Mới đây, chuỗi nhà bán lẻ Waterstones đã công bố danh sách đề cử cho Giải thưởng Tiểu thuyết Đầu tay Waterstones thường niên. 6 tác phẩm này sẽ đưa độc giả đến một hòn đảo ở Thái Lan, một sườn núi ở Hàn Quốc, qua Rome những năm 1950 đến những dinh thự nguy nga của Anh và vùng ngoại ô Mĩ.
6 tiểu thuyết đầu tay được đề cử năm nay.
Qua đó, người đọc sẽ được khám phá các chủ đề như thảm họa sinh thái, nỗi đau buồn, đức tin và mối quan hệ giữa các thế hệ, từ đó “mang đến hi vọng, sự hài hước và những góc nhìn mới mẻ về các tác phẩm kinh điển”. Trong số các ứng cử viên, nổi bật bậc nhất là Honey In The Wound của Jiyoung Han - một tác phẩm tự sự đầy sức mạnh, kể về những người phụ nữ Hàn Quốc tài năng lưu lạc khắp châu Á dưới ách thống trị của chủ nghĩa đế quốc Nhật Bản. Cuốn sách, qua đó, sẽ khám phá cách chủ nghĩa thực dân buộc một gia đình phải thay đổi để tồn tại trong hơn 90 năm. Có nhân vật chính là Young-Ja, một cô gái có gia đình bị lính Nhật sát hại một cách bi thảm, theo chiều thời gian, tác giả sẽ dẫn dắt ta vào hành trình tham gia mạng lưới gián điệp khi cô học cách kiên cường chống lại sự tàn bạo của quân đội Đế quốc. Các nhà phê bình của Waterstones ca ngợi đây là tác phẩm "đau lòng nhưng vô cùng dịu dàng", đồng thời là "sự kết hợp tuyệt vời giữa chủ nghĩa hiện thực huyền ảo và những sự kiện lịch sử gây sốc".
Cũng được đánh giá cao trong danh sách là A Private Man của Stephanie Sy-Quia, được Waterstones ca ngợi là "được kể một cách tuyệt đẹp" và "có bầu không khí ấn tượng". Cuốn tiểu thuyết tinh tế này đưa người đọc đến Rome những năm 1950, hé mở mối tình cấm đoán giữa một linh mục tận tụy và một người phụ nữ, từ đó cho thấy hậu quả sâu rộng kéo dài suốt nhiều thế hệ. Chia sẻ về nguồn cảm hứng để tạo nên tác phẩm, nữ nhà văn cho biết: “Tôi có một thời gian dài chăm sóc bà ngoại, người là nguồn cảm hứng cho nhân vật chính Margaret, khi bà già yếu và không còn tự xoay xở được nữa. Không lâu sau đó, bà được chẩn đoán mắc chứng mất trí nhớ, vì vậy tôi muốn thể hiện trọn vẹn con người bà trước đây trong tác phẩm đầu tay của mình”.
Những tác phẩm còn lại gồm Lost Lambs của Madeline Cash, Under Water của Tara Menon, May We Feed The King của Rebecca Perry và The Infamous Gilberts của Angela Tomaski. Trong đó tiểu thuyết của Cash được nhận xét là dí dỏm, súc tích, lấy bối cảnh tại một thị trấn nhỏ của Mĩ, tràn ngập những nhân vật thú vị, thông minh, được viết bằng giọng văn châm biếm với những lỗi sai chính tả xuyên suốt cuốn sách. Qua đó, nữ tác giả trẻ đã phác họa bức tranh về tình cảm gia đình mà không hề che giấu sự kì quặc đáng yêu của các nhân vật, đồng thời nhắc ta nhớ đến cảm giác tuyệt vời khi được tìm thấy. Trước khi được đề cử, Lost Lambs cũng lọt vào vùng chung khảo giải thưởng Khám phá mới của chuỗi nhà sách Barnes & Noble, và được tạp chí New York Times Book Review bình chọn là tác phẩm xuất sắc năm nay.
6 tác giả nữ được đề cử năm nay.
Trong khi đó với Under Water, Tara Menon đã viết về cô bé Marissa 6 tuổi mất mẹ, được cha đưa đến sống trên hòn đảo nhỏ của Thái Lan ở biển Andaman. Tại đây, cô đã kết bạn với Arielle và cả hai đã cùng nhau khám phá những kì quan mong manh của rừng, rạn san hô và bãi biển của khu vực này. Nhưng khi trận sóng thần từ Ấn Độ Dương ập đến vào năm 2004, họ đã bị chia cắt một lần và mãi mãi. 8 năm sau, khi đang lang thang ở New York và cố chữa lành bản thân, những hồi tưởng về quá khứ đã giúp đỡ cô tiếp tục gắn bó với cuộc đời này. Under Water vì lẽ đó là câu chuyện về tình bạn và nỗi đau, nhưng cũng đồng thời là về sự thay đổi sinh thái và thảm họa thiên nhiên. Tờ Sunday Times nhận định: “Những nỗi kinh hoàng của năm 2004 được kể lại một cách sống động trong tác phẩm đầu tay này, xoay quanh một người phụ nữ bị ám ảnh bởi cảm giác tội lỗi của người sống sót... Cuốn sách có những đoạn miêu tả tuyệt đẹp về động vật hoang dã trên đảo... Tara Menon kể câu chuyện với sự tự tin và đầy phong cách”.
