Ngày 27 tháng 5 năm 1949, quân y xá Trần Quốc Toản - tiền thân của Bệnh viện Quân y 354 đã được thành lập. Đến nay, Bệnh viện Quân y 354 ngày càng khẳng định được vị thế của mình trong khu vực, với quy mô 700 giường, biên chế trên 700 cán bộ, nhân viên, người lao động; bệnh viện triển khai nhiều kĩ thuật hiện đại, ứng dụng có hiệu quả trong chẩn đoán, điều trị và chăm sóc người bệnh. Mở đầu xuân mới Bính Ngọ, nhân dịp kỉ niệm 71 năm ngày Thầy thuốc Việt Nam (ngày 27 tháng 2 năm 1955 – 27 tháng 2 năm 2026), Văn hóa Quân sự có cuộc trò chuyện với đồng chí Đại tá Nguyễn Ngọc Du, Bí thư Đảng ủy, Chính ủy Bệnh viện Quân y 354 về công tác xây dựng, phát triển của bệnh viện trong thời đại chuyển đổi số đang bước vào giai đoạn tăng tốc quyết định.
- Thưa đồng chí, trải dài 77 năm xây dựng và phát triển, với nhiều thế hệ cán bộ, thầy thuốc, nhân viên, người lao động, đã xây dựng nên một Bệnh viện Quân y 354 lớn mạnh. Đồng chí có thể khái quát cho độc giả Văn hóa Quân sự biết về quá trình phát triển đi lên của bệnh viện, từ một quân y xá chỉ với quy mô 40 giường bệnh, 20 cán bộ, nhân viên, trong đó chỉ có 1 bác sĩ, và 1 tổ Đảng đến quy mô gấp nhiều lần như ngày hôm nay.
Đại tá Nguyễn Ngọc Du
Đại tá Nguyễn Ngọc Du: Câu chuyện của chúng ta phải bắt đầu từ ngay sau khi Cách mạng tháng Tám thành công, chính quyền cách mạng non trẻ vừa ra đời, thực dân Pháp lại nổ súng xâm lược nước ta một lần nữa, lịch sử đặt dân tộc ta vào một sự lựa chọn mới. Hưởng ứng lời kêu gọi của Chủ tịch Hồ Chí Minh, nhân dân ta bước vào cuộc kháng chiến trường kì, toàn dân, toàn diện dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, quyết bảo vệ độc lập chủ quyền của Tổ quốc. Cùng với sự ra đời lớn mạnh của các lực lượng vũ trang nhân dân, ngày 27 tháng 5 năm 1949 tại căn cứ địa Việt Bắc, Bộ Quốc phòng - Tổng tư lệnh đã ra Nghị định số 82/NĐ thành lập Phòng Quân y. Trực thuộc Phòng quân y có Quân y xá Trần Quốc Toản (còn gọi là Quân y viện Trung ương) có nhiệm vụ đảm bảo sức khoẻ cho cán bộ, chiến sĩ thuộc cơ quan Bộ Quốc phòng - Tổng tư lệnh, dân công, nhân dân tại chiến khu Việt Bắc và một bộ phận đảm nhiệm quân y thủ trưởng, chăm sóc sức khoẻ cho các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Quân đội, với quy mô 40 giường bệnh, 20 cán bộ, nhân viên, trong đó có 1 bác sĩ, 1 tổ Đảng, Quân y xá được triển khai tại xã Mỹ Yên, huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên (nay là xã Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên), đây chính là tổ chức tiền thân của Bệnh viện Quân y 354, trực thuộc Tổng cục Hậu cần – Kỹ thuật ngày nay.
