Sự kiện  Văn nghệ

Các vấn đề toàn cầu và những cách nhìn nhận địa phương

Thứ Sáu, 31/05/2019 15:44

Nhân dịp ra mắt Viện Hợp tác nghiên cứu quốc tế, thuộc Đại học Thái Bình Dương, sáng ngày 31/5/2019, tại Viện Khoa học xã hội vùng Nam Bộ (49 Nguyễn Thị Minh Khai, phường Bến Nghé, quận 1, thành phố Hồ Chí Minh) đã diễn ra buổi thuyết trình của tiến sĩ Lisa Stenmark đến từ San Jose State University với chủ đề “Các vấn đề toàn cầu và những cách nhìn nhận địa phương - người Việt suy nghĩ cùng Arendt”; người phiên dịch là thạc sĩ Nguyễn Thị Minh, giảng viên khoa Ngữ văn, Đại học Sư phạm thành phố Hồ Chí Minh.  

Diễn giả và dịch giả tại sự kiện

Hannah Arendt (1906 - 1975) là một triết gia người Mĩ gốc Đức, một trong những học giả có tầm ảnh hưởng bậc nhất trong bộ môn khoa học chính trị trong thế kỉ XX. Bà sinh ra trong một gia đình Do Thái Đức, bị buộc phải rời khỏi Đức vào năm 1933 và sống tại Pháp trong tám năm tiếp theo. Năm 1941 bà di cư đến Mĩ và tham gia giảng dạy ở nhiều trường đại học của nước này cho đến khi qua đời năm 1975. Triết học của Hannah Arendt rất phong phú, đa dạng. Tên bà đã được lấy để đặt cho một giải thưởng mang tầm quốc tế về lĩnh vực tư tưởng chính trị.

Triết gia Hannah Arendt năm 1944 tại Mĩ (nguồn ảnh: Internet)  

Tại buổi thuyết trình, tiến sĩ Lisa Stenmark đã cung cấp cho cử toạ những vấn đề cốt lõi trong tư tưởng triết học của Hannah Arendt, xoay quanh chủ đề mà bà quan tâm: “Các vấn đề toàn cầu và những cách nhìn nhận địa phương”.

Theo đó, các công nghệ truyền thông và giao thông đã đưa thế giới xích lại gần nhau hơn đến mức mà, như Hannah Arendt từng viết: “Lần đầu tiên trong lịch sử, tất cả các dân tộc trên trái đất đều chia sẻ hiện tại chung”. Hiện-tại-chung này có thể dẫn đến một tương lai chung, khi chúng ta đang phải đối mặt với nhiều vấn đề không thể giải quyết bởi một cộng đồng, hoặc thậm chí một quốc gia, mà phải được giải quyết bởi toàn thể nhân loại. Thật không may, khi chúng ta cùng chia sẻ một hiện tại và, có thể, một tương lai, nhưng không chia sẻ quá khứ, đồng nghĩa với việc không có lịch sử chung hoặc khuôn khổ chung để hiểu và phản hồi với những vấn đề này. Một trong những giải pháp cho vấn đề trên là tạo ra một “nền văn hóa toàn cầu”, cùng với nền kinh tế toàn cầu và quản trị toàn cầu. Nhưng điều này sẽ không giúp chúng ta giải quyết các vấn đề của-mình, bởi vì một nền “văn hóa toàn cầu” sẽ tước đi của chúng ta viễn tượng có tính đa bội cần thiết để giải quyết một cách sáng tạo các cuộc khủng hoảng hiện tại.

Một ý tưởng thay thế cho ý tưởng về văn hóa toàn cầu này nằm trong các tác phẩm của Hannah Arendt. Bà cho rằng thế giới hiện đại đang mang đến cho chúng ta những kinh nghiệm và thách thức mà lối suy nghĩ truyền thống không thể mô tả và vì thế không thể hướng dẫn chúng ta quyết định cách ứng phó với vấn đề.

