Nguyễn Huy Thiệp bây giờ còn lại những gì?

Nguyễn Huy Thiệp đã ngừng viết từ lâu những những truyện ngắn một thời “đình đám” của ông vẫn làm người ta say mê và giới nghiên cứu phê bình vẫn còn hứng thú về ông. Viết hẳn một cuốn sách về một tác giả văn học đương đại vốn là điều không mấy phổ biến trong giới nghiên cứu nhưng Nguyễn Huy Thiệp có lẽ là một ngoại lệ rất hấp dẫn. Và có lẽ vì thế Nguyễn Văn Thuấn đã có một chuyên luận khá độc đáo và mới mẻ về Nguyễn Huy Thiệp: Du hành giữa các văn bản Nguyễn Huy Thiệp xã hội Việt Nam sau 1975.

Vì sao cuốn sách này lại độc đáo và mới mẻ? Vì thông thường một cuốn sách phê bình người ta sẽ mặc định đặt tên sách chương, mục rất hàn lâm và công thức, ít khi có tính đột phá hoặc một chút bay bổng. Thế nhưng Nguyễn Văn Thuấn đã không theo lối mòn đó, anh đặt tên sách với những chương mục rất khiêu khích như: “Vinh quang đàn ông điếm nhục đàn bà”, “Chỉ có một anh thôi, còn lại là chúng nó”, “Hoan hô nhà hiền triết và con chó xồm”... đây là cách đặt tên “nhại” theo những tác phẩm của Nguyễn Huy Thiệp nhằm tạo ra những chiều kích mới. Tác phẩm Nguyễn Huy Thiệp được nhìn trong bối cảnh những biến chuyển mạnh mẽ của xã hội Việt Nam sau khi chiến tranh kết thúc, đơn giản chỉ cần một truyện ngắn nổi tiếng của ông như “Tướng về hưu” ta cũng thấy được rất nhiều những thay đổi lớn lao của đời sống xã hội.

Nguyễn Văn Thuấn viết về Nguyễn Huy Thiệp khá bay bổng và gần gũi không giống như những mạch nghiên cứu thông thường, đây là phong cách mà tôi nghĩ sẽ đến với độc giả một cách thuận lợi hơn. Một nhà văn tiếp tục được mổ xẻ và phân tích khi đã có một độ lùi thời gian nhất định chứng tỏ sức hấp dẫn của tác phẩm vẫn còn và giá trị của văn chương chưa bị mất đi. Nguyễn Huy Thiệp từ xa nhìn lại vẫn còn những lấp lánh, dấu vết, hình ảnh của một thời biến động không dễ bị lãng quên!

Nhà văn UÔNG TRIỀU