Trong suốt cuộc kháng chiến trường kì của dân tộc, Quân y xá Trần Quốc Toản luôn đi cùng với Bộ Quốc phòng - Tổng tư lệnh, phục vụ các chiến dịch như: Hoà Bình, Thượng Lào, chiến dịch Biên giới, mà đỉnh cao là chiến dịch Điện Biên Phủ. Năm 1954 sau khi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp thắng lợi, cùng với Bộ Quốc phòng - Tổng tư lệnh, Quân y xá trở về Thủ đô Hà Nội, đóng quân trong thành Hoàng Diệu, mang phiên hiệu là Quân y Trung đoàn 354 và sau đó phát triển thành bệnh viện loại B khu vực, có nhiệm vụ phục vụ chiến đấu, khám bệnh, thu dung, điều trị cho cán bộ, chiến sĩ, công nhân viên cơ quan Bộ Quốc phòng - Tổng tư lệnh, các cục, tổng cục, các đơn vị đóng quân trên địa bàn Thủ đô Hà Nội.
Trong cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước và xây dựng chủ nghĩa xã hội (CNXH) ở miền Bắc, ngoài nhiệm vụ chiến đấu, khám bệnh, cấp cứu, điều trị cho bộ đội, nhân dân trong chiến tranh phá hoại miền Bắc của đế quốc Mĩ, bệnh viện còn cử nhiều cán bộ, nhân viên trực tiếp tham gia các chiến dịch Khe Sanh, Quảng Trị; Đường Chín Nam Lào và đặc biệt những ngày cuối tháng 12 năm 1972, bệnh viện đã tham gia phục vụ chiến đấu 12 ngày đêm góp phần cùng với quân và dân Hà Nội làm nên chiến thắng lịch sử “Điện Biên phủ trên không”.
Khi Tổ quốc thống nhất, cả nước đi lên CNXH, bệnh viện tiếp tục xây dựng và phát triển thành bệnh viện đa khoa khu vực, có nhiệm vụ thu dung, cấp cứu, điều trị cho các đơn vị tuyến, các đối tượng chính sách, đảm bảo sức khỏe cho các đoàn công tác, các đoàn quân sự và thực hiện các nhiệm vụ đột xuất. Trong cuộc chiến tranh bảo vệ Tổ quốc, bệnh viện đã thành lập nhiều đội điều trị, đội phẫu thuật, đội chuyển thương, đội phòng chống dịch phục vụ chiến tranh biên giới phía Bắc, biên giới Tây Nam, tham gia làm nhiệm vụ quốc tế tại Lào và Campuchia.
- Đó là trong thời kì chiến tranh. Còn khi bước vào thời kì đổi mới, thời kì công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, trong bối cảnh kinh tế khó khăn, chuyển đổi từ nền kinh tế tập trung, quan liêu, bao cấp sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, Bệnh viện Quân y 354 đã từng bước giải quyết các khó khăn, chuyển mình tiến lên hiện đại ra sao?
Đại tá Nguyễn Ngọc Du: Quả thật, bước vào thời kì đổi mới, trong điều kiện gặp nhiều khó khăn bệnh viện phải đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ khám chữa bệnh cho bộ đội và nhân dân. Cơ sở vật chất doanh trại xuống cấp nghiêm trọng, trang thiết bị y tế vừa thiếu, vừa lạc hậu và không đồng bộ. Để khắc phục khó khăn, xây dựng bệnh viện phát triển vững chắc, cán bộ, chiến sĩ, công nhân viên đã đoàn kết, chung sức, chung lòng, tích cực học tập, nghiên cứu khoa học, phát triển chuyên môn kĩ thuật, xây dựng nền nếp chính quy, rèn luyện y đức. Cùng với đó, được sự quan tâm đầu tư toàn diện, có hiệu quả của Thủ trưởng Bộ Quốc phòng, Đảng ủy, chỉ huy Tổng cục Hậu cần – Kỹ thuật, Cục Quân y và các cơ quan nghiệp vụ cấp trên cùng với sự nỗ lực phấn đấu của toàn thể cán bộ, chiến sĩ, công nhân viên, bệnh viện đã có những bước phát triển vượt bậc. Hạ tầng cơ sở được quy hoạch lại và từng bước xây dựng tạo điều kiện thuận lợi cho công tác khám chữa bệnh, nhiều trang thiết bị y tế hiện đại được đầu tư. Song song với việc nâng cấp hạ tầng cơ sở và trang thiết bị, bệnh viện còn được cấp trên quan tâm bổ sung cán bộ chuyên môn kĩ thuật, tạo điều kiện cho bệnh viện mở rộng quan hệ với các cơ sở y tế trong và ngoài quân đội, mở rộng các hình thức đào tạo, cả ngắn hạn và dài hạn, gửi cán bộ đi đào tạo tại các trường, các trung tâm y tế lớn và mời các chuyên gia kĩ thuật giỏi đến huấn luyện tại chỗ. Với quyết tâm cao, khiêm tốn và cầu thị, đội ngũ cán bộ khoa học kĩ thuật của bệnh viện đã vươn lên, cập nhật các kiến thức mới, nắm bắt và phát triển kĩ thuật mới, hội nhập với các bệnh viện quân y và dân y trong cả nước.
