. DIÊN KHÁNH
Với lòng kính yêu Bác Hồ, không ít văn nghệ sĩ đã nỗ lực viết, hoặc thể hiện hình ảnh về Người trong văn thơ, trên sân khấu, phim ảnh. Đó là cách lan tỏa những bài học đạo đức, tấm gương của vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc.
Nguồn cảm hứng bất tận
Tiếp nối con đường của các nhà thơ, nhà văn nổi tiếng viết về Bác như Tố Hữu, Xuân Diệu, Huy Cận, Chế Lan Viên, Thu Bồn, Sơn Tùng, Hữu Thỉnh, Trình Quang Phú..., nhà thơ Nguyễn Hưng Hải chủ ý dụng công, lập tứ, sáng tác thơ làm những đóa hoa dâng Người. Dù đã sở hữu một gia tài văn chương đáng nể với 28 tập sách đã xuất bản, trong đó có tới sáu tập thơ và một trường ca viết riêng về Bác Hồ, nhưng Nguyễn Hưng Hải vẫn luôn trăn trở: “Phải viết hay hơn nữa, xứng đáng hơn nữa.” Ông không bằng lòng với những điều đã làm được, bởi thơ với ông là sự sống, là tiếng gọi từ sâu thẳm trái tim cần được mài giũa mỗi ngày. Từ các tập Bài thơ dâng Bác, Dâng Bác một niềm thơ đến Sen thắm giữa đời, thơ Nguyễn Hưng Hải không chỉ là lời ca ngợi, mà là tiếng lòng biết ơn của một người con gửi tới vị Cha già dân tộc. Ông viết bằng tất cả sự rung động thành kính, như khi đứng trước ao sen quê Bác, thấy mùa hoa dâng lên từ bùn lầy, ông viết: Những mùa sen biết làm đẹp quê hương/ biết làm sống những ao bùn đã chết...
Bộ tiểu thuyết về Bác Hồ của nhà văn Nguyễn Thế Kỷ
Nguyễn Hưng Hải nói, viết về Bác không chỉ là kể lại lịch sử, mà là một cách sống, một cách tu dưỡng. Mỗi bài thơ là một lần ông đối diện với chính mình, soi vào gương đạo đức Bác để thấy mình còn cần hoàn thiện hơn.
Nhà thơ Nguyễn Hưng Hải sinh năm 1959 tại huyện Tam Nông, tỉnh Phú Thọ. Ông từng có thời gian công tác trong quân đội, sau đó chuyển sang làm báo tại Đài Phát thanh - Truyền hình tỉnh Phú Thọ. Dù bận rộn nhưng ông vẫn dành nhiều thời gian cho thơ ca ở các mảng thế sự, tình yêu, quê hương đất nước. Song, nhiều lúc ông tự ngẫm và thấy thơ của mình vẫn chưa thật sự bứt phá. Niềm day trở là làm sao để viết ấn tượng hơn đã theo ông một thời gian dài.
Điều đặc biệt ở thơ Nguyễn Hưng Hải không nằm ở hình thức, mà ở chiều sâu của cảm xúc và sự thức tỉnh mà ông gửi gắm. Nguyễn Hưng Hải tâm sự: “Từ trong sâu thẳm trái tim, tôi tự biết mình phải làm gì để sáng tác được ngày càng nhiều hơn, hay hơn về Bác góp phần làm sáng lên tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh. Với cây bút trong tay, tùy theo sức của mình, tôi vẫn lặng lẽ sáng tác về Người và thầm hứa như vậy.”
Hiện Nguyễn Hưng Hải đã hoàn thành thêm một tập thơ và hai trường ca viết về Bác. Đó là các tập Bác Hồ đi bầu cử, Miền Nam mong Bác, Bác Hồ ở Trường Sa. Cùng với đó, ông đang hoàn thiện bản thảo tập thơ Binh pháp, viết về cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng và đang viết tiếp trường ca Đất Tổ cội nguồn luôn có Bác.
