Sách về nhà số 4

Khi nào chúng ta có thể chết...

Chủ Nhật, 19/07/2020 08:00

Xưa nay, khi nói về triết học, người ta thường nghĩ đến lĩnh vực mang tính kinh viện, hàn lâm. Nhưng nếu đọc Chết cho tư tưởng của Costica Bradatan bạn sẽ thấy triết học thật dễ tiếp cận và rất thú vị. Nó không phải là một thứ gì đó trừu tượng, cao siêu, xa vời, mà trái lại nó gần gũi, can dự trực tiếp vào đời sống. Ấy là khi chính thân thể con người trở thành phương tiện để biểu đạt triết lí, da thịt trở thành “văn bản sống” để lập thuyết, thay cho các phát ngôn.

Trong cuốn sách, qua các bài viết, Costica Bradatan đã khám phá các tình huống của những triết gia tử vì đạo. Họ đã biến cơ thể đang đi đến sự chết của mình, biến “diễn cảnh công cộng quanh cái chết” thành những minh họa sinh động cho các luận đề của họ. Thân thể họ giờ đây không phải là thứ để sống với, mà là một thứ cần vượt qua, và hủy hoại trong quá trình thực hiện lí tưởng. Đó là Socrates - triết gia Hy Lạp cổ đại - theo đuổi đến cùng lẽ phải, để rồi bị kết án tử hình bằng việc uống một loại độc dược. Là Hypatia, một nhà giáo thông thạo về triết học, thiên văn học, toán học, bị tra tấn đến chết vì sự ảnh hưởng của bà đã làm xáo trộn tôn giáo. Là Bruno, người đã tuyên truyền không mệt mỏi cho thế giới quan duy vật và học thuyết Copernic, cũng phải hủy hoại thân thể bằng cái chết trên giàn thiêu. Là Thomas More, tác giả cuốn sách Utopia, bị tử hình vì bảo vệ đức tin của mình... Tất cả họ đều biến tấm thân bị tra tấn, chịu đau đớn, giày vò, thành kiệt tác để biểu đạt tư tưởng của mình.

Cuốn sách còn rất khiêu khích người đọc ở chỗ ta sẽ phải đặt ra trong đầu mình những câu hỏi đại loại như: “cái chết của mình sẽ có ý nghĩa như thế nào?”, “mình có sẵn sàng chết vì một tư tưởng tiến bộ nào đó không?”, “cách chúng ta hành xử với thân thể của mình ra sao?”... Bởi lẽ, nói như như Simone Well: “Cái chết là thứ quý giá nhất đã được trao cho con người. Vì thế, hành vi bất kính nhất chính là sử dụng nó một cách không hiệu quả. Là chết một cách phí hoài”.

Nhà phê bình NGUYỄN THANH HƯƠNG

VNQD
Thống kê
Bài đọc nhiều nhất
Người tình của "Con gái Thủy thần"

Người tình của "Con gái Thủy thần"

"Con gái Thủy thần", truyện ngắn hiện thực lãng mạn huyền ảo của Nguyễn Huy Thiệp. Con gái thủy thần là Gianna Đoàn Thị Phượng, con của giao long, của Phật, của Chúa. Đứa con huyền thoại. Người tình kỳ diệu của nhà văn.

Người mẹ nô lệ được Toni Morrison hoàn tất định mệnh

Người mẹ nô lệ được Toni Morrison hoàn tất định mệnh

Vụ việc gây chấn động xoay quanh người phụ nữ da màu có tên Margaret Garner là nguyên mẫu để Toni Morrison xây dựng nên một trong những kiệt tác văn chương hàng đầu. Nhưng ngay cả sau khi "Yêu dấu" đạt thành tựu, bóng dáng Margaret Garner vẫn quanh quất trong sự nghiệp sáng tác của nhà văn người Mĩ gốc Phi này.

"Hoa chiềng gai" với những người trong cuộc

"Hoa chiềng gai" với những người trong cuộc

Với tư duy tiểu thuyết sắc sảo và sự thuần thục trong bút pháp thể hiện, Hoa chiềng gai một mặt tái hiện một cách chân thực trận chiến khốc liệt giữa ta và địch, một mặt có những miêu tả chi tiết, cặn kẽ những tình tiết sinh hoạt đời thường của quân đội ta... (TRẦN DANH CỰ)

Ơi cô gái "Thì Thương"

Ơi cô gái "Thì Thương"

Ngày ấy chiến tranh đã vào hồi quyết liệt. Cả đất nước như cùng lên đường hành quân vào Trường Sơn, ra chiến trường. Trong những đoàn quân ấy, có những đoàn quân nghệ thuật. Nhạc sĩ Văn Dung cùng một đoàn bảy nhạc sĩ từ Hà Nội cũng khoác ba lô vào chiến trường... (CHÂU LA VIỆT)