- Được biết, song song với nhiệm vụ chính trị trung tâm, Bệnh viện Quân y 354 còn thực hiện các nhiệm vụ huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, chống dịch và các nhiệm vụ quân sự quốc phòng khác trong những năm vừa qua rất tốt. Vậy cụ thể các nhiệm vụ đó là gì, đồng chí có thể chia sẻ thêm?
Phẫu thuật nội soi t rong khám, cấp cứu và điều trị cho bệnh nhân tại Bệnh viện Quân y 354
Đại tá Nguyễn Ngọc Du: Cùng với nhiệm vụ khám chữa bệnh tại bệnh viện, Bệnh viện Quân y 354 nhận bảo đảm quân y tại đảo Sinh Tồn Đông thuộc quần đảo Trường Sa. Tham gia bệnh viện dã chiến của lực lượng gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc tại Nam Xu đăng. Tham gia đoàn cứu trợ động đất tại Thổ Nhĩ Kỳ, Myanmar. Tham gia bảo đảm cho các hoạt động kỉ niệm các ngày lễ lớn của dân tộc như: 70 năm chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ; 50 năm ngày Giải phóng miền Nam thống nhất đất nước; 80 năm Cách mạng Tháng Tám thành công và Quốc khánh nước CHXHCN Việt Nam. Những năm trước đó, thành lập bệnh viện dã chiến truyền nhiễm tại Bắc Ninh và cử nhiều đoàn cán bộ tham gia chống dịch Covid-19 tại Hà Nội, Hà Nam, Bắc Giang, Bắc Ninh, TP Hồ Chí Minh, Cần Thơ với gần 200 lượt cán bộ tham gia; tổ chức tiêm trên 117.000 mũi vắc xin phòng Covid-19; hỗ trợ kĩ thuật cho nước bạn Lào; tham gia các đoàn khám bệnh tại biên giới Việt - Trung, Việt - Lào và nhiều nhiệm vụ quân sự quốc phòng khác.
Cạnh đó, bệnh viện luôn quan tâm đến công tác chính sách và làm tốt công tác dân vận, phát huy thế mạnh về chuyên môn kĩ thuật, bệnh viện đã phối hợp với các địa phương, đơn vị quân và dân y trên địa bàn thành phố Hà Nội và các tỉnh Thái Nguyên, Hà Giang, Cao Bằng, Điện Biên, Thanh Hóa, Thừa Thiên Huế khám bệnh, cấp thuốc miễn phí, tư vấn sức khỏe, tặng quà cho hàng vạn lượt đối tượng chính sách. Tham gia hưởng ứng tích cực các hoạt động và các phong trào do địa phương phát động, chăm sóc sức khoẻ thường xuyên cho các Mẹ Việt Nam anh hùng, xây dựng nhà chính sách. Cùng với chương trình y tế số 12 và các chương trình do Bộ Quốc phòng phát động hướng về vùng sâu, vùng xa, về cội nguồn, nhiều năm qua bệnh viện đã liên tục giúp đỡ nâng cấp về cơ sở vật chất trang thiết bị, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho nhân viên y tế xã Mỹ Yên, huyện Đại Từ, xã Thanh Định, huyện Định Hoá (nay là xã Đại Từ và xã Bình Yên) tỉnh Thái Nguyên.
