ vững tay súng, bảo vệ toàn vẹn từng tấc đảo, hải phận thiêng liêng của Tổ quốc.
Nhìn lại cuộc đời quân ngũ của Thiếu tướng Trịnh Xuân Chuyền, điều đọng lại sâu lắng nhất trong lòng đồng đội và thế hệ trẻ không chỉ là phong thái của một vị tướng trên cương vị lãnh đạo, mà còn là hình ảnh một người anh đong đầy tình yêu thương, một nhà giáo giản dị, mộc mạc nhưng đầy sức hút. Dù ở thao trường nắng gió hay bãi tập khắc nghiệt, ông vẫn thường xuyên có mặt để sẻ chia, lắng nghe tâm tư của bộ đội, biến những mệnh lệnh khô khan thành tình cảm đồng chí, đồng đội ấm áp, rất đời.
Không chỉ gắn bó với thao trường trong nước, Thiếu tướng Trịnh Xuân Chuyền còn là một sứ giả đối ngoại quân sự tinh tế, khéo léo. Ông từng được cấp trên tin tưởng cử đi công tác tại nhiều quốc gia trên thế giới để thực hiện sứ mệnh tham gia vào công tác đối ngoại quân sự theo chương trình, kế hoạch đã được cấp trên phê duyệt. Với phong cách ứng xử chân tình, mềm dẻo nhưng kiên định, ông đã trở thành chiếc cầu nối vững chắc để tranh thủ sự ủng hộ, giúp đỡ của bạn bè quốc tế đối với quân đội ta. Nhờ phong cách tiếp xúc chân thành và cởi mở ấy, ông đã chạm đến trái tim của bạn bè quốc tế, khiến họ sẵn sàng chia sẻ, đồng tình và ủng hộ Việt Nam. Những đóng góp xuất sắc đó đã được các nước láng giềng trân trọng ghi nhận: Nhà nước Lào đã trao tặng ông Huân chương Lao động Hạng Ba; Nhà nước Campuchia đã trao tặng ông Huân chương Hữu nghị hạng Hai. Đó là minh chứng sinh động cho một vị tướng không chỉ giỏi cầm quân giữ nước trong biên giới quốc gia, mà còn biết cách dùng tình hữu nghị để bắc những nhịp cầu hòa bình vươn ra thế giới.
Cuộc đời và sự nghiệp quân ngũ đầy tự hào của Thiếu tướng Trịnh Xuân Chuyền là một hành trình tận tụy cống hiến thầm lặng, gói gọn trong sự kiên định, lòng trung thành vô hạn cùng chất lính nguyên sơ, mộc mạc mà đượm tình nghĩa cử. Những đóng góp của ông để lại dấu ấn sâu đậm cùng nhân cách đôn hậu, hòa ái của Thiếu tướng Trịnh Xuân Chuyền đã được Đảng, Nhà nước ghi nhận qua nhiều phần thưởng cao quý. Điều đó sẽ mãi là ngọn lửa soi đường, là tài sản vô giá trong kho tàng truyền thống vẻ vang của Binh chủng Đặc công anh hùng.
TUỆ NHÃ
VNQD