Viết về Bác để học tập
Hiện nay các nhà thơ Trần Đăng Khoa, Trần Văn Lợi, Nguyễn Thế Kỷ, nhà văn Đỗ Xuân Thu… cũng sáng tác nhiều tác phẩm về Bác và được đánh giá cao. Đặc biệt, bộ tiểu thuyết sử thi 5 tập Nước non vạn dặm của PGS.TS, nhà văn Nguyễn Thế Kỷ là một công trình đồ sộ về Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Lần lượt ra mắt bạn đọc từ năm 2022: Nợ nước non (2022), Lênh đênh bốn biển (2023), Từ Việt Bắc về Hà Nội (2024), Đường lên Điện Biên (2024) và Việt Nam - Hồ Chí Minh (tháng 5-2025). Bộ tiểu thuyết được họa sĩ Nguyễn Quốc Thắng vẽ tranh bìa và 47 bức tranh minh họa.
Nhà văn Nguyễn Thế Kỷ cho biết đây là bộ tiểu thuyết ông ấp ủ, chuẩn bị và thực hiện trong 20 năm, bằng sự nghiên cứu lịch sử, chính trị, văn hóa công phu, nghiêm túc; bằng sự trải nghiệm, tích lũy vốn sống nhiều năm ở quê hương Nghệ An và nhiều vùng đất trong, ngoài nước. Nhà văn Nguyễn Thế Kỷ từng trăn trở: những người đi trước đã có nhiều tác phẩm văn học, nghệ thuật viết về Chủ tịch Hồ Chí Minh với niềm kính yêu và lòng tôn kính sâu sắc. Tuy vậy, ông không khỏi day dứt: Tại sao chúng ta đã có nhiều tiểu thuyết xuất sắc về đề tài chiến tranh, được viết công phu, nghiêm túc, mà đến nay vẫn chưa có một bộ tiểu thuyết thật sự đồ sộ, toàn diện viết về Chủ tịch Hồ Chí Minh - vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc, của Đảng, của Nhà nước, và là người bạn lớn của nhân dân tiến bộ trên toàn thế giới?
Mang trong lòng khát vọng ấy, suốt hơn 20 năm qua, ông lặng lẽ thu thập tư liệu, nghiền ngẫm. Hành trình chuẩn bị không chỉ là quá trình thu thập thông tin, mà còn là một hành trình tri ân và thấu hiểu sâu sắc hơn về tư tưởng, cuộc đời và tâm hồn cao cả của Bác. Trong thời gian ấy, ông cũng viết nhiều bài báo, tham gia các hội thảo khoa học, trong đó có bài viết Bác Hồ của chúng ta một bài viết thấm đẫm cảm xúc và tư tưởng, từng được nhiều cơ quan, ban, ngành và địa phương sử dụng rộng rãi trong công tác tuyên truyền, giáo dục.
Theo tiến sĩ Bùi Thế Đức, không giống các nhà văn khác thường chỉ chọn những “lát cắt” của lịch sử để khắc họa hình tượng Hồ Chí Minh ở những thời gian nhất định, tác giả Nguyễn Thế Kỷ đã tái hiện cả cuộc đời, sự nghiệp cách mạng của Bác thông qua ngôn ngữ văn học.
Là một nhà văn người Tày, Hoàng Quảng Uyên (Cao Bằng) cũng viết về Bác bằng cả tấm lòng, với nhiều tác tác phẩm đồ sộ. Cơ duyên khiến Hoàng Quảng Uyên cầm bút viết về Bác bắt đầu từ một bài báo của nhà báo Hồng Khanh, đăng trên báo Nhân dân năm 2003. Từ đó, ông tìm nhiều tư liệu, thậm chí sang Trung Quốc để tìm hiểu, gặp gỡ các nhân chứng để có thông tin viết về Bác Hồ.
Các tiểu thuyết Mặt trời Pác Bó, Giải phóng, Trông vời cố quốc, viết về Hồ Chí Minh lần lượt ra đời. Ngoài ra, Hoàng Quảng Uyên còn viết khảo cứu về Nhật kí trong tù, kịch bản phim Bác Hồ ở Quảng Tây, Những tháng ngày lịch sử, kịch bản sân khấu Nước mắt rừng Pác Bó và giành được một số giải thưởng, được công chúng đón nhận.
Hiện nay, không ít nhà thơ, nhà văn trẻ quan tâm viết về chủ đề Bác Hồ, lịch sử, chiến tranh cách mạng. Dòng chảy văn học Việt Nam sẽ có thêm nhiều áng thơ văn trác tuyệt, phục vụ đông đảo bạn đọc trong cả nước.Viết về Bác Hồ là một hành trình trở về với cội nguồn tinh thần của dân tộc - nơi ý chí tự lực, lòng nhân ái và khát vọng độc lập hòa quyện trong một con người.
D.K
VNQD