- Hiện tại, việc chuyển đổi số, cùng phong trào “Bình dân học vụ số” đang diễn ra mạnh mẽ, ráo riết từng ngày, rộng khắp ở tất cả các cơ quan ban ngành trong và ngoài quân đội, ở mọi tầng lớp nhân dân, trên mọi địa bàn dân cư. Vậy việc chuyển đổi số và triển khai phong trào “Bình dân học vụ số” ở Bệnh viện Quân y 354 hiện đang được triển khai ra sao thưa đồng chí?
Đại tá Nguyễn Ngọc Du: Với đặc thù là đơn vị chuyên môn, kĩ thuật ngành quân y, chuyển đổi số có vị trí, vai trò đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển của bệnh viện. Vì vậy, trong thời gian qua, Đảng ủy, chỉ huy bệnh viện đã lãnh đạo, chỉ đạo đẩy mạnh cải cách hành chính và chuyển đổi số, xác định đây là một nội dung quan trọng trong các khâu đột phá, tạo nền tảng để xây dựng bệnh viện thông minh, hiện đại đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.
Trong quá trình triển khai thực hiện, Đảng ủy, chỉ huy Bệnh viện Quân y 354 đã quán triệt, triển khai nghiêm túc chỉ thị, nghị quyết, kế hoạch của Trung ương, Quân ủy Trung ương - Bộ Quốc phòng, Tổng cục Hậu cần - Kỹ thuật về cải cách hành chính và chuyển đổi số; Đảng ủy bệnh viện đã ra nghị quyết chuyên đề, bệnh viện đã ban hành hệ thống văn bản chỉ đạo, hướng dẫn thống nhất trong toàn bệnh viện; các khoa, ban, bộ phận đã tổ chức học tập, quán triệt bằng nhiều hình thức: sinh hoạt, giao ban, tập huấn, huấn luyện. Từ đó, nhận thức, trách nhiệm của cấp ủy, chỉ huy các khoa, ban và hành động của cán bộ, nhân viên, chiến sĩ, người lao động được nâng lên rõ rệt, tạo sự chuyển biến mạnh mẽ trong toàn bệnh viện.
Cụ thể bệnh viện đã thành lập tổ chỉ đạo cải cách hành chính và chuyển đổi số; thành lập 2 tổ tư vấn kĩ năng số (mỗi tổ 5 đồng chí); tổ chức phát động phong trào thi đua “Quân đội thi đua đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số” và “Bình dân học vụ số” trong bệnh viện; tổ chức đợt sinh hoạt chuyên đề “Đảng viên tiên phong học tập kĩ năng số” và tọa đàm “Đảng viên với chuyển đổi số”. Tổ chức hội thảo quản trị Bệnh viện Quân y 354 thông minh; tập huấn ứng dụng Trí tuệ nhân tạo (Al) trong y khoa tới tất cả cán bộ, nhân viên.
Bệnh viện đã tổ chức cho toàn bộ cán bộ, nhân viên học tập và tham gia thi kiến thức, kĩ năng số trên nền tảng của Bộ Quốc phòng. Song song với việc phổ cập kĩ năng, bệnh viện đã có bước tiến lớn khi chính thức triển khai Hồ sơ bệnh án điện tử từ ngày 28 tháng 8 năm 2025 để từng bước thay thế bệnh án giấy (đã được công bố trên website chính thức của Bộ Y tế).
Ngoài ra, bệnh viện cũng hoàn thành số hóa 100% Hồ sơ sức khỏe cho quân nhân, giúp Ban Giám đốc chủ động phương án điều trị và dự phòng. Đi đôi với chuyển đổi số, công tác bảo mật luôn được đặt lên hàng đầu. Bệnh viện đã triển khai phần mềm diệt virus có bản quyền, thiết bị tường lửa cho hệ thống máy tính và xây dựng hồ sơ an toàn thông tin cấp độ 3, đảm bảo không để xảy ra sự cố mất an toàn thông tin hay tấn công mạng trong năm vừa qua.
