Nổi lên như tác giả hàng đầu của dòng văn học kì ảo – giả tưởng, trong những năm qua, Vĩ Ngư đã không ngừng mở rộng biên độ sáng tạo để mang đến những bộ tiểu thuyết cuốn hút, hấp dẫn đến trang cuối cùng. Trong số đó, Cú rời đất xanh gồm 3 tập có thể nói là một trong những tác phẩm tham vọng bậc nhất, khi kết hợp huyền thoại dân gian với bối cảnh hiện đại, từ đó mở ra câu chuyện chồng lớp, mời gọi độc giả không ngừng khám phá.
Ngay khi ra mắt, bộ sách nhanh chóng giữ vị trí á quân trong bảng xếp hạng Tiểu thuyết kì ảo xuất sắc nhất năm 2024 của nền tảng đọc sách Douban nổi tiếng. Không lâu sau đó, trước sự đón nhận vô cùng nồng nhiệt đến từ độc giả, series phim chuyển thể cùng tên cũng được khởi động và khi trình chiếu đã nhận về nhiều phản ứng tích cực. Tại Việt Nam, Vĩ Ngư cũng là tác giả có số lượng sách tương đối đáng kể, khi những bộ như Bảy thanh hung giản, Ba đường luân hồi, Chuông gió, Xương rồng đốt rương… được quan tâm đặc biệt.
Mới cũ giao thoa
Về nội dung, Cú rời đất xanh xoay quanh câu chuyện của điêu khắc gia Nhiếp Cửu La và nhân vật chính tên là Viêm Thác. Theo đó, tuy làm những việc khác nhau, có xuất thân khác nhau, nhưng khi tìm hiểu, cả hai nhanh chóng nhận ra câu chuyện đời họ có điểm chung lớn: gia đình tan vỡ bởi kẻ thù chung là một “lực lượng” có phần phức tạp. Cụ thể, tuy hiện diện như những con người bình thường, thế nhưng truy về bản chất, đây lại là những sinh vật đã có từ thời thượng cổ, không ngừng tiến hóa để tồn tại song song, cạnh tranh cùng với con người. Được thúc đẩy bởi mong muốn trả thù, hai người vô tình gặp nhau và liệu câu chuyện diễn biến ra sao, và sự công bằng có được thực thi?
Tạo hình của Viêm Thác và Nhiếp Cửu La trên màn ảnh nhỏ.
Thuộc thể loại kì ảo - giả tưởng, điểm nổi bật nhất của Cú rời đất xanh nằm ở cách mà Vĩ Ngư xây dựng thế giới rộng lớn của bản thân mình. Theo chiều rộng địa chất, câu chuyện bắt đầu từ đời sống hiện đại để khi các bí ẩn dần dần hé lộ, tác phẩm ngày càng đi xuống những chiều sâu tối tăm của mỏ than, hang động các tầng hầm ngầm mang đến cảm giác nôn nao cũng như bối rối. Không dừng ở đó, tính “thực” và “hư” cũng được đan cài một cách nhuần nhuyễn, để tuy thế giới dưới lòng đất được gọi là “đất xanh”, nhưng không gian đó cũng có biên giới không ngừng mở rộng, khiến độc giả bị cuốn hút bởi chính bối cảnh tác giả mang đến.
Bên cạnh đời sống thường nhật, cũng như Tây xuất ngọc môn lấy bối cảnh sa mạc Tân Cương hun hút và nhiều tác phẩm tập trung vào những nơi chốn có bề dày lịch sử, văn hóa phức tạp như Đôn Hoàng, Tần Lĩnh, Gobi… bộ sách này cũng có cách tiếp cận gần như tương tự, xoay quanh địa danh có nhiều trầm tích là rừng già Nam Ba. Điều đó cho thấy trong các tác phẩm, Vĩ Ngư luôn biết cách biến điều bí ẩn trở nên hấp dẫn qua việc khai thác nỗi sợ nguyên sơ và biến không gian thành một nhân vật.
Không dừng ở đó, theo chiều ngang thời gian, cuốn sách cũng có quy mô vô cùng rộng khắp khi truy ngược về thuở khai thiên lập địa, nơi nền văn minh vẫn còn nóng rẫy hơi thở sự sống. Từ trên nền đó, Vĩ Ngư đã tận dụng xuất sắc các câu chuyện huyền nghi, linh dị, thần thoại như về Nữ Oa đội đá vá trời, về tổ phụ Khoa Phụ đuổi theo mặt trời… để giúp tác phẩm thêm phần bí ẩn. Ngoài ra, yếu tố lịch sử cũng được nghiên cứu kĩ càng, để câu chuyện Tần Thủy Hoàng điên cuồng tìm kiếm bài thuốc trường sinh cũng như biến cố đất nước phân tranh không lâu sau đó… đã được kết hợp một cách quyện hòa. Điều này cho thấy tác giả không chỉ đơn thuần sáng tạo dựa trên hư cấu, mà cuốn sách còn có quá trình nghiên cứu, tìm hiểu kĩ càng về lịch sử, văn hóa cũng như những gì đã qua.
Một văn bản khác cũng không quá khó thấy được tác giả lấy nhiều cảm hứng là Sơn Hải Kinh – tập sách mang tính chí quái về những sinh vật phương Đông huyền thoại. Cũng kể từ đây, đối trọng của phía “phản diện” đã được xây dựng qua loài cú đất – sinh vật được Tần Thủy Hoàng tin rằng có thể duy trì tình trạng sống mãi, từ đó gửi đi đội quân chít khăn với người nhà chó nhạy việc đánh hơi, người nhà đao võ công cao cường và người nhà roi giỏi việc huấn luyện những sinh vật mới. Với sức mạnh tiềm tàng cùng bản chất biến hóa khôn lường, xuyên suốt cuốn sách, Vĩ Ngư đặt ra câu hỏi thú vị: Liệu chính loài người đang đi săn cú, hay bản thân họ mới đang bị săn? Qua đó khiến ta ngẫm lại về vị thế cũng như vai trò của giống loài ấy trên cuộc đời này.
