Hơn tám thập niên đã trôi qua kể từ ngày ra đời, nhưng Lịch sử nước ta của Chủ tịch Hồ Chí Minh vẫn vẹn nguyên giá trị tư tưởng, lịch sử và giáo dục. Cuốn sách không chỉ là một bản tóm lược lịch sử dân tộc, mà còn là lời nhắc nhở tha thiết về cội nguồn, là bài học sâu sắc về lòng yêu nước, là sự kết tinh hài hòa giữa một tư tưởng lớn và một hình thức biểu đạt giản dị mà thấm sâu vào lòng người.
Mới đây, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật đã phát hành ấn bản Lịch sử nước ta. Chỉ với 208 câu thơ lục bát mộc mạc, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dẫn dắt người đọc đi qua hành trình hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam. Những trang sử hào hùng hiện lên bằng lời kể gần gũi, giàu cảm xúc, khiến lịch sử không còn là những mốc thời gian khô cứng mà trở thành một dòng chảy sống động của ký ức dân tộc.
Cuối năm 1941, trong những ngày hoạt động tại căn cứ địa Cao Bằng, giữa núi rừng Việt Bắc còn ngổn ngang gian khó, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã viết nên tác phẩm này. Người lựa chọn lục bát, thể thơ đã ăn sâu vào tâm hồn dân tộc qua những câu ca dao, lời ru của mẹ của bà để kể lại tiến trình lịch sử nước nhà từ thuở dựng nước đến giữa thế kỷ XX. Ngôn ngữ mộc mạc, nhịp điệu dễ nhớ, dễ thuộc đã giúp những trang sử vốn xa xôi trở nên gần gũi với mọi tầng lớp nhân dân.
Trong những câu thơ dung dị ấy, các triều đại, những anh hùng dân tộc và các cuộc đấu tranh chống ngoại xâm hiện lên ngắn gọn nhưng giàu sức gợi. Lịch sử được kể bằng cảm xúc, bằng niềm tự hào và lòng tin yêu đối với dân tộc mình. Chính vì thế, mỗi trang sách không chỉ truyền tải tri thức mà còn đánh thức trong người đọc niềm xúc động trước những hy sinh, những chiến công và sức sống bền bỉ của dân tộc Việt Nam qua hàng nghìn năm lịch sử.
Dân ta phải biết sử ta
Cho tường gốc tích nước nhà Việt Nam.
Hai câu thơ ấy đã trở thành lời nhắn gửi quen thuộc đối với nhiều thế hệ người Việt Nam. Đó không chỉ là một lời khuyên, mà còn là tâm nguyện lớn lao của Chủ tịch Hồ Chí Minh: để lịch sử dân tộc đi vào lòng nhân dân một cách tự nhiên nhất, để mỗi người dân Việt Nam hiểu về nguồn cội của mình, từ đó thêm yêu quê hương, đất nước và thêm trân trọng những giá trị mà cha ông đã dày công vun đắp.
Lịch sử nước ta còn cho thấy nhãn quan lịch sử sâu sắc và niềm tin mãnh liệt của Chủ tịch Hồ Chí Minh vào tương lai dân tộc. Đặc biệt, ở phần niên biểu cuối sách, Người đã dự đoán năm 1945 Việt Nam sẽ giành được độc lập. Dự báo ấy không chỉ thể hiện tư duy chiến lược sắc bén mà còn phản ánh niềm tin son sắt của Người vào thắng lợi tất yếu của cách mạng và sức mạnh của nhân dân.
Ở lần xuất bản này, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật đã bổ sung hệ thống tranh minh họa sinh động, giúp người đọc không chỉ “đọc” lịch sử mà còn có thể “nhìn thấy” lịch sử. Những hình ảnh được thiết kế gần gũi với thiếu nhi, cho phép các em tô màu và tương tác trực tiếp với nội dung sách. Cách làm ấy đã biến việc học lịch sử từ sự tiếp nhận thụ động thành một hành trình khám phá đầy hứng thú, khơi gợi trí tưởng tượng, nuôi dưỡng niềm say mê tìm hiểu quá khứ dân tộc ngay từ những năm tháng đầu đời.
Trong nhịp sống hiện đại hôm nay, khi nhiều trẻ em đang dành phần lớn thời gian cho điện thoại, tivi và các thiết bị điện tử, sự xuất hiện của một cuốn sách vừa giàu tri thức, vừa giàu tính tương tác như Lịch sử nước ta càng trở nên ý nghĩa. Qua từng câu thơ, từng bức tranh, tình yêu quê hương đất nước được gieo vào tâm hồn trẻ nhỏ một cách nhẹ nhàng; niềm tự hào dân tộc được nuôi dưỡng bằng cảm xúc chân thành thay vì những áp lực ghi nhớ máy móc.
Cuốn sách Lịch sử nước ta đã vượt qua thời gian để đồng hành cùng nhiều thế hệ. Trong bối cảnh đất nước đang đứng trước những vận hội và thách thức mới, những lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh về lịch sử, lòng yêu nước và ý thức dân tộc vẫn tiếp tục lan tỏa giá trị bền vững. Từ những câu thơ giản dị năm nào, tình yêu Tổ quốc vẫn âm thầm được bồi đắp, niềm tự hào về truyền thống vẻ vang của dân tộc vẫn được khơi dậy, để mỗi người Việt Nam thêm ý thức về trách nhiệm đối với quê hương, đất nước và nuôi dưỡng khát vọng cống hiến cho một Việt Nam hòa bình, hùng cường, phồn vinh và hạnh phúc.
THUỲ CHI
VNQD