Các bác sĩ của bệnh viện tham gia các nhiệm vụ quốc tế
Cùng với đó, bệnh viện đã triển khai đồng bộ phần mềm dùng chung của Bộ Quốc phòng trong công tác: quản lí văn bản và điều hành; hệ thống thông tin chỉ đạo điều hành; thư điện tử quân sự; phần mềm phòng, chống mã độc quân sự; bảo đảm hoàn thiện hạ tầng số, tạo nền tảng vững chắc cho chuyển đổi số và “Bình dân học vụ số” trong bệnh viện. Các văn bản đi đều báo cáo và qua mạng máy tính quân sự có chữ kí số; cán bộ, nhân viên được tạo, lập tài khoản quản lí văn bản; nhận 100% số công văn của cấp trên và bệnh viện trên hệ thống máy tính quân sự và mạng truyền số liệu. Ngoài ra, hệ thống Telemedicine (hệ thống y học từ xa) phục vụ kết nối hỗ trợ y tế biển đảo, duy trì kết nối trực tiếp 24/24 giờ từ bệnh viện Quân y 354 tới bệnh xá đảo Sinh Tồn Đông thuộc quần đảo Trường Sa qua đường truyền vệ tinh Vinasat. Mạng LAN nội bộ của bệnh viện được kết nối các hệ thống thông tin huyết mạch quan trọng của Bệnh viện tới hơn 300 vị trí máy tính và 100 thiết bị y tế.
Bệnh viện cũng đẩy mạnh ứng dụng số trong cải cách hành chính, nhất là thủ tục hành chính; triển khai hiệu quả ki-ốt y tế thông minh; sử dụng căn cước công dân gắn chíp kết hợp với nhận diện khuôn mặt, mã QR trên ứng dụng VnelD để định danh, tiếp nhận người dân tới khám chữa bệnh và phục vụ tra cứu, thanh toán trực tuyến; tăng cường quản lí trên môi trường số trong từng khoa, ban, bộ phận; kết nối và vận hành thông suốt hệ thống số hóa giữa bệnh viện với các cơ quan; khai thác sử dụng có hiệu quả tài nguyên số, dữ liệu số. Toàn bộ dữ liệu quá trình khám, điều trị của bệnh nhân được bệnh viện số hóa tất cả và lưu trữ trên hệ thống máy chủ.
- Đó là những điều làm được của năm 2025. Vậy sang năm 2026 này việc chuyển đổi số ở Bệnh viện Quân y 354 sẽ tiếp tục được triển khai ra sao, trong đó có khâu nào mang tính đột phá?
Đại tá Nguyễn Ngọc Du: Sang năm 2026 này, bệnh viện sẽ tiếp tục nâng cấp hiện đại hóa; tổ chức triển khai dự án “Đầu tư tăng cường năng lực ứng dụng công nghệ thông tin đáp ứng chuyển đổi số và công tác quản lý, khám chữa bệnh tại Bệnh viện Quân y 354” đạt kết quả cao nhất; bệnh viện dự kiến tích hợp Al vào chẩn đoán hình ảnh để hỗ trợ bác sĩ và triển khai hệ thống học tập trực tuyến riêng, để cập nhật kiến thức thường xuyên; cụ thể hóa hệ thống đặt lịch khám trực tuyến, phấn đấu thanh toán không dùng tiền mặt đạt trên 90% và hoàn thiện Trung tâm điều hành thông minh (IOC), bệnh viện không giấy tờ. Ở đây, tôi vẫn xin nhấn mạnh thêm rằng, trong tất cả mọi điều chuyển đổi, thì “con người” vẫn là yếu tố trung tâm, then chốt nhất quyết định mọi thành công.
- Xin trân trọng cảm ơn đồng chí về cuộc trò chuyện. Nhân dịp năm mới Bính Ngọ 2026, xin chúc Bệnh viện Quân y 354 ngày càng lớn mạnh, luôn là địa chỉ tin cậy của cán bộ, chiến sĩ và nhân dân.
VHQS
VNQD