Tháng 12 năm 2025, Binh chủng Đặc công vinh dự được Đảng, Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân lần thứ ba. Phần thưởng cao quý này vừa là niềm vinh dự, tự hào to lớn nhưng cũng cho thấy trách nhiệm nặng nề đối với Binh chủng trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc thời kì mới.
Nhìn về quá khứ với những chiến công vang dội, những trận đánh đã trở thành huyền thoại, để tiếp nối, phát huy trong thời đại công nghệ hôm nay luôn là trăn trở của cấp ủy, chỉ huy Binh chủng Đặc công. Cuộc đối thoại, trò chuyện với Thiếu tướng Hoàng Minh Sơn, Phó Bí thư Đảng ủy, Tư lệnh Binh chủng đã mở ra những ô cửa sổ để mỗi bạn đọc Văn nghệ Quân đội nhìn vào cách sống, cách làm việc, hé mở về đời sống tinh thần, tâm thế trước nhiệm vụ của người lính đặc công những năm tháng đất nước hòa bình.
Bài đối thoại Niềm tin tuyệt đối tạo nên sức mạnh đặc biệt của bộ đội đặc công sẽ mở đầu Tạp chi số này.
Phần Văn xuôi được tiếp tục với những tác phẩm và bài viết ấn tượng.
Truyện ngắn Hoa dẻ của Phan Xuân Luật thấm đẫm vẻ đẹp của tình người. Tác phẩm tái hiện một thời gian khó, qua đó làm nổi bật nhân cách đáng quý của thầy Quỳnh, một con người nhân hậu, bao dung, biết giữ lại những điều tốt đẹp cho dù đời sống và lòng người đầy bất trắc. Tình huống truyện được xây dựng tự nhiên, bất ngờ, đặc biệt là nút thắt “viên đá đỏ” và sự trở lại của cuốn sổ hoa dẻ tạo nên chiều sâu cho tác phẩm. Nghệ thuật kể chuyện giàu chất hồi ức, xen giữa hiện thực đời sống và những rung động trữ tình. Kết thúc truyện ám ảnh, để lại trong người đọc dư vị về những gì con người đã đánh mất, nhưng cũng nhắc rằng những tình cảm chân thành có thể vượt qua thời gian để ở lại trong cuộc đời.
Truyện ngắn Hương cà phê của Võ Minh xúc động về tình đồng đội, lòng biết ơn và sự hóa giải những mất mát của chiến tranh bằng tình người. Qua hành trình tìm lại người cha đã hi sinh của Ngọc Lan, tác giả làm sống dậy những kí ức đau thương về chiến tranh nhưng đồng thời qua đó khẳng định vẻ đẹp của những con người biết vượt qua ranh giới chiến tuyến để gìn giữ nghĩa tình. Hình ảnh hương hoa cà phê xuyên suốt tác phẩm trở thành một biểu tượng đẹp, vừa gợi sự sống hồi sinh trên mảnh đất từng nhuốm máu, vừa như nhịp cầu nối những linh hồn đã khuất với người đang sống. Bằng giọng kể dung dị, giàu chất trữ tình cùng những chi tiết tinh tế, Hương cà phê để lại dư vị sâu xa về sự tha thứ, lòng nhân hậu và khát vọng hàn gắn những vết thương chiến tranh.
Bút kí dự thi Ngược chiều thời gian trên đồi cao biên giới của Lê Ngọc Sơn là hành trình trở về quá khứ để nhìn sâu hơn vào giá trị của hòa bình hôm nay. Tác phẩm gây xúc động bởi câu chuyện về những người lính lặng thầm tìm kiếm, quy tập đồng đội và rà phá bom mìn. Tác giả kết hợp nhuần nhuyễn chất tư liệu, ghi chép hiện trường với cảm xúc trữ tình; những chi tiết chân thực, lời kể mộc mạc và những suy ngẫm lắng sâu khiến câu chuyện có sức ám ảnh.
