Sách về nhà số 4

Khi nào chúng ta có thể chết...

Chủ Nhật, 19/07/2020 08:00

Xưa nay, khi nói về triết học, người ta thường nghĩ đến lĩnh vực mang tính kinh viện, hàn lâm. Nhưng nếu đọc Chết cho tư tưởng của Costica Bradatan bạn sẽ thấy triết học thật dễ tiếp cận và rất thú vị. Nó không phải là một thứ gì đó trừu tượng, cao siêu, xa vời, mà trái lại nó gần gũi, can dự trực tiếp vào đời sống. Ấy là khi chính thân thể con người trở thành phương tiện để biểu đạt triết lí, da thịt trở thành “văn bản sống” để lập thuyết, thay cho các phát ngôn.

Trong cuốn sách, qua các bài viết, Costica Bradatan đã khám phá các tình huống của những triết gia tử vì đạo. Họ đã biến cơ thể đang đi đến sự chết của mình, biến “diễn cảnh công cộng quanh cái chết” thành những minh họa sinh động cho các luận đề của họ. Thân thể họ giờ đây không phải là thứ để sống với, mà là một thứ cần vượt qua, và hủy hoại trong quá trình thực hiện lí tưởng. Đó là Socrates - triết gia Hy Lạp cổ đại - theo đuổi đến cùng lẽ phải, để rồi bị kết án tử hình bằng việc uống một loại độc dược. Là Hypatia, một nhà giáo thông thạo về triết học, thiên văn học, toán học, bị tra tấn đến chết vì sự ảnh hưởng của bà đã làm xáo trộn tôn giáo. Là Bruno, người đã tuyên truyền không mệt mỏi cho thế giới quan duy vật và học thuyết Copernic, cũng phải hủy hoại thân thể bằng cái chết trên giàn thiêu. Là Thomas More, tác giả cuốn sách Utopia, bị tử hình vì bảo vệ đức tin của mình... Tất cả họ đều biến tấm thân bị tra tấn, chịu đau đớn, giày vò, thành kiệt tác để biểu đạt tư tưởng của mình.

Cuốn sách còn rất khiêu khích người đọc ở chỗ ta sẽ phải đặt ra trong đầu mình những câu hỏi đại loại như: “cái chết của mình sẽ có ý nghĩa như thế nào?”, “mình có sẵn sàng chết vì một tư tưởng tiến bộ nào đó không?”, “cách chúng ta hành xử với thân thể của mình ra sao?”... Bởi lẽ, nói như như Simone Well: “Cái chết là thứ quý giá nhất đã được trao cho con người. Vì thế, hành vi bất kính nhất chính là sử dụng nó một cách không hiệu quả. Là chết một cách phí hoài”.

Nhà phê bình NGUYỄN THANH HƯƠNG

VNQD
Thống kê
Bài đọc nhiều nhất
Viết về những người ta quý ta yêu

Viết về những người ta quý ta yêu

Trường ca Tổ quốc - đường chân trời tôi viết vào đầu tháng 5 năm 2010 và được hoàn thành sau 15 ngày... (NGUYỄN TRỌNG VĂN)

Giữa điệp trùng biên giới, tôi đã gặp nhân vật của mình

Giữa điệp trùng biên giới, tôi đã gặp nhân vật của mình

Trong hành trình văn học của bản thân, tôi có nhiều kỉ niệm với nhiều vùng đất, con người và đặc biệt gần gũi, yêu thương, thấu hiểu quân dân nơi biên cương Tổ quốc... (PHẠM VÂN ANH)

Thị trấn của tôi

Thị trấn của tôi

Lớn hơn chút nữa những câu chuyện ma của mẹ không còn đủ cho tôi. Tôi sà vào cắt ngang các cuộc nói chuyện của mẹ với mấy bà hàng xóm để hóng đòi nghe chuyện ma... (ĐINH PHƯƠNG)

Những người lính từ đời thực bước vào “Chuyện tình lính trận”

Những người lính từ đời thực bước vào “Chuyện tình lính trận”

Tôi là một người lính từng tham gia hai cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước và chống quân Trung Quốc xâm lược ở dọc tuyến biên giới phía Bắc... (LƯƠNG LIỄM)