Rời xa yếu tố hiện thực, May We Feed The King của Rebecca Perry lại đưa độc giả theo chân một giám tuyển dành phần lớn thời gian để phân tích, trang hoàng và bố trí những gì mới được khám phá từ thời Trung Cổ trong một bảo tàng. Trong quá trình đó, cô dần dần bị cuốn hút vào câu chuyện về một vị vua gần như bị lãng quên bởi lịch sử. Khi nghiên cứu những dấu vết mà ông để lại, ranh giới giữa cuộc sống của cô và ông bắt đầu trở nên mờ nhạt. Jessie Burton – tác giả của Nhà tiểu họa, gọi đây là cuốn tiểu thuyết lịch sử mà bản thân luôn muốn trải nghiệm, đậm chất phi lí cũng như siêu thực. Cô cho biết “Với con mắt tinh tường tập trung vào những chi tiết nhỏ bé và bị lãng quên của những thế giới đã biến mất từ lâu, tác phẩm của Perry giống như một điều gì đó ẩn giấu chờ được hồi sinh”.
Khép lại danh sách là The Infamous Gilberts của Angela Tomaski, đưa độc giả vào cuộc hành trình dài 6 thập kỉ, bắt đầu từ trước Thế chiến II đến đầu những năm 2000, qua đó bức chân dung hài hước, khó quên của một dinh thự đã từng huy hoàng nhưng giờ suy tàn đã được tác giả kể lại một cách trìu mến, đứng giữa ranh giới của sự lập dị cũng như điên rồ. Điều đặc biệt là mỗi một căn phòng của dinh thự đều chứa đựng bí mật, từ chốt cửa phòng màu xanh đến chiếc thìa bạc trong hộp gỗ. Bao trùm những vật tưởng không đáng kể này là những câu chuyện về năm đứa trẻ mồ côi cha từng sống ở đây. Tờ New York Times Book Review so sánh cuốn sách với “bộ phim tiếp theo của Wes Anderson và Tomaski đã mang đến một góc nhìn độc đáo cho lối kể chuyện Gothic… với sự kiểm soát hiếm có và niềm thích thú đặc biệt.”
Bea Carvalho, giám đốc bộ phận sách của Waterstones, bày tỏ niềm tự hào về danh sách đề cử năm nay, cho rằng những tác phẩm đầu tay này hứa hẹn mở ra "tương lai vô cùng tươi sáng cho thể loại tiểu thuyết". Bà nói thêm: "Đây là danh sách đề cử bao gồm những tác phẩm tràn đầy năng lượng, sự chính xác thi vị và khiếu hài hước tinh tế, cân bằng giữa hoài niệm và sự đổi mới một cách ngoạn mục. Nó bao gồm những câu chuyện lịch sử toàn cầu quan trọng cùng những câu hỏi sâu sắc về sức nặng của đức tin và nỗi đau, đồng thời xem xét sự thay đổi sinh thái và sự hủy diệt của các triều đại. Những trang sách này toát lên sự kì diệu và năng lượng thuần túy. Chúng tôi rất nóng lòng được chia sẻ chúng với khách hàng của mình, và chờ xem những tác giả tài năng này sẽ làm gì tiếp theo".
Là giải thưởng được trao hàng năm cho các tiểu thuyết đầu tay, giải Waterstones Debut Fiction Prize có sứ mệnh tìm ra những tác phẩm "truyền cảm hứng của những giọng văn mới, từ đó giúp tạo ra những cuốn sách bán chạy nhất và xây dựng sự nghiệp lâu dài cho các tác giả mới nổi". Theo quy chế, người chiến thắng sau cùng sẽ được chọn ra bởi một hội đồng gồm các nhân viên của Waterstones. Đi kèm hiện kim, tác phẩm sẽ được trưng bày ở vị trí dễ thấy trong hệ thống nhà sách trải dài của thương hiệu này, cũng như có cơ hội xuất hiện tại các buổi quảng bá, thu hút lượng lớn độc giả.
Những tác phẩm từng đoạt giải trước đây có thể kể đến Glorious Exploits của Ferdia Lennon năm 2024 và The Rabbit Hutch của Tess Gunty vào năm 2022. Năm ngoái, Lucy Steeds đã giành chiến thắng với The Artist, sau đó tiếp tục đoạt giải Sách Waterstones của năm danh giá năm 2025. Người chiến thắng năm nay sẽ được công bố vào ngày 16 tháng 7.
LINH TRANG dịch theo The Guardian
VNQD