Theo Arendt, giải pháp cho vấn đề này là phải đón nhận một quan điểm đứng bên ngoài bất kì truyền thống đặc thù nào (a position outside of any particular tradition). Kinh nghiệm về việc đứng bên ngoài bất kì nền văn hóa hay truyền thống đặc thù nào thì thường không có định hướng, nhưng đó cũng là một giải pháp có thể mở ra cho chúng ta những cái nhìn thấu suốt có tính sáng tạo, cho phép chúng ta cùng lúc nhìn thế giới từ nhiều góc độ khác nhau - một kĩ thuật mà Hannah Arendt đã khám phá thông qua “khái niệm kể chuyện” (the concept of storytelling). Do đó, Arendt cung cấp một cách để đối mặt với những thách thức của toàn cầu hóa và khả thể của một hình thái công dân toàn cầu, không đòi hỏi một nền văn hóa toàn cầu, mà hợp tác chặt chẽ trong và giữa các nền văn hóa đặc thù.

Học giả Việt Nam và người Việt Nam có thể đóng góp cho sự hiểu biết chung về toàn cầu hóa và phương cách có thể đối phó với những thách thức của nó bằng việc đưa ra một viễn tượng đặc thù, dựa trên lịch sử và truyền thống độc đáo của Việt Nam. Một khía cạnh quan trọng của lịch sử độc đáo đó là người Việt Nam có truyền thống tư duy lâu đời trong và giữa các nền văn hóa. Đây là một giải pháp thay thế cho các phương pháp tiếp cận của trí thức phương Tây và là một phương pháp tương thích với phương pháp Arendt.

Buổi thuyết trình của tiến sĩ Lisa Stenmark đến từ San Jose State University với chủ đề “Các vấn đề toàn cầu và những cách nhìn nhận địa phương - người Việt suy nghĩ cùng Arendt” là sự kiện mở đầu cho các sinh hoạt học thuật của Viện Hợp tác nghiên cứu quốc tế - Đại học Thái Bình Dương.

THIỀU QUANG

 

 

 

VNQD
Thống kê
Bài đọc nhiều nhất
Nhân vật "Vườn Maria" và số phận của họ

Nhân vật "Vườn Maria" và số phận của họ

Tôi đến nước Đức được hai năm thì nước này thống nhất. Rồi tôi thất nghiệp, khi nhà máy Cộng hoà dân chủ Đức được bán cho Ấn Độ.

Về hai nguyên mẫu và ba nhân vật của "Vương quốc mộng mơ"

Về hai nguyên mẫu và ba nhân vật của "Vương quốc mộng mơ"

Hầu hết truyện ngắn có nhân vật là người; nếu là con vật, đồ vật thì phải có tính cách và chính tính cách làm chúng trở thành nhân vật. Ông già và biển cả của Hemingway có hai nhân vật: ông già đánh cá và con cá kiếm. Có những truyện ngắn xuất hiện đến hàng chục nhân vật. (NGUYỄN TRƯỜNG)

Người trong Ngôi nhà xưa bên suối

Người trong Ngôi nhà xưa bên suối

Tôi viết truyện ngắn Ngôi nhà xưa bên suối trong khoảng thời gian gần một tháng, là thời gian kí ức thì gần cả cuộc đời. Không chỉ với ai theo nghiệp văn chương, khi có tuổi hình như con người ta hay sống với hoài niệm. Đời buồn, vui ai chẳng từng, nhưng dù thế nào cũng đều thành vốn sống, chắp cánh ước mơ, hay giúp an ủi lòng mỗi khi cô quạnh. (CAO DUY SƠN)

Cám ơn anh bán giày

Cám ơn anh bán giày

Thực tế, bọn bán sách tránh xa bọn bán giày, vì không cùng “phân khúc thị trường”. Nhưng hề gì? Làm nhà văn thật sướng, nhặt anh bán sách nhét vào cạnh anh bán giày, thế là thành truyện. Gì chứ nghề bán sách mình có đầy kinh nghiệm... (TÔ HẢI VÂN)