Kỉ niệm 81 năm Quốc khánh (2/9/1945 - 2/9/2026), từ ngày 25/8 - 8/9/ 2026, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam giới thiệu tới công chúng yêu nghệ thuật triển lãm Ký ức những năm tháng không quên.
Hơn 50 tác phẩm hội họa, đồ họa và điêu khắc tại triển lãm đưa công chúng trở về với những năm tháng đất nước khôi phục kinh tế, kiến thiết quê hương, qua đó cảm nhận rõ hơn tinh thần lao động, ý chí vượt khó và khát vọng dựng xây đất nước của các thế hệ đi trước. Với nhiều chất liệu như sơn dầu, sơn mài, lụa, bột màu, chì, thạch cao…, các tác phẩm tạo nên một bức tranh đa diện về đời sống lao động và công cuộc xây dựng đất nước trong những thập niên 1950-1980. Đây là giai đoạn các nghệ sĩ tìm đến nhà máy, công trường, nông trường, hợp tác xã, từ đồng bằng đến miền núi để quan sát, trải nghiệm và ghi lại bằng ngôn ngữ tạo hình những chuyển động của cuộc sống.
Tiến sĩ Nguyễn Anh Minh, Giám đốc Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam giới thiệu các tác phẩm trong triển lãm với các đại biểu tham dự.
Chia sẻ về triển lãm, Tiến sĩ Nguyễn Anh Minh, Giám đốc Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam nhấn mạnh, đề tài lao động sản xuất, xây dựng đất nước luôn là nguồn cảm xúc sáng tác của nhiều nghệ sĩ trong triển lãm chuyên đề Ký ức những năm tháng không quên. Mỗi tác phẩm tại triển lãm là một di sản của thời đại, góp phần bảo tồn những giá trị lịch sử, văn hóa và nghệ thuật, giúp công chúng hôm nay cũng như mai sau hiểu sâu sắc hơn về quá khứ để thêm trân trọng hiện tại và hướng tới tương lai.
Ở mảng đề tài nông nghiệp, hình ảnh người nông dân hiện lên khỏe khoắn, gần gũi trong Cấy của Nguyễn Văn Bình, Tát nước chống hạn của Nguyễn Tư Nghiêm, Trên đồng cỏ nông trường Đồng Giao của Tạ Thúc Bình, Đóng thuyền của Hoàng Kiệt hay Gieo mạ - Gặt mùa của Huỳnh Phương Đông. Những tác phẩm này gợi lại một thời mà lao động được nhìn nhận như biểu hiện của niềm tin và tình yêu cuộc sống, khi mỗi mùa vụ, mỗi công trình đều mang theo khát vọng về một tương lai tốt đẹp hơn.
Tác phẩm Việt Bắc (đắp đường) của Đào Đức.
Một mạch nội dung khác tại triển lãm tái hiện miền Bắc trong những năm tháng vừa làm hậu phương cho tiền tuyến, vừa khẩn trương khôi phục và xây dựng kinh tế. Việt Bắc (đắp đường) của Đào Đức, Tiếp vận Tây Nguyên của Nguyễn Như Huân, Lao động vì miền Nam của Thanh Ngọc và Trọng Cát thể hiện tinh thần đoàn kết, sự sẻ chia và ý thức trách nhiệm trước vận mệnh đất nước.
Khi đất nước bước vào thời kỳ công nghiệp hóa, hình tượng người công nhân xuất hiện với vẻ rắn rỏi, mạnh mẽ qua Tổ lắp ráp nhà máy đóng tàu Hải Phòng của Nguyễn Kao Thương, Công nhân mỏ của Nguyễn Sĩ Tốt. Cùng với đó là những lát cắt đời thường, nơi vẻ đẹp của lao động được nhìn từ những hành động giản dị như Bé cho gà ăn của Nguyễn Phú Cường, Không tham của rơi của Đào Văn Can… Tinh thần hiếu học cũng được thể hiện trong tác phẩm Học hỏi lẫn nhau của Nguyễn Đỗ Cung và Nữ công nhân đứng đọc sách của Cần Thư Công.
Tác phẩm Học hỏi lẫn nhau của Nguyễn Đỗ Cung
Nhà điêu khắc Nguyễn Quốc Hùng đã gặp lại tác phẩm Đưa cơm ra đồng của mình tại triển lãm này. Tác phẩm bằng chất liệu thạch cao, do ông sáng tác năm 1979, được khơi cảm hứng bài hát Đưa cơm cho mẹ đi cày của nhạc sĩ Hàn Ngọc Bích. Nhớ lại thời điểm sáng tác, nhà điêu khắc Nguyễn Quốc Hùng cho biết khi ấy ông còn là học sinh lớp 10. Giai điệu và hình ảnh bạn nhỏ mang cơm cho mẹ giữa những năm tháng gian khó đã để lại ấn tượng sâu đậm, từ đó trở thành cảm hứng để ông tạo hình nhân vật trong tác phẩm. Sau khi tham gia Triển lãm Mỹ thuật Thủ đô năm 1979, tác phẩm được Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam sưu tầm.
Ký ức những năm tháng không quên là hành trình trở về quá khứ, tôn vinh tinh thần lao động sản xuất, ý chí kiên cường và nhân cách cao đẹp của con người Việt Nam. Triển lãm không chỉ khẳng định những thành quả của sự nghiệp khôi phục kinh tế, kiến thiết đất nước, xây dựng chủ nghĩa xã hội, mà còn khơi dậy lòng tự hào, tự tôn dân tộc và khát vọng vươn lên mạnh mẽ của thế hệ hôm nay.
THUỲ CHI
VNQD