Nhịp điệu linh hoạt
Về diễn tiến, nếu tập 1 là phần dẫn nhập, giới thiệu nhân vật và xây dựng nền móng cho bộ tiểu thuyết, thì sang tập 2, Vĩ Ngư đã bắt đầu đẩy cuốn tiểu thuyết vận động nhiều hơn với các gặp gỡ và những trận chiến không thể rời mắt. Đơn cử mở đầu tập giữa chính là trận đấu ngang tài ngang sức giữa Nhiếp Cửu La và phía phản diện. Không quá khó thấy điểm mạnh trong văn phong gãy gọn, súc tích của tác giả, thêm vào đó còn là cách xây dựng tình huống bất ngờ, không chỉ cạnh tranh về mặt thể chất mà còn là tâm lí chiến có nhiều rẽ ngoặt. Ở đó sự chênh lệch khả năng của hai phía lẫn sự cộng tác từ phía chính diện tạo nên những nút thắt khó đoán, khiến cho độc giả không ngừng lật trang. Sang đến tập 3, mọi thứ đưa lên cao trào ở một chiến địa được mở rộng hơn, từ mê cung, ghềnh thác cho đến những nơi trú ẩn cũng như mai phục. Có thể nói tác giả đã làm rất tốt trong việc xây dựng nhịp điệu có thăng có trầm, có tăng có giảm, có mạnh có nhẹ, từ đó giữ chân người đọc dẫu cho dung lượng của tác phẩm này là tương đối lớn.
Ngay khi ra mắt, bộ sách và tác phẩm chuyển thể đã tạo sự chú ý lớn.
Không dừng chỉ ở diễn tiến, một điểm sáng khác là các nhân vật trong tác phẩm này cũng được xây dựng sống động với những nỗi niềm mà họ giấu kín. Đó là Viêm Thác tiềm ẩn sức mạnh của việc báo thù khi đi sâu tìm hiểu hệ thống đen tối, từ đó tháo gỡ khúc mắc về nhiều sự thật ẩn sau nhà Cú. Song song đó, qua ngòi bút của Vĩ Ngư, ta thấy Nhiếp Cửu La cũng đã hiện lên chân thật. Trong cô vừa có sự trung dung, lạnh lùng khi phải trưởng thành sớm trong cảnh mồ côi, nhưng cũng có sự nhạy cảm của một số phận không được may mắn. Không dừng ở đó, trong từng tập, các đại diện đến từ từng nhà như Hình Thâm, Dư Dung, Tước Trà, Gấu Đen… cũng được khắc họa một cách sắc nét, để lại dấu ấn có phần đậm sâu.
Nhưng quan trọng nhất, Vĩ Ngư không “anh hùng hóa” một cách lí tưởng các nhân vật của mình, mà bởi là con người bất toàn, nên họ cũng phải đối mặt với không ít thất bại và có những lúc gần như bỏ cuộc. Điều đó có thể nhìn thấy ở việc Nhiếp Cửu La cũng có thể bị thương khi chiến đấu với Cú Đất hoặc đội quỷ mắt trắng dù khá tài tình; cũng như Viêm Thác đứng trước khả năng bị phát giác khi cố tìm hiểu nguồn gốc câu chuyện, hay khi vượt qua giới hạn để đưa người thương về từ cõi chết… Có thể nói chính việc không ngừng đẩy các nhân vật vào vùng nguy hiểm khiến bộ sách duy trì được sự bất ngờ khi các mắc xích liên tục bị thử thách, không dễ vượt qua.
Cho đến sau cuối, cũng không thể không nhắc đến yếu tố lãng mạn tạo nên tên tuổi cho chính tác giả. Dù không quá mới khi tương đối dễ đoán mối tình “rơi vào tay ai”, nhưng có thể thấy Vĩ Ngư có sự tính toán vô cùng kĩ càng để mối quan hệ giữa Viêm Thác và Nhiếp Cửu La không bị quá nhanh hay quá sến sẩm, mà dần trở thành động lực cho toàn câu chuyện thay vì chỉ là yếu tố thuộc về bên lề. Để rồi từ hai cá thể mất mát, họ đã bước đến chữa lành cho nhau. Qua tuyến truyện này, tác giả cũng còn cho thấy khía cạnh hài hước, tinh nghịch; cũng như rất nhiều bài học quan trọng, trong đó có sức mạnh của sự tha thứ: “Kẻ thù không buông tha thì mình còn có thể bỏ trốn, chứ chính mình không buông tha cho bản thân thì đi đâu cũng là ngục tù”, niềm hi vọng, tinh thần vô vi và những cá thể bị gạt ra rìa.
Nhìn chung, Cú rời đất xanh là một bộ sách thu hút, hấp dẫn với các yếu tố kịch tính, hành động, giật gân được đẩy đến mức tối đa, kết hợp cùng hàm lượng sáng tạo đặc biệt lớn trong các đặc trưng kì ảo, chí quái, thần thoại và các truyền thuyết mang tính sử thi. Qua đó Vĩ Ngư cho thấy hoàn toàn có lý do khi đây là một trong những tác phẩm kì ảo xuất sắc nhất năm 2024 của Douban, cũng như bản thân là một trong những tác giả rất được yêu mến bởi đông đảo độc giả trong và ngoài nước.
MINH TUẤN
VNQD