Ở tuổi 42, nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung đã trải qua một hành trình sáng tác nhiều dấu ấn. Sau những bản ballad trữ tình từng in đậm trong kí ức của nhiều thế hệ khán giả trẻ, những năm gần đây anh lặng lẽ mở ra một hướng đi khác trong âm nhạc của mình và đã gặt hái không ít thành công. Trong những ngày đầu năm 2026, Tạp chí Văn nghệ Quân đội đã có cuộc trò chuyện với nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung để nghe anh chia sẻ về hành trình sáng tạo đầy chuyển động này. Bài trò chuyện mang tên Đi và gặp là nền tảng quan trọng để viết và tin sẽ mở đầu Tạp chí số này.
Phần Văn xuôi được tiếp tục với những tác phẩm và bài viết ấn tượng.
Truyện ngắn Ráng chiều thăm thẳm của Nguyễn Ngọc Lợi giàu ám ảnh, viết về những phận người bị chiến tranh đẩy trôi dạt sang một góc khuất của lịch sử. Tác phẩm mở ra từ hành trình mưu sinh tưởng như rất đời thường, để rồi dẫn người đọc đi sâu vào những tầng kí ức đau đáu của chiến tranh, mất mát và lưu lạc. Không khí truyện thấm đẫm sắc hoàng hôn, chậm, buồn, bảng lảng giữa thực và linh, giữa sống và chết. Truyện gây rung động bởi chất nhân văn lặng lẽ. Ráng chiều thăm thẳm không chỉ là ráng chiều của không gian, mà là ráng chiều của một thế hệ, một kiếp người.
Mộng Tây Hồ là truyện ngắn đậm chất huyền ảo lịch sử của Trần Thị Hải Quỳ. Ở đó, quá khứ và hiện tại soi chiếu vào nhau qua những mối duyên chưa dứt. Tác phẩm kết nối số phận Nguyễn Du lưu lạc với câu chuyện đương đại, tạo nên một dòng chảy liên tục của chữ tình, chữ tài và chữ oan. Không gian Tây Hồ mờ sương vừa thực vừa mộng, trở thành cõi trú ngụ của những linh hồn đa cảm, mang nỗi đau lịch sử và nhân sinh. Nhân vật nữ hiện lên như hóa thân của tri âm, của những phận hồng nhan tài hoa nhưng long đong, xuyên suốt nhiều kiếp người.
Truyện ngắn Trở về của Vĩnh Thành thấm đẫm chất nhân văn, kể về hành trình lá thư của một người lính thất lạc gần nửa thế kỉ được đưa trở lại đúng tay người đợi. Trong không gian miền sông nước Nam Bộ lặng lẽ, kí ức chiến tranh hiện lên day dứt, ám ảnh qua những phận người còn mang vết thương tinh thần. Truyện gợi nỗi đau của sự chờ đợi, mất mát và niềm an ủi muộn màng nhưng cần thiết. Trở về không chỉ là sự trở lại của một lá thư, mà là cuộc đoàn tụ âm thầm giữa người sống và người đã khuất. Tác phẩm để lại dư vị ấm áp, sâu lắng về kí ức, nghĩa tình và sự hàn gắn.
Đội trinh sát năm ấy là bút kí dự thi của Trần Đức Tĩnh giàu cảm xúc về cuộc hội ngộ sau hơn hai mươi năm của những người lính trinh sát từng cùng nhau rèn luyện, hành quân và trưởng thành. Qua dòng hồi ức giản dị, tác phẩm khắc họa sâu đậm tình đồng đội bền chặt, nghĩa tình quân ngũ không phai theo năm tháng. Mỗi nhân vật là một số phận, một hành trình đời sống khác nhau nhưng đều mang dấu ấn của kỉ luật và bản lĩnh lính. Bài viết để lại dư vị ấm áp, trân trọng một thời tuổi trẻ đã qua mà không bao giờ mất.
Cây đa đôi, tọa độ nhớ là bài viết của Phan Vượng đậm chất hồi ức, ghi lại hành trình trở về Phú Xuyên sau 45 năm của người lính Sư đoàn 320. Hình ảnh cây đa đôi trở thành mốc kí ức thiêng liêng, gắn với tình quân dân, tình đồng đội và những năm tháng chiến tranh không thể nào quên. Tác phẩm đan xen hiện tại và quá khứ, làm sống dậy những kỉ niệm gian khổ, mất mát nhưng ấm áp nghĩa tình.
Phần Thơ với sự góp mặt của các tác giả: Nguyễn Quang Việt, Lê Thanh My, Hà Hồng Hạnh, Thái Tràng, Trần Lê Anh Tuấn, Trần Thị Mỹ Hiền, Lê Nguyệt Minh, Phan Duy, Nguyễn Biên, Bùi Phan Thảo, Nguyễn Thánh Ngã, Kiều Duy Khánh, Nguyên Như, Vân Phi.
Những suy tư về thời gian, những mối giao cảm của con người với quê hương đất nước, với người lính là điểm nhấn của phần thơ số này.
Đặc biệt là sự xuất hiện của các tác giả đầu tiên dự thi viết về lực lượng vũ trang và người lính hôm nay. Các tác giả, tác phẩm đã tạo nên dấu ấn và sự khác biệt, mở ra hi vọng về sự khởi sắc của cuộc thi. Người lính hôm nay qua góc nhìn khác nhau, cảm xúc khác nhau đã hiện lên bằng bản lĩnh, ý chí, vẻ đẹp và nhân văn. Cuộc thi tiếp tục chờ đợi sự cộng tác của các tác giả.
“Thơ trong những tập thơ” là bài viết Tự thoại dưới vòm mây của Hồ Thế Hà giới thiệu tập thơ Vân không của Ngô Thanh Vân.
Văn học nước ngoài giới thiệu tác phẩm Một mảnh đất của nhà văn Giả Bình Ao do Mạnh Hào dịch từ bản tiếng Anh.
Phần Bình luận văn nghệ với sự góp mặt của các tác giả: Ngô Viết Hoàn, Bạch Dương, Nguyễn Đức Hà, Lê Thị Dương - Phan Anh Tuấn, Bae Yang Soo, Trần Thanh Cảnh.
Có thể khẳng định, trong thời đại toàn cầu hóa và chuyển đổi số, nhiệm vụ trung tâm của lí luận văn nghệ marxist ở Việt Nam không chỉ là bảo vệ một “hệ tư tưởng chính thống”, mà là tái khẳng định và làm phong phú hơn câu hỏi: con người là ai, sống để làm gì, và văn nghệ có thể giúp con người sống một cuộc đời tự do và có ý nghĩa như thế nào. Bài viết Lí luận văn nghệ marxist về “con người” và sự chuyển đổi nội hàm khái niệm trong thời đại mới sẽ đưa đến những bàn luận sâu sắc về vấn đề này.
Có một thời, người ta than phiền người Việt Nam đọc ít sách quá bởi cuộc sống và công việc nhiều áp lực, bận rộn khiến ta bắt buộc phải lao theo guồng quay đồng tiền. Thế nhưng thời ấy đã qua rồi. Có lẽ năm 2025 cũng đang đánh dấu một thời khác trong sự đọc văn chương của xã hội. Bài viết Đọc văn chương trong thời “hậu thông tin” sẽ chứng minh điều đó.
Cuốn sách Đêm làng Hạ gồm 13 truyện ngắn của nhà văn Sương Nguyệt Minh đã dịch sang tiếng Hàn và xuất bản tại Hàn Quốc vào tháng 1 năm 2025 đang nhận được sự chú ý cùng sự yêu mến từ những độc giả dành nhiều quan tâm đến Việt Nam. Bài viết Chiến tranh như kí ức sống, tình yêu như vết thương mở sẽ mở ra những góc nhìn đặc biệt về cuốn sách này.
Bên cạnh đó là những vấn đề được xã hội và giới chuyên môn quan tâm, những chia sẻ nghề nghiệp, những cảm nhận, phân tích, luận giải về các văn nghệ sĩ, tác phẩm nghệ thuật... hứa hẹn sẽ mang đến cho bạn đọc nhiều thú vị, hấp dẫn.
Tạp chí Văn nghệ Quân đội số 1077 dày 120 trang dự kiến sẽ phát hành ngày 20/1/2026. Thân mời các bạn đón đọc!
Văn
Nguyễn Văn Chung - Đoàn Văn Mật
Đi và gặp là nền tảng quan trọng để viết và tin
Nguyễn Ngọc Lợi
Ráng chiều thăm thẳm
Trần Đức Tĩnh
Đội trinh sát năm ấy
Phan Vượng
Cây đa đôi, toạ độ nhớ
Trần Thị Hải Quỳ
Mộng Tây Hồ
Vĩnh Thành
Trở về
Thơ
Nguyễn Quang Việt
Gặp cô gái hái sương; Tháng giêng
Lê Thanh My
Cuối năm ở rừng Mã Đà; Thủ thỉ với rừng
Hà Hồng Hạnh
Bóng núi; Cánh đồng và người mẹ
Thái Tràng
Chạp cuối; Vũ thuỷ
Trần Lê Anh Tuấn
Khu vườn; Vó ngựa Thì Thùng
Trần Thị Mỹ Hiền
Điều duy nhất có thể mang theo
Lê Nguyệt Minh
Về biển
Phan Duy
Tiếng xuân
Nguyễn Biên
Thuở binh nhì
Bùi Phan Thảo
Sa mộc
Hồ Thế Hà
Tự thoại dưới vòm mây
Nguyễn Thánh Ngã
Thơ của một người lính; Những loài cỏ biên cương
Kiều Duy Khánh
Tiếng kẻng; Bài thơ viết giữa đại ngàn
Nguyên Như
Đốm khuya lặng lẽ; Chạm biển; Khách qua làng
Vân Phi
Gió xứ đầm; Áo xanh lợp nắng
Văn học nước ngoài
Giả Bình Ao
Một mảnh đất (Mạnh Hào dịch từ bản tiếng Anh)
Bình luận văn nghệ
Ngô Viết Hoàn
Lí luận văn nghệ marxist về “con người” và sự chuyển đổi
nội hàm khái niệm trong thời đại mới
Bạch Dương
Đọc văn chương trong thời “hậu thông tin”
Nguyễn Đức Hà
Thời gian trong tiểu thuyết chiến tranh chống Mĩ
của một số nhà văn quân đội thời hậu chiến
Lê Thị Dương - Phan Anh Tuấn
Hình ảnh người lính trở về trong điện ảnh Việt Nam
Bae Yang Soo
Chiến tranh như kí ức sống, tình yêu như vết thương mờ
Trần Thanh Cảnh
“Kì nhân làng Ngọc” - nhân vật ám ảnh nhất của tôi
Minh họa, ảnh
Bìa 1: Mây bay gió thoảng Tranh của họa sĩ Nguyễn Mạnh Hùng
Minh họa: Nguyễn Vân Chung, Đỗ Dũng, Trương Đình Dung,
Bùi Quang Đức, Trần Thanh Vân
VNQD