Bút kí dự thi Mùa xanh dưới bóng dầu của Hồ Thị Linh Xuân là những lát cắt giàu cảm xúc về tuổi trẻ trong quân ngũ. Những người lính trẻ mang theo những hoàn cảnh, miền quê và câu chuyện riêng nhưng cùng gặp nhau ở ý thức trách nhiệm với Tổ quốc. Qua những chân dung như Luân, K’Bis, Hùng, Hậu hay Hanh, tác giả làm nổi bật vẻ đẹp của một thế hệ trẻ biết vượt qua thiếu thốn, nghịch cảnh và cả sự tiện nghi để trưởng thành, sống có kỉ luật, tình đồng đội và lý tưởng. Lối viết giàu chất phóng sự nhưng mềm mại, tinh tế, tác giả khéo léo dựng chân dung nhân vật qua lời ăn tiếng nói, ánh mắt, cử chỉ và những chi tiết đời thường, khiến người lính hiện lên gần gũi, trẻ trung mà đẹp đẽ, sâu lắng…
“Truyện ngắn hay tác giả tự chọn” giới thiệu tác phẩm Bất chợt mai vàng của nhà văn Nguyễn Trí Huân.
“Kí ức lính” Thực tập ở Sisophon của Chung Tiến Lực là một hồi ức chân thực, dữ dội về những năm tháng người lính Việt Nam làm nhiệm vụ quốc tế trên đất Campuchia. Từ những hiểm nguy của chiến trường, điều kiện sinh hoạt khắc nghiệt đến hình ảnh “cánh đồng chết”, tác giả tái hiện ám ảnh tội ác của chế độ Pol Pot và đồng thời làm nổi bật tinh thần trách nhiệm, bản lĩnh, tình đồng đội của những người lính làm nhiệm vụ giúp bạn.
Phần Thơ với sự góp mặt của các tác giả: Trần Ngọc Mỹ, Nguyễn Doãn Việt, Trần Văn Lợi, Hoàng Thuỵ Anh, Phương Thảo, Nguyễn Trọng Luân, Nguyễn Xuân Khoát.
Những suy tư về thời gian, những mối giao cảm của con người với quê hương đất nước, với người lính là điểm nhấn của phần thơ số này.
Đặc biệt là sự xuất hiện của các tác giả dự thi viết về lực lượng vũ trang và người lính hôm nay cho thấy cuộc thi đang được nhiều người viết quan tâm. Các tác giả, tác phẩm đã tạo nên dấu ấn và sự khác biệt. Người lính hôm nay qua góc nhìn khác nhau, cảm xúc khác nhau đã hiện lên bằng bản lĩnh, ý chí, vẻ đẹp và nhân văn. Cuộc thi tiếp tục chờ đợi sự cộng tác của các tác giả.
“VNQĐ giới thiệu” là chân dung tác giả Lê Na và chùm thơ ấn tượng của anh.
Phần Bình luận văn nghệ với sự tham gia của các tác giả: Nguyễn Đức, Trần Hinh, Phương Nguyên, Vũ Minh Châu, Thu Sang.
Bài viết Danh hiệu Bộ đội Cụ Hồ - từ danh xưng trìu mến đến di sản văn hóa thời đại Hồ Chí Minh của Nguyên Đức mang đến một cách tiếp cận sâu sắc, có hệ thống về một danh hiệu đã trở thành biểu tượng văn hóa của Quân đội nhân dân Việt Nam. Tác giả làm rõ cội nguồn, hệ giá trị và sức sống bền vững của “Bộ đội Cụ Hồ” trong lịch sử, đời sống nhân dân, văn học nghệ thuật và hoạt động quốc tế. Điểm đáng chú ý của bài viết là đã đặt hình tượng người lính trong mạch nguồn văn hóa dân tộc, đồng thời chỉ ra sự kết tinh những giá trị mới của thời đại Hồ Chí Minh…
Bài viết Hình tượng người chiến sĩ hôm nay qua những trang kí của Nguyễn Xuân Thuỷ khám phá hình tượng người chiến sĩ hôm nay qua những bút kí của nhà văn Nguyễn Xuân Thủy. Bằng lối viết giàu chi tiết, chân thực và giàu chất trữ tình, tác giả bài viết làm nổi bật vẻ đẹp bình dị, bền bỉ, trách nhiệm và giàu tình nghĩa của người lính thời bình. Đặc biệt, những câu chuyện về nghề nghiệp, gia đình, đồng đội và sự tiếp nối giữa các thế hệ đã tạo nên chiều sâu nhân văn cho hình tượng người chiến sĩ. Qua đó, bài viết cũng khẳng định nét riêng trong bút kí Nguyễn Xuân Thủy.
Bài viết Mĩ thuật với đời sống tinh thần của con người hiện đại: Trị liệu hay trốn tránh? đặt ra một vấn đề giàu tính thời sự về vai trò của mĩ thuật trong đời sống tinh thần con người hiện đại: nghệ thuật là phương thức chữa lành hay một cách trốn tránh thực tại? Qua nhiều dẫn chứng từ nghệ thuật thế giới và Việt Nam, tác giả chỉ ra khả năng xoa dịu cảm xúc, khơi mở kí ức và tạo nên những “khoảng thở” tinh thần của nghệ thuật. Đồng thời, bài viết cũng nhận diện mặt khác của nghệ thuật như một không gian trú ẩn tạm thời trước những áp lực và tổn thương của đời sống…
Bên cạnh đó là những bài viết về các tác giả, tác phẩm ấn tượng, các vấn đề đáng quan tâm của văn học, nghệ thuật hôm nay.
Tạp chí Văn nghệ Quân đội số 1090 dày 120 trang, dự kiến phát hành ngày 5/8/2026. Trân trọng mời các bạn đón đọc!
Văn
VNQĐ
Niềm tin tuyệt đối tạo nên sức mạnh đặc biệt của
bộ đội đặc công
Lê Ngọc Sơn
Ngược chiều thời gian trên đồi cao biên giới
Hồ Thị Linh Xuân
Mùa xanh dưới bóng dầu
Nguyễn Trí Huân
Bất chợt mai vàng
Chung Tiến Lực
Thực tập ở Sisophon
Phan Xuân Luật
Hoa dẻ
Võ Minh
Hương cà phê
Thơ
Trần Ngọc Mỹ
Dò mìn; Biên giới; Tạm biệt
Nguyễn Doãn Việt
Những đường băng cản lửa; Ước nguyện cuối cùng
Trần Văn Lợi
Viết ở một nông trường quân đội; Sơn nữ
Hoàng Thuỵ Anh
Cha ơi, mình về thôi!; Nhớ các anh nuôi; Đi về phía bao dung
Phương Thảo
Kí ức Thạch Hãn
Nguyễn Trọng Luân
Trả lại tháng tư; Tiếng chim ở Phục Linh
Nguyễn Xuân Khoát
Thăm bạn
VNQĐ giới thiệu thơ Lê Na
Nậm Ngặt; Uống rượu với gió Lào; Viết ngang đèo Khau Lắc..95
Bình luận văn nghệ
Nguyễn Đức
Danh hiệu “Bộ đội Cụ Hồ” - từ danh xưng trìu mến đến di sản văn hoá thời đại Hồ Chí Minh
Trần Hinh
Nguyễn Đình Thi với văn học Pháp
Phương Nguyên
Kí ức lịch sử hào hùng
Vũ Minh Châu
Hình tượng người chiến sĩ hôm nay qua những trang kí của Nguyễn Xuân Thuỷ
Thu Sang
Mĩ thuật với đời sống tinh thần của con người hiện đại:
Trị liệu hay trốn tránh?
Minh hoạ, ảnh
Bìa 1: Thuyền trên phá Tam Giang Tranh của hoạ sĩ Nguyễn Khắc Tài
Minh họa: Lê Trí Dũng, Ngô Xuân Khôi, Đặng Tiến, Vũ Đình Tuấn
VNQD