Ống kính nhà văn

Lễ cấp sắc của dân tộc Sán Chỉ

Thứ Sáu, 02/07/2021 10:55

Cấp sắc là một nghi lễ mang đậm nét văn hóa dân gian, đó cũng là một nghi lễ không thể thiếu trong đời mỗi người đàn ông Sán Chỉ. Người con trai sau khi làm xong nghi lễ cấp sắc mới được công nhận là người trưởng thành và có tên âm như một sự trình báo với tổ tiên về một thành viên mới của dòng họ. Lễ cấp sắc được tổ chức sớm hay muộn tùy thuộc vào điều kiện kinh tế gia đình của người thụ lễ. Nhưng độ tuổi đẹp nhất để làm lễ công nhận sự trưởng thành này là từ 12 đến 18 tuổi.

Lễ cấp sắc được làm cho những người con trai mới lớn với mục đích để công nhận sự trưởng thành và có tên âm trong đời sống tín ngưỡng khi về thế giới bên kia.
Lễ cấp sắc còn là sự trình báo để cho tổ tiên biết có thêm một thành viên mới  trưởng thành, có nghĩa vụ nối dõi, làm tròn bổn phận đinh tộc với dòng họ, tổ tông.
Điều quan trọng nhất trong buổi lễ cấp sắc là gia chủ phải chọn được ngày giờ làm lễ và thầy mo hợp tuổi với con mình.
Những bài văn cúng được các thầy mo ghi chép cẩn thận trong sách và là những bài cúng được truyền dạy từ đời này qua đời khác.
Việc sắm sửa đồ trang trí cho gian thờ chính, góc nhà và ngoài trời...
...hay những vật dụng làm lễ đều được thầy mo và gia chủ chuẩn bị công phu.
Lễ cấp sắc thường diễn ra trong 3 ngày, tham gia làm lễ có 5 thầy gồm cả thầy mo và thầy tào.
Khi làm lễ, các thầy và gia chủ phải ăn chay, không được sát sinh. Đặc biệt, người được làm lễ cấp sắc phải ở cách li một mình trên gác, ăn kiêng trong vòng 10 ngày trước khi làm lễ, và ăn kiêng thêm 21 ngày sau khi làm lễ xong. Trong những ngày này người thụ lễ không được sát sinh, không được làm điều ác, không nói dối.
Lễ cấp sắc làm cả ngày cả đêm với khoảng 20 lễ lớn nhỏ như: dựng đàn vũ đài, bàn thờ trong nhà, trình diện, lên đèn, hạ đèn, giao âm binh, lễ đặt tên âm, lễ tơ hồng, lễ thăm thiên đình, và lễ trình diện Ngọc Hoàng…
Sau những ngày cách li một mình trên gác, người thụ lễ được xuống gian thờ chính để các thầy làm lễ trình diện.
Lễ Giáng sinh là một trong những lễ quan trọng trong nghi lễ cấp sắc. Đàn ngũ đài bằng gỗ được lập ngoài trời sẽ tượng trưng cho lưng con rồng, người thụ lễ ngồi trên lưng rồng giáng sinh xuống trần gian bằng cách từ từ thả mình rơi xuống lớp chăn dày được trải phía dưới sao cho khi người thụ lễ rơi xuống chăn phải được phủ kín (nghi thức này tượng trưng cho quá trình đầu thai). Khi các thầy mở chăn ra và cho ăn uống tượng trưng cho đứa trẻ được chăm sóc, lớn lên và trưởng thành.
Người thụ lễ sau khi giáng sinh được đưa về nhà để làm các nghi lễ khác như đội mũ áo cho người thụ lễ, lễ cấp quyền, lễ giao âm binh, lễ hướng dẫn người thụ lễ hành nghề, dâng lễ vật cho tổ sư, tạ ơn tổ tiên và nghi thức hạ đàn.

Kết thúc lễ cấp sắc là màn múa mặt nạ gỗ vui nhộn và lễ khao làng.

Lễ cấp sắc là nghi thức độc đáo thể hiện cuộc sống cộng đồng đoàn kết của người Sán Chỉ, vẫn được duy trì đến ngày nay, được coi như một nghi lễ không thể thiếu đối với một nam giới trước khi trở thành một người đàn ông Sán Chỉ.
Tổ chức trang: Vũ Thành Duy
Bài và ảnh: Lục Niên
VNQD
Thống kê
Bài đọc nhiều nhất
Tiếng gọi Chư Tan Kra

Tiếng gọi Chư Tan Kra

Hơn nửa thế kỉ trôi qua, những người lính may mắn được trở về sau cuộc chiến đã bước sang tuổi thất thập, vẫn trăn trở khôn nguôi về đồng đội còn nằm lại chiến trường... (LỮ MAI) 

Những nguyên mẫu “bất đắc dĩ” trong “Sóng ở đáy sông”

Những nguyên mẫu “bất đắc dĩ” trong “Sóng ở đáy sông”

Tiểu thuyết là một câu chuyện dài về cuộc đời của những con người trong một gia đình tiểu tư sản thành thị ở mảnh đất Sáu kho trước năm năm tư thế kỉ hai mươi... (LÊ THỊ THỦY)

Cha tôi - Anh cán bộ khí tượng trong "Lặng lẽ Sa Pa"

Cha tôi - Anh cán bộ khí tượng trong "Lặng lẽ Sa Pa"

Sa Pa, xứ sở sương mù mê hoặc lòng người, nơi đã có nhiều nhà văn, nhà thơ tìm đến và để lại những tác phẩm nổi tiếng mà một trong số đó phải kể đến truyện ngắn Lặng lẽ Sa Pa của nhà văn Nguyễn Thành Long. Và câu chuyện trong tác phẩm cũng như một kỉ niệm đẹp của tôi về cha, khi ông chính là nguyên mẫu trong tác phẩm.

Người thầy đặc biệt trong "Harry Potter"

Người thầy đặc biệt trong "Harry Potter"

Là nhân vật xuất hiện xuyên suốt bộ tiểu thuyết dài 7 tập Harry Potter của nữ văn sĩ J.K.Rowling, Severus Tobias Snape luôn gây cảm giác khó chịu và căng thẳng đối với người đọc từ lúc xuất hiện cho đến khi hạ màn... (TRẦN